ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਅਕਸਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਖਾਨਦਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਅਤੇ ਨੰਬਰਦਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 1947 ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।