ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਚੋਲੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਈ ਭੂਮੀ ਸੁਧਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਲਕੀਅਤ ਦੇ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਜਾਗੀਰਾਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮਾਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧੀ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਬਣ ਸਕਿਆ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਦੇ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।