Dzień dobry, tu podcast Podwójne Uderzenie. Ja
jestem Adrian, jest z nami Łukasz, Bartek. Oglądamy
filmy, a potem o nich rozmawiamy. Dzisiejszym
filmem jest film Cure z roku 1997. Wybrał go
Bartek, więc Bartku, powiedz nam, dlaczego wybrałeś
akurat ten film? Nie ma raczej jednego powodu.
Głównym, od którego na pewno wyszedłem, był fakt
chęci poznania innej filmografii. Wydaje mi się,
że bardzo się skupiamy na filmach robionych przez
białych mężczyzn z Ameryki głównie. I nie ma
w tym nic złego. Są dziesiątki naprawdę cudownych
filmów, ale Ameryka to nie wszystko. Więc sam
staram się wyszukiwać coś z innych kultur. No
i tutaj trafiło na Japonię. Muszę przyznać, że
współczesna filmografia japońska jest raczej
dla mnie mało znana. Więc chciałem poznać bardziej
gwiazdy japońskiej kinematografii. Do Cure trafiłem
troszeczkę naokoło, troszeczkę przez firmę kuratorską
Criterion, która właśnie też ma za zadanie, oprócz
odrestaurowywania i upubliczniania w jak najlepszej
jakości klasyków kina amerykańskiego, tak filmów
z innych regionów. I oni troszeczkę odkryli na
nowo ten film, wydaje mi się, że dla całego świata.
Gdy w 2022 Cure dołączyło właśnie do ich kolekcji
po 20 latach de facto od amerykańskiej premiery.
I wydaje mi się, że wtedy dla szerszego jakiegoś
gremium fanów filmów ten film troszeczkę zyskał
na drugim życiu. Słyszałem dużo dobrych opinii
jako o filmie ciekawym, bardzo intrygującym i
o takiej bardzo intensywnej atmosferze. I to
mi wystarczyło. Gdzieś to sobie zakodowałem.
No a nasz podcast był bardzo dobrą okazją, żeby
to obejrzeć i dać wam ten prezent obejrzenia
filmu, którego wydaje mi się, że nie widzieliście.
Nie. W mojej świadomości on się pojawił dopiero
w momencie premiery filmu Longlegs, bo wtedy
zaczęto więcej o nim pisać w internecie. Ale
nawet w samej Japonii, mimo że z tego co mi wiadomo,
z tego co czytałem, jest bardzo szanowany, no
ale nigdy nie był filmem mainstreamowym, prawda?
Wydaje mi się, że ten film troszeczkę też jest
odkrywany nawet na swoim ojczyźnianym terenie.
Ale wydaje mi się, że no właśnie, 20 lat to jest
ten okres, kiedy mamy zupełnie nowych twórców,
nową generację twórców, którzy są zainspirowani
właśnie tym filmem. Longlegs jakby totalnie
widać. Może jeszcze tam wspomnimy o Longlegs,
no ale myślę, że inspiracja to na pewno jest
dobre słowo. Twórca, czyli Kiyoshi Kurosawa.
dalej jest aktywny. I to trzeba zawsze powiedzieć,
przy tym twórcy nie jest w żaden sposób spokrewniony
z Akirą Kurosawą. Ale nazwisko ma dobre. Tak,
że ma takie nazwisko na ministera, to jest naprawdę
dobre nazwisko. To jest ten rodzaj nazwiska,
że ma niebieski odnośnik w Wikipedii. To super,
Bartek. To teraz powiedz nam parę słów wprowadzenia
do filmu, zanim przejdziemy głębiej. Film Cure
chyba polskim tłumaczeniem jest kuracja. Tak
przynajmniej widnieje na Filmwebie. Kto go tak
ochrzcił, no nie wiadomo, bo film nie ma polskiego
dystrybutora. Cure, 1997 rok. Reżyser to Kiyoshi
Kurosawa. Tak jak mówiliśmy, nie ten Kurosawa,
ale jednak coś chyba jest w tym nazwisku. W filmie
główną postać gra Koji Yakusho, którego mogliśmy
widzieć niedawno w Perfect Days Wima Wendersa.
Oprócz tego Masato Hagiwara, Tsuyoshi Ujiki i
Anna Nakagawa. Szczerze powiem, nie znam z innych
produkcji tych aktorów. O co chodzi w Cure? Cure
to powieść o detektywie Takabe, który od jakiegoś
czasu, od paru miesięcy inwestyguje serię niepowiązanych,
powiązanych morderstw. Wszystkie ofiary łączy
X wyryte na ich ciałach, ale sprawcy są różni.
i wydają się niepowiązani ze sobą. Przyznają
się do winy, ale wydają się co najmniej skonfundowani
tym, że coś takiego się wydarzyło. Nasz detektyw
próbuje gdzieś tutaj dojść do jakiegoś sedna.
Pomaga mu psycholog policyjny. Po pracy opiekuje
się żoną, która wydaje się być w zaawansowanym
postępie demencji. I w trakcie filmu pojawia
się też tajemnicza postać, która... Ono również
ma problem z pamięcią i zaczyna wypytywać spotkanych
ludzi o siebie, o sytuację, w której się znaleźli,
no i o nich, o swoich rozmówców. Wydaje mi się,
że bezpiecznie można powiedzieć tyle. Film gdzieś
na przecięciu powieści detektywistycznej oraz
czegoś paranormalnego, czegoś nie z tego świata,
nie mówiąc więcej. Jeżeli jesteście zainteresowani...
Bardzo zachęcamy do obejrzenia, no bo zaraz w
sumie wskakujemy w spoilery. Nie będziemy się
tutaj ograniczać. Jest to film detektywistyczny,
który również jest horrorem, ale nie horrorem
sensu stricte, a tak jak spotkałem się z określeniem,
gdzieś przeczytałem o tym w internecie, że jest
to horror filozoficzny. Bym też postawił to łamane
przez horror psychologiczny, bo jednak przez
cały film my przede wszystkim jesteśmy z naszym
głównym bohaterem. z naszym detektywem i to on
jest tutaj najważniejszy i to, co on przeżywa
i właśnie też ten tytuł, bo nad tłumaczeniem
tego tytułu, że w sumie to cure z angielskiego
możemy tłumaczyć jako lekarstwo, ale też możemy
to tłumaczyć właśnie jako Kuracja i wydaje mi
się, że to polskie tłumaczenie pasuje, no bo
gdzieś ten bohater na końcu jest wyleczony. z
tego swojego, powiedzmy, takiego poczucia pustki,
bo on jest gdzieś taki zawieszony w... No raz,
że w tym, że nie wie, jaki jest motyw tych wszystkich
zbrodni, znaczy skąd one się biorą, ale naszego
głównego bohatera życie zawodowe utknęło gdzieś.
Jakby pracował w wydziale Archiwum X, że naprawdę
są poszlaki, ale nie wiadomo, jak to zrobić.
On przecież ma trupa i ma zabójcę. Ale to się
nie zgrywa, bo ci ludzie, którzy popełniają morderstwa,
wszyscy cierpią na amnezję i nie wiedzą, dlaczego
to zrobili. Więc pojawiają się jakieś tutaj,
powiedzmy, paranormalne rzeczy. No i ten nasz
bohater, taki mocno jednak usadowiony w życiu,
jakoś musi znaleźć drogę do rozwiązania tej zagadki,
która wydaje się być paranormalna. I może jest
paranormalna. Ale zmierzam do tego, że właśnie
tak jak w tym życiu zawodowym nasz główny bohater,
no tkwi na jakiejś mieliźnie, tak samo w życiu
prywatnym, no też nie ma fajnego życia. Jakby
ta żona, u której postępuje jakaś choroba, nie
wiemy właśnie, czy to jest demencja, czy może
oni się z jakąś traumą mierzą, no nie wiemy o
co chodzi. Ona ewidentnie popada w jakąś chorobę
psychologiczną. Co się z nią nie tak? Że na przykład
nastawia pralkę i to też jest ciekawy motyw,
o tym pewnie powiemy później, że ten dźwięk w
filmie, że tak powiem, robi robotę. Że ta pralka
gdzieś stała się takim nemezis, który się pojawia
i mnie straszy potem przez pół filmu. No więc
ten nasz bohater właśnie tkwi w czymś takim,
na tych mieliznach zawodowych i prywatnych. No
i wydaje mi się, że to, co się dzieje przez ten
film, to jest taka jego kuracja na wyleczenie
się z tego. Cure to nie jest też oryginalny tytuł
tego filmu. Oryginalny tytuł tego filmu to coś,
co możemy przetłumaczyć jako misjonarz albo wysłannik.
Coś, co jest mówione w trakcie tego filmu, gdzieś
tam pod koniec przez pana psychologa Sakume,
który mówi o właśnie naszym głównym sprawcy,
który nazywa się Mamija, że on jest takim wysłannikiem
jakiejś innej siły, jakiejś ciemnej siły i jest
tutaj wysłany, żeby krzewić jakiś rytuał. To
zostało zmienione, ponieważ dwa lata wcześniej
przed premierą nastąpił atak w metrze tokijskim,
no i on został właśnie spowodowany przez kult
religijny. I tutaj właśnie połączenie religijne
wydawało się troszeczkę nie na miejscu, więc
uznano, że okej, zmienimy tytuł na cure. To była
dobra decyzja, oprócz tego, że była właściwą
decyzją w kontekście czasów, ale to jest fajne
w tym filmie właśnie, że On się nie odnosi do
jakiejś konkretnej religii. On się odnosi właśnie
do jakiegoś rodzaju wiary w coś. To może być
hipnoza, to może być jakiś kult, no bo jednak
mamy tą, to jest bodajże małpa, która się pojawia
i tak też nie wiem, czy ona była tam naprawdę,
czy nie, czy to jest tylko wizja naszego detektywa,
bo mam wrażenie, że za każdym razem, kiedy pojawia
się w tym filmie małpa, jest to POV. naszego
detektywa. Więc to, czy ona jest w tym mieszkaniu
mamii tam w tej łazience, czy jej tam nie było,
nie wiem. Mi się wydaje, że tak. Ja to odczytałem
jako pewien rytuał przejścia chyba na tą ciemną
stronę, biorąc pod uwagę, co się dzieje na końcu
z żoną naszego głównego bohatera, z Fumie. To
jest takie bardzo krótkie ujęcie, ale widzimy,
że ona też nie żyje, ma X właśnie na krtani.
Widzimy, że też jej ręce i nogi zostały wykręcone
na przeciwne strony. Jest taka sugestia, że poświęcenie
istoty żyjącej w ten sposób może być właśnie
konieczne do tego rytuału przejścia. Więc tak
podsumowując rozważania o tytule tego filmu,
to wydaje mi się, że to polskie tłumaczenie jest
trafne i ktokolwiek je zrobił, według mnie zrobił
to dobrze. Jeżeli założymy, że on przechodzi
kurację, no to tak samo kuracje przechodzą ci
inni mordercy. Do tego też przejdziemy dalej.
Ale każdy z nich zabija dlatego, bo miał to głęboko
w sobie, więc też każdy leczy się z tego, co
go gryzło wewnętrznie. O czym mówił właśnie Kurosawa
w wywiadach, że gdy słyszał w wiadomościach informację
o tym, że właśnie ktoś zabił i później były wywiady
z sąsiadami albo ze znajomymi, no i mówili, że
taki normalny i ten, i grzeczny i coś tam. to
kto by pomyślał, że zabójca? I on pomyślał, że
może to jest w drugą stronę, że to nie jest tak,
że on się stał zabójcą, tylko że ten element
jakiegoś zabójcy jest zawsze w nas. I to jest
to, o czym mówi pan psycholog Sakuma. Mówi o
tym, że hipnoza, już w sumie możemy do tego przejść,
bo to jest taki element właśnie tutaj paranormalny,
jeden z, hipnoza nie przezwycięży jakichś moralnych
barier. jednostki zahipnotyzowanej. Czyli jeżeli
jednostka w głębi uważa, że morderstwo jest niedobre,
to nie może być zmuszona do popełnienia morderstwa.
Co nam mówi, że każda z tych osób tak w głębi
duszy nie uważa. W głębi duszy uważa, że morderstwo
jest jakimś wyjściem dla nich moralnie dobrym.
I to widzimy w sumie raz, za raz, za raz. Tylko
te pierwsze morderstwo, które widzimy, pana na
prostytutce, jest takie totalnie odarte z kontekstu,
ale w każdym kolejnym mamy rozmowę właśnie z
tym mordercą i każda z tych osób mówi, no że
to wydawało się jakby dobrym rozwiązaniem. I
każdy miał jakiś powód. Policjant, który zabija
swojego kolegę po fachu, no bo on był takim trochę
gryzipiórkiem i wszystko robił według protokołu
i chyba był taki ambitny, no i go denerwował
ogólnie. Więc... No zabił. Pani lekarka przez
jej szowinizm, no jej gdzieś zostało wtłoczone,
że nie może być chirurgiem, więc sama się troszeczkę
poddała podczas swojej nauki. Została lekarzem
internistą i to zostało jakoś tam użyte jako
powód do spróbowania rozetni człowieka. Zobacz,
co tam jest. Dasz radę. Bo to pierwsze morderstwo,
to jest ekspozycja tego świata i że jakby my
jesteśmy razem z tym naszym detektywem. No nie
wiemy, dlaczego tak się dzieje. Musimy sobie
to wszystko poskładać. Mamy tego pierwszego trupa,
który ma wycięte na gardle X i od razu jest schwytany
sprawca. Bo oni zawsze są gdzieś obok miejsca
zbrodni. Ten początek jest taki dość ciekawy
stylistycznie w sumie. Oglądając film od początku
do końca, za drugim razem widać tą woltę, która
się dzieje zaraz po początku. Bo raz, że mamy
wstęp... naszego detektywa Takabe, który jest
troszeczkę no tak jak właśnie z typowego filmu
policyjnego. Widzimy koguta i on jedzie na miejsce
zbrodni, no i właśnie przeprowadza jakąś tam
wizytację i szybko odkrywa, gdzie się skrywa
złoczyńca. Ten początek to jest totalnie kino
gatunkowe, mamy film kryminalny i to jest właśnie
ciekawe, co się dzieje potem. Oglądając ten film
nie wiedziałem w ogóle, o czym on będzie i dla
mnie początek był bardzo zaskakujący, jakby...
Wesoła muzyka przy pierwszym morderstwie. Zastanawiałem
się, dlaczego to zostało użyte. To jest normalne
rozpoczęcie filmu o seryjnym mordercy. Tylko
nagle on wchodzi do łazienki i się okazuje, że
znajduje dowód osobisty tego mordercy. I tu już
jest coś nie tak. a parę kroków dalej znajduje
go w ścianie i wtedy sobie myślisz, o kurcze,
co tu się w ogóle dzieje, jakby morderca jest
znaleziony w pierwszych pięciu minutach filmu
i dopiero później się dowiadujemy, że jakby,
że to jest jakiś ciąg morderstw, jakby tak naprawdę
nie wiemy, co się dzieje i jak dla mnie oglądając
ten film, no to właśnie budowanie tajemnicy w
tym filmie było bardzo ciekawe. Właśnie ten początek,
później, gdy pojawia się nasz tajemniczy bohater
na plaży, trochę tak jak z Feliniego i nie potrafi
odpowiedzieć ani kim jest, ani skąd pochodzi.
I nawet później, kiedy już wiemy, że on jest
sprawcą tego wszystkiego, to i tak nadal jest
tyle tajemnic i tyle niewiadomych, że ten film
dla mnie był zagadką do samego końca. Nawet ostatnia
scena jest zagadkowa. Ostatnie pół godziny to
jest... No tam nie ma odpowiedzi. Tam już są
tylko pytania w sumie. I to jest super. Ale tak
jak mówisz, też tak miałem z tym początkiem,
że właśnie początek filmu, rasowe kino kryminalne,
a potem nagle jest ta plaża. Ja bym tu powiedział
bardziej... że to jest taki bardziej Antonioni,
przez to, że jest tam tak smutno i zimno. No
jest to ewidentnie film psychologiczny, że jest
ten gość, nie wiadomo skąd, w tym prochowcu,
zagaduje do mężczyzny, który sobie siedzi na
plaży i jest jakiś taki dziwny dialog między
nimi i ja też wtedy od razu poczułem, tak coś
tak sobie to uzyskowiłem po tam kilku minutach,
że też kamera zaczyna inaczej pracować, że w
ten film on ma takie... tempo na samym początku
i nagle na tej plaży to siada. I ta kamera tam,
wydaje mi się, że to jest cały czas jedno ujęcie,
kiedy oni ze sobą rozmawiają i ta kamera cały
czas z nimi idzie. No i to mnie przykleiło do
ekranu. I w zasadzie od tego momentu już mnie
nie odkleiło od tego filmu. Styl reżyserski jest
naprawdę, według mnie, niesamowity w tym filmie.
Ta scena na plaży to nawet nie jest pierwsza
scena, w której jest długie ujęcie. Pierwsze
długie ujęcie jest, gdy właśnie dowiadujemy się,
że Ta sprawa, którą widzieliśmy na samym początku
jest jedną z spraw, które się wydarzały. To jest
chyba trzecia sprawa w ciągu dwóch miesięcy,
oni mówią. I on wtedy rozmawia właśnie z panem
psychologiem i sobie no tak gdybają, o co tutaj
chodzi. I to wszystko jest tak bardzo, nie chcę
powiedzieć statecznie, no ta kamera jest w jednym
miejscu, ale tutaj troszeczkę podejdzie w lewo.
Aktorzy cały czas się przemieszczają, lewo, prawo,
zmieniają swoje plany. I tak naprawdę z tego
jednego setupu jest wyciągnięte, nie wiem, pięć,
siedem minut naprawdę wciągającej dyskusji pomiędzy
dwoma osobami i nawet sobie nie zdajesz sprawy,
że, hej, nawet nie przecięliśmy tutaj ani razu.
Oni po prostu rozmawiają. To już nas gdzieś podświadomie
przygotowuje do tego, że zaczynam się gdzieś
zacierać ta granica między tym, co nam się wydaje,
a tym, co tam jest. Reżysersko to bardzo jest
konsekwentnie poprowadzone właśnie i operatorsko.
I tak jak tu wspomniałeś o tym ujęciu, to prawie
cały film jest zrobiony na takich bardzo długich
ujęciach, ale właśnie tego się nie widzi, bo
tam jest tak dużo ruchu i zmian położenia kamery
w trakcie tego jednego ujęcia, że tego się w
ogóle nie zauważa za pierwszym razem. I też na
co zwróciłem uwagę, że raczej obserwujemy to
wszystko z dystansu. Całą tą akcję jest bardzo
mało zbliżeń. Jeżeli są już zbliżenia, to one
tak naprawdę się zaznaczają. I tak mi się wydaje,
że to trochę odpowiada temu bohaterowi, który
jest taki wyprany i odklejony od świata. Właśnie
jak ten styl wizualny. Wyprany, że pralka. Na
pralka chodzi. Można było tego użyć. Ale odnośnie
właśnie naszego bohatera, co reżyser i otwórca
głównej roli mówili w wywiadach, że stres to
jest człowiek, który żyje pod wielkim stresem.
I ten stres... W trakcie tego filmu on sobie
radzi z tym stresem. Mówili o tym, że stres ostatecznie
czyni nas ludzkim i to, czym się staje nasz główny
bohater na koniec, wydaje się straszne w sumie
chyba przez to, że on przeszedł właśnie przez
tą drogę, ale wydaje się absolutnie spokojny,
wychillowany. Nawet zje sobie obiad do pełna.
Pierwszy raz, na samym końcu filmu on pierwszy
raz je. Jest jawny kontrast, bo on wcześniej
je w tym samym dinerze, zostawia prawie cały
talerz, a na koniec filmu zjada wszystko, pani
zabiera, czyściutki talerzyk, ta pani później
sięga po nóż. Koniec. Koniec, ale ponoć jest
wersja filmu, która jest kawałek dłuższa i widzimy
jak ona zabija kogoś jeszcze w tej restauracji.
Tak. To zostało nakręcone, zostało nawet przedstawione
w pierwszym montażu, ale później Kurosawa uznał,
że będzie ciekawiej to zostawić w ten sposób.
I absolutnie się zgadzam. Tak jak mówiliśmy,
końcowe 30 minut tego filmu to już jest masa
pytań bez praktycznie odpowiedzi. Tak zwana jazda
bez trzymanki i wolna Amerykanka, jeżeli chodzi
o znaczenia. Władzenie tego śledztwa, też to
w filmie nie jest tak wszystko punktowane, jakby
było w normalnym filmie detektywistycznym. Na
przykład to, w jaki sposób on się dowiaduje,
gdzie mieszkał nasz nieznajomy, to jest dla mnie
bardzo zagadkowe. To jest scena, w której okazuje
się, że ten chłopak z zanikiem pamięci ma bliznę
od oparzenia na plecach i ta blizna jest okrągła
i mamy cięcie, kiedy detektyw jest już tutaj
w hucie, ale też on wie, gdzie on mieszkał, znajduje
to jego mieszkanie, okazuje się, że jego tam
nie było przez pół roku. Tu mi się wydaje, że
gdyby trzeba było to wytłumaczyć, jakby jak on
go znalazł, no to nie byłoby takie łatwe. I to
po prostu reżyser jakoś tak przeskoczył, no bo
nie było to dla niego ważne, bo jakby sama to
śledztwo nie jest dla niego tak ważne, bardziej
jest ważna ta atmosfera i to, że jak już tacy
czujemy się, no że czujemy po prostu przez cały
czas ten niepokój, nawet nie rozumiejąc do końca
tego, co się dzieje. Jest trochę takich skoków
zarówno w logice filmu, jak i w logice naszych
głównych bohaterów. Bo to, że właśnie nasz główny
bohater niby ma ofiarę i niby ma sprawcę, ale
czuje, że coś tutaj jest więcej. Rozmawia z panem
psychologiem na dachu, że on tylko chce znaleźć
słowa, które wytłumaczą te zbrodnie. Kiedy tamten
go ostrzega, żeby za bardzo tam nie drążył. Czasami
zbrodnia jest niewytłumaczalna, nikt nigdy nie
wie, co siedzi człowiekowi w głowie itd. Dostajemy
trochę takich ostrzegawczych sygnałów. gdzieś
właśnie w tej desperacji poszukiwania sprawcy
no szybko właśnie skacze do a co jeżeli hipnoza?
Czy hipnoza jest możliwa? Jakby poza filmem wydaje
się nagłe, ale jakby rozumiem, że to jakaś desperacja
gdzieś go zawiodła, no a logistycznie potrzebowaliśmy
oczywiście wpleść ten motyw hipnozy. Tak, ale
normalnie w kinie decyfistycznym byłoby coś,
co by natknęło, że to mogła być hipnoza, nie?
Tutaj troszeczkę to było. Tylko właśnie on sam
najpierw wpadł na tą hipnozę, a potem dostaliśmy
potwierdzenie, no bo jest w jego mieszkaniu,
a tam są podręczniki do psychologii i tam bodajże
też było coś a propos hipnozy. Później tak, ale
on jakby sam na to wpada, nie wiadomo skąd. I
też sam początek filmu, kiedy on znajduje tego
pierwszego mordercę, no to... Okazuje się, że
ten morderca jest schowany w ścianie i też nie
wiadomo skąd on to wiedział. Nawet on nie słyszy
tam niczego, tylko po prostu nagle się odwraca
i otwiera to i znajduje tego morderca w ścianie.
Więc jest tu parę jakichś takich elementów, które
nie dadzą się logicznie wytłumaczyć. Może logika
tego polega na tym, że nasz bohater też coś takiego
doświadczał, że może on też słyszał jakiś głos,
który kazał mu otworzyć te drzwi. i tak dalej,
że może możemy to nazwać intuicją, jakby jest
detektywem od wielu lat, więc można powiedzieć,
że jest tutaj starym wygą i trochę tak wygląda
ten początek filmu, że właśnie on jedzie samochodem,
kogut na dachu, muzyczka, on jest zmęczony, więc
widzimy, że to jest na pewno stary detektyw,
to jest japoński brudny Harry. Więc może to jest
tak. Ale to jest rzeczywiście, kiedy o tym myślę
po filmie, to też zaczynam te dziury gdzieś mi
się o wiele bardziej wybijają niż w trakcie seansu.
Bo w trakcie seansu ja jestem totalnie gdzieś
kupiony przez ten klimat i to właśnie to dobry
też temat, co powiedziałeś Bartku, z tym stresem.
że ten bohater jest ciągle pod wpływem stresu
i to jest to, o czym powiedziałem na początku,
że ja mówię, że on jest właśnie w jakiejś takiej
mieliźnie zawodowej i życiowej, a to chyba to
słowo stres jest tu lepszym, jest kluczem do
tego. Stresuje go praca, bo nie może znaleźć
logicznego wytłumaczenia tych zbrodni, no i stresuje
go życie prywatne, gdzie ma żonę, u której postępuje
jakaś choroba. On nawet to mówi temu głównemu
złemu w pewnym momencie, że właśnie życie powinno
być takie, że po prostu żyjemy szczęśliwie, bez
zmartwień, a tutaj jest zupełnie odwrotnie. No
i że ta jego żona to jest dla niego takie wielkie
brzemię, ale też jakoś wrzuca to na społeczeństwo
i wrzuca to na tego właśnie chłopaka, który tak
naprawdę nie ma z tym nic wspólnego. Więc też
taka nienawiść, która się rodzi w pewnym momencie
od tego detektywa do tego podejrzanego chłopaka.
to ona też nie ma jakiegoś takiego racjonalnego
uzasadnienia według mnie. Tylko po prostu jakaś
ta jego frustracja narasta i narasta i widzimy
jej erupcję w pewnym momencie. No to jest jakby
istotne, żeby powiedzieć i co mówił sam twórca,
reżyser, pan Kurosawa, że film jest mocno gatunkowy,
ale jest też bardzo podstępny. On był zainspirowany
milczeniem owiec i tym faktem, że nasz najbardziej
charyzmatyczny zły jest za kratkami. I nasz główny
policjant, policjantka, w przypadku umilczenia
owiec, musi z nim wejść w jakąś relację i oboje
zostają jakoś zmienieni w trakcie tego filmu.
Więc pan Kurosawa powiedział, okej, w pierwszym
akcie nasz policjant szuka naszego głównego złego.
W drugim akcie główny zły zostaje złapany i w
trzecim akcie oni wchodzą w jakąś dyskusję i
oboje zostają zmienieni. I mówiąc o tych inspiracjach
to też warto powiedzieć, że Kurosawa zaczynał
w latach 80 -tych od kręcenia filmów telewizyjnych,
reklam i tak dalej. I on był bardzo zainspirowany,
bo dużo też się naoglądał, amerykańskiego kina
klasy B. To są jego ważne inspiracje, to, że
on przesiąkł amerykańskim kinem gatunkowym, amerykańskimi
horrorami i z tego też gdzieś wyrasta właśnie
ten film. Ale też amerykańskimi filmami, On mówił
o filmach tuż za tym trendem nowego amerykańskiego
kina, gdzie tacy twórcy jak sam Peckinpah zaczęli
wchodzić na scenę i oni tworzyli bardzo klasyczne,
ale jednak rozwinięte w tym klasycznym stylu
produkcje, które jednak tematycznie mówiły troszeczkę
o czymś innym. Już nie były takie proste. Ale
też były gatunkowe. Tak. I to było dla niego
też dużą inspiracją, że może robić coś... na
dużym jakimś takim poziomie rzemiosła klasycznego
i to na pewno widać w przypadku Cure, jeżeli
mówimy właśnie o tym stylu wizualnym i ogólnie
stylu filmu, ale jakby jego zawartość jest taka
podstępna i przechodzi od czegoś dobrze znanego
w coś na granicy światów, gdzie każdy może mieć
taką troszeczkę odpowiedź, jaką sobie zamarzy.
Okej, to w takim razie, gdzie... Kończy się pierwszy
akt. No ja bym powiedział, że złapanie naszego
głównego złego, czyli Mamili. Wcześniej mamy
jego wstęp, kiedy właśnie pojawia się na plaży,
widzimy jak on zaczyna rozmawiać z panem, który
też jest na plaży, no i już czujemy, że coś tutaj
jest nie tak z tym osobnikiem, prawda? On wydaje
się totalnie skonfundowany, totalnie odklejony
od czasu. I nawet gdy zada pytanie i dostanie
na nie odpowiedź, zaraz może zadać dokładnie
to samo pytanie. Gubi się w tej rozmowie tysiąc
razy. Czym frustruje tą drugą osobę? Pojawiają
się jakieś emocje. I wydaje się, że to jest jakiś
taki klucz do jego zainteresowania tymi osobami,
tego jak on na nie wpływa. To właśnie powoduje
te emocje w nich i później zadaje im ważne pytanie.
Kim jesteś? Opowiedz mi o sobie. Ta osoba jakoś
tak... mimowolnie zaczyna mówić i przechodzimy
tutaj do hipnozy. I w tej hipnozie widzimy tą
taką woltę, która się dzieje w samym Mamiji,
kiedy on z takiego bardzo zagubionego osobnika,
troszeczkę takiego chłopięcego, bezbronnego wydaje
się, bardzo zagubionego, nagle staje się pewniejszy.
Mówi, patrz tutaj, wyciąga zapalniczkę. albo
nalewa wodę. Zaczyna mówić o drugiej osobie,
dając troszeczkę nam znać, że potrafi jakoś odczytywać
emocje i pamięć tych osób. Kiedy mówi do pani
lekarki, mówi właśnie o tym, że on jest pusty.
Kiedyś miał coś w środku, ale to wszystko jest
teraz na zewnątrz. I dlatego może widzieć to,
co pani ma w środku. I on mówi jej, Wyczytuje
z jej środka jej zmartwienia o tym, że ona chciała
być chirurgiem. Mówi jej, nie patrz na mnie.
Patrz na tą wodę, która się tam rozlewa. Powoli
po podłodze płynie. Bo on też chciał ją podejść.
Najpierw zapytał o palenie. Czy możesz zapalić
papierosa? Nie, nie możesz. To nagle wymyślił,
ale chce mi się pić. I zaczął sobie nalewać wody
i potem tą wodę rozlał. Tak, myślę, że można
powiedzieć, że używa elementów, bo widzimy ogień
właśnie z zapalniczki, widzimy wodę, a później
widzimy też dźwięki, które się roznoszą po szpitalu,
kiedy on wali w kaloryfer. Więc wydaje mi się,
że wykorzystuje te żywioły, żeby jakoś skupić
uwagę swojego celu. Jestem absolutnie przebiegły,
konsekwentny i świadomy tego. I sugeruje im zabójstwo.
Sugeruje właśnie pani lekarz. Oni nie pozwolili
ci być chirurgiem. Oni uważają, że jesteś tylko
kobietą. Oni, czyli mężczyźni. Oni, czyli mężczyźni.
Rozetnij mężczyznę. Zobacz. Pokaż. I to się dzieje.
To było super wybijające w tym filmie, kiedy
każde morderstwo jednak polega na przecięciu
szyi w ten znak X, a ta lekarka... zaczęła gościowi
zrywać twarz z czaszki. I to zrobiło wrażenie.
Zrobiło to na mnie o wiele mocniejsze wrażenie
niż 3 czwarty obecnych filmów, w których chodzi
o to, żeby komuś zerwać twarz. To było naprawdę
użyte w sposób genialny. No i ciekawe jest to,
jak my poznajemy to imię naszego głównego złego,
no bo on ma przy swoim płaszczu, ma przyszyty
fragment materiału ze swoim imieniem. Po czym,
kiedy ten bohater, który go spotyka na plaży,
właśnie to czyta i pyta go, czy się nazywasz
Mamija, to Mamija bierze ten płaszcz i to wyrywa.
I to jestem ciekaw, skąd się to wzięło w płaszczu
Mamiji. No może z tej pracy. Może jeżeli pracował
w tej hucie, może ich kurtki były po prostu tak
oznaczone nazwiskami pracowników. No to jest
jedyne, co mi przyszło do głowy. Prawdopodobnie,
ja bym powiedział, że jego stan się pogarszał,
tak jak stan żony detektywa Takeby. gdzie miał
gorsze dni i lepsze dni, ale było wiadomo, że
do jakiegoś poziomu jarzenia już tutaj nie doskoczy
raczej, więc trzeba sobie troszeczkę poradzić.
Czyli na przykład mieć jakiś dokument albo inną
informację o tym, kim jesteś, bo jest wysoka
szansa, że możesz to zapomnieć. Tak jak żona
detektywa Takeby zapomina, gdzie jest. Wychodzi
po zakupy i się gubi. Tak, i w ogóle wprowadzenie
tego bohatera to mocno mi przypomniało Memento
i właśnie bohatera tamtego filmu, który nie miał
pamięci krótkotrwałej i właśnie wszystkie rzeczy
musiał sobie zapisywać na ręku, nawet właśnie
jak się nazywa, no bo jakby nic nie pamiętał.
I tutaj z tym bohaterem jest bardzo podobnie.
No więc jest to super zabieg ze strony Kurosawy.
My szukamy do tego jakiegoś znaczenia, a może
to chodziło tylko i wyłącznie o to, żeby w ciekawy
sposób wprowadzić imię bohatera, nie? Dobra,
więc możemy powiedzieć, że akt pierwszy właśnie
kończy się złapaniem Mamii tuż po akcji w szpitalu.
No i rozpoczyna się taka troszeczkę rozgrywka.
To, co mówiłeś, Adi, o tej jawnej niechęci detektywa
Takeby do Mamii, jest widoczne bardzo szybko
podczas ich rozmowy pierwszej, kiedy on pokazuje
mu zdjęcia i tamten, tak jak widzieliśmy wcześniej.
zadaje kuliste pytania. Dlaczego? Kim jesteś?
A po co ci te zdjęcia? Jeżeli ci się nie podobają,
to dlaczego je masz? I tak próbuje troszeczkę
go rozłościć. To mu się bardzo udaje. Tamten
mu wybija zapalniczkę z rąk, a później rzuca
kawą w niego. Jawnie daje znać, że pała do niego
niesamowitą niechęcią. Ale to też jednocześnie
pokazuje nam, że... Tak chyba to jest mocny zawodnik,
którego nie da się zahipnotyzować odpaleniem
zapalniczki. Czy puszczeniem wody. Też ja to
tak odczytałem, że o, w końcu nasz główny złoczyńca
natrafił na równie godnego sobie przeciwnika.
Tak. No jest scena drugiego wywiadu pomiędzy
nimi w celi, a raczej w celi szpitala psychiatrycznego,
która jest właśnie już dowodem na to, że Mamija
chciałby go zahipnotyzować, ale tak jakby się
nie daje. I zaczyna używać hipnozy przeciwko
niemu de facto. Po czym ten pokazuje jakieś inne
swoje moce, które można odczytać różnie, ale
widzimy nagle krople deszczu, które są na suficie
w pokoju. Ten deszcz zaczyna skapywać i gasi
właśnie tą zapalniczkę. Ten pokój ciemnieje.
Jawne są tutaj jakieś... paranormalne zdolności,
które mamija albo posiada, albo jakoś mimowolnie
potrafi użyć. Ale też to może być przypadek,
że akurat spadł deszcz, że ten film jest jakby
tak niejednoznaczny, że możemy to sobie różnie
tłumaczyć. Tak, że po prostu ktoś zalał w celi
wyżej podłogę. Dokładnie, takie rzeczy się zdarzają.
Ale też tu gdzieś zaczyna się powoli ten horror,
że ten klimat zaczyna gęstnieć i my też zaczynamy
tak razem z tym Takebą kwestionować to wszystko,
co się dzieje na ekranie. Scenę, w której Takeba
widzi swoją żonę, która popełniła samobójstwo.
I to było dla mnie na maksa szokujące. Ja naprawdę
myślałem, to mi też grało, że ona popełniła
samobójstwo. I nagle jest twist? Nie. to on to
widzi, a ona jest tutaj normalna w tej scenie.
W sensie zachowuje się w sposób daleko odmienny
od tego, w którym widział ją Mamija. Ijąc tą
konstrukcją aktową, no to mamy w drugim akcie
powolne... Czy możemy to nazwać popadaniem w
szaleństwo przez Takebę? Dla mnie nie popadanie
w szaleństwo, tylko on coraz bardziej sobie uświadamia,
co by chciał. Gdy jest scena, kiedy jemu się
wydaje, że jego żona się powiesiła, no to on
tak naprawdę chciałby, żeby ona się powiesiła,
bo wtedy już nie miałby tych kłopotów. I później
są takie sceny, kiedy on sobie wyobraża właśnie,
że bierze nóż i mamy takie cięcie. W tamtym momencie
to w ogóle myślałem, że zabił tę żonę nożem.
Na samym początku filmu też jest ciekawe połączenie
montażowe. Kiedy on jest wkurzony na tę żonę
za to, że znowu włączyła tę pralkę czy suszarkę
i on idzie, wyłącza tę suszarkę i mamy cięcie
i wtedy ten drugi morderca nagle wypada przez
okno. I to jest tak zmontowane, że w pierwszej
sekundzie myślałem, że nasz główny bohater tę
swoją żonę wywala przez okno. Ale co prawda jest
gdzieś takie podskórne to poczucie właśnie, że
tak chyba ma problem z tym, że ta żona popada
w jakąś chorobę i jest to dla niego ciężar, ale
no jak sobie z tym poradzić? Tak. W końcu sobie
z tym radzi, oddaje ją też do szpitala psychiatrycznego,
tak jak mówi lekarzowi, tylko do końca tej sprawy,
no ale raczej chyba tam zostanie. Tak samo jak
obiecuje jej od następnego początku, że jak tylko
skończę tą sprawę... to pojedziemy gdzieś na
wakacje. I co tutaj jest istotne, lekarz właśnie
ze szpitala psychiatrycznego patrzy na pana detektywa
i mówi nie pracuj tak dużo, bo wyglądasz gorzej
niż swoja żona. Dla mnie ty wyglądasz na chorego.
Co też jest taką sugestią, że coś jest z nim
nie tak. Za drugim razem, gdy oglądałem ten film,
totalnie widziałem tą rozchodzącą się rzeczywistość.
Ja bym tak to troszeczkę określił. Raz, że ten
film próbuje nas zahipnotyzować. To, że my też
widzimy właśnie co rusz są błyszczące światła,
albo słyszymy właśnie te dźwięki, niepokojąca,
irytująca pralka, jakiś biały szum, te fale,
które są takie bardzo agresywne, bym w sumie
nawet powiedział, nawet przez ściany je słychać.
Tak samo jak bohaterowie widzimy właśnie, jak
ta rzeczywistość się troszeczkę zaczyna nam rozchodzić.
I jest... Gdzieś chyba na przecięciu drugiego
i trzeciego aktu, właśnie jak Takebe jedzie z
żoną do psychiatryka, żeby ją zostawić, oni wsiadają
do autobusu. Gdzie on jedzie, ten autobus? Widzimy
autobus z czerwonymi siedzeniami i za oknami
są chmury. Jakby nie ma w ogóle rzeczywistości.
To jest autobus do fantazji. Ciężko tutaj określić.
To jest pierwszy raz, kiedy widzimy coś jawnie
nierzeczywistego w tym filmie. Ja zacząłem się
wtedy też zastanawiać, czy to czasem nie jest
tak, że jeszcze jak była ta scena właśnie, że
Takeba bierze nóż. Bo to autobus jest dokładnie
po tym. To jest kolejne ujęcie też. Myślałem,
że on po prostu ją zabił. Tak, tak. I ten nóż
jest przecież, on jest tam przez ułamek sekundy
wręcz. I potem jest właśnie ten autobus taki
bajkowy. I naprawdę myślałem, okej, on ją zabił
i to jest jakiś jego teraz wizja po prostu. Mamy
to ujęcie, że on chwyta nóż. No to to mnie już
gdzieś tak nie tyle wypięło, co ja już wtedy
jakby odleciałem razem z nimi tym autobusem w
chmury, bo nie wiedziałem, czy to mu się wydaje
Takebie, czy nie. I tak naprawdę już w zasadzie
do końca filmu potem, to my już nie wiemy, co
mu się wydaje, a co nie. I to jest super w tym
filmie. I to jest też właśnie to mistrzostwo
Kurosawy. Takie rzemieślnicze. Naprawdę, że to,
jak ten film jest opowiedziany, korzystając z
instrumentarium gatunkowego, to nie jest to film
stricte gatunkowy. Że nawet jak na początku mówiłem,
że to jest jednocześnie film detektywistyczny,
kryminalny, ale jest też to horror psychologiczny,
horror filozoficzny, ale że właśnie jest taki
pomiędzy gatunkami, to sprawia, że ten film jest
super ciekawy. Że jednocześnie korzystając z
takich... super gatunkowych rzeczy, no nie jest
to film gatunkowy. Jest to coś więcej. Jakby
naprawdę nie dziwię się, że nawet Martin Scorsese
mówi o tym filmie jako o takim najbardziej niepokojącym
filmie Kurosawy. To jest świetna robota rzemieślnicza.
Ten film tak nas cały czas zwodzi. Gdzieś igra
z naszym, z tym naszym stopniem poinformowania,
że tak powiem, to jest coś, co sprawia, że ten
film gdzieś tak siedzi w głowie. Gdzieś przeczytałem
w jakiejś recenzji, że To jest takie porównanie,
jak śpicie i budzi was w nocy jakiś dźwięk, że
ktoś stoi, nie wiem, na schodach w cieniu. To
ten film jest właśnie tym, jest tym dźwiękiem.
I myślę, że to jest super trafne porównanie,
że niby to wszystko znamy, te wszystkie elementy,
znamy ten film detektywistyczny, znamy ten dramat
psychologiczny o właśnie radzeniu sobie z ciężko
chorą żoną, ale... No niekoniecznie, że to właśnie
jest takie znajome, ale jest też gdzieś przerażające,
że właśnie ta pralka, to było dla mnie mistrzostwo,
kiedy za drugim razem ten nasz główny bohater
siedzi w mieszkaniu, wrócił właśnie i chyba było
to surowe mięso, nie mam pewności, ale kiedy
on wraca do mieszkania i działa ta maszyna, no
więc idzie ją wyłączyć, wraca do pokoju i w tym
momencie wstaje jego żona i ją na nowo odpala.
I też myślę, że ta scena to jest pokazanie tego,
z czym na co dzień mierzy się Takeba. Wtedy też
jest jawna różnica w sposobie kręcenia tej sceny.
Bo o ile większość jest właśnie taka dość stateczna,
tak ta wydaje się troszeczkę jak z Handycama.
Ten obraz się troszeczkę porusza, dając takie
chyba wrażenie właśnie tego rozedrgania wewnętrznego
Takeby i zarazem jego domu, który jest niestabilny.
To, że jego żona... gdzieś pamięta, jak to jest
wykonywać jakieś obowiązki domowe, no ale to
są jakieś takie puste czynności. Ona pamięta,
że się nastawia pranie, ale nie wrzuca tego prania.
Ta pralka po prostu chodzi, chodzi i chodzi i
chodzi, aż nasz główny bohater ma dość. I ten
styl właśnie wizualny jest tutaj bardzo, bardzo
ciekawy. To jak wprowadza właśnie napięcie przez
utrzymywanie tych długich ujęć. Wydaje się, że
Zostaliśmy troszeczkę tak przyzwyczajeni do cięć,
że gdy widzimy tak długie ujęcie, no zaczynamy
jakoś odczuwać dyskomfort. To jest za długie,
jakoś tam podświadomie coś nam mówi. Patrzymy,
patrzymy i zaczynamy się doszukiwać. Co tu się
stanie, prawda? Też widzimy, jak te emocje zaczynają
się rozwijać w tych scenach długich. Możemy przejść
od właśnie spokojnego... wywiadu pomiędzy detektywem
a podejrzanym, no a skończyć praktycznie na bójce.
Coś, co wydaje mi się, że właśnie zostało odebrane
przez koreańskich twórców później, na przykład
przy Memories of Murder, która też ma długie
ujęcia z wieloma planami, gdzie wydaje się, że
są minifilmy w sumie w tych ujęciach. Właśnie
jest bardzo dużo długich ujęć, ale czasami te
krótkie ujęcia, te inserty, one są tak krótkie,
że wygląda to jak błąd. Że na przykład, kiedy
nasz główny bohater jest w pralni, gdzie czeka
na odbiór jakichś swoich rzeczy i to nie przychodzi
i mamy nagle takie bardzo krótkie ujęcie na taką
kobiecą sukienkę, która wjeżdża. I to jest po
prostu tak krótkie, że przy normalnym montażu
to by było uważane za urwane. I podobnie właśnie
różne sceny jego wizji, albo to jak bierze ten
nóż. To wszystko wygląda na za krótkie i to też
jeszcze potęguje to, że czujemy się niekomfortowo
oglądając ten film. No to jest ten kontrast,
prawda? Właśnie w tej scenie drugiego wywiadu
z mamiją w celi psychiatryka, to też jest długa
scena, w której oni przechodzą z pokoju do pokoju,
jeden do jednego, drugi do drugiego, ciemność,
jasność, żarówka i tak dalej. Jeden siada, drugi
wstaje. I to trwa właśnie parę dobrych minut.
I tak aby przejmuje jawną inicjatywę w tej dyskusji,
bierze właśnie tą zapalniczkę, mówi mu, co, bez
zapalniczki nie możesz mówić? I odpala tą zapalniczkę.
Wydaje mi się, że w tym momencie jest dosłownie
właśnie takie bardzo ostre cięcie. Proste, trochę
tak jak z Ozu. Dokładnie na niego, który mówi
jakby przez nas do Mamii. I to jest tutaj ten
kontrast, że widzieliśmy coś bardzo długiego
i nagle zaczynamy to rozgrywać shot, reverse
shot na dwóch rozmówców, aż do zakończenia tej
sceny. Więc tutaj ten kontrast właśnie, to, że
długo, krótko, to nam wprowadza taką niepewność,
że Nie wiemy, jak ten film funkcjonuje. Gdzieś
pomiędzy tymi dwoma stylami jest styl tego filmu.
Nie można go określić jednym stylem właśnie.
I to jest chyba coś, o czym też mówi ten film
i o czym mówił Kurosawa i mówi jakby do dzisiaj,
że on nie jest zwolnikiem prostych jakichś takich
dyskrypcji. Nie można człowieka określić w jeden
sposób. Tam jest dużo ludzi w tym człowieku.
Możesz być właśnie lekarzem i zabójcą, prawda?
Możesz być detektywem i zabójcą i dobrym mężem
i złym mężem i wszystko naraz. Jest to kino przez
wielkie K. Myślę, że możemy bez najmniejszych
oporów ten film postawić obok zbrodni i kary
Dostojewskiego i to też jest bardzo złożony portret
psychologiczny. To naprawdę tutaj Kurosawa myślę,
że pokazał, że jest równie świetnym twórcą jak
wcześniejszy Kurosawa. Ja tutaj czuję ewidentnie,
że jest to twórca. Jest trochę taki, jak u Kubricka,
coś takiego czuję właśnie, takie napięcie, które
wytwarza mam wrażenie, jak mimochodem. To jest
naprawdę, no wybitne. Ale tak jeszcze, a propos
tych ujęć, tylko chciałem powiedzieć, że właśnie
te krótkie cięcia, one są takie na granicy percepcji,
że to jest takie mrugnięcie okiem. I nie wiesz,
czy to się wydarzyło, czy nie. I naprawdę to
wprowadza w jakiś trans. No tak się czułem po
tym filmie. To jest magia tego filmu, jakby.
To jest ten... klimat, który rozsiewa na widzu.
Go hipnotyzuje właśnie tą niepewnością, tymi
różnymi stylami. Dla mnie też ten film trochę
jest o tym, że w realnym życiu, jakby poza filmowym,
też mamy w społeczeństwie dużo morderstw, które
są popełniane przez normalnych ludzi. I tego
jakby społeczeństwo nigdy się nie spodziewa,
że ktoś, kto właśnie jest tam, no nie wiem, nauczycielem,
czy fryzjerem, czy kimś nagle zabija siekierą
swoją żonę i dzieci. Później czytamy o tym w
gazetach, ale nikt się tak naprawdę nie zastanawia,
skąd to się wzięło i dlaczego ktoś, kto wydawał
się normalny, popełnia nagle taką zbrodnię, która
jakby nie ma uzasadnienia i racjonalnie na pewno
się dla niego nie skończy dobrze. I w tym filmie
wydaje mi się, że mamy to fajnie uchwycone, że
cały czas mamy taki klimat, że każda z tych postaci,
którą mamy w filmie, może się okazać zabójcą.
Tak samo się dzieje z psychologiem. W pewnym
momencie widzimy, że X pojawił się u niego na
ścianie w pokoju, więc on też może kogoś zabić.
Później się okazuje, że on nie zabija, ale zabija
się sam. No i film kończy się na takiej nucie,
że tak naprawdę każdy teraz może zabić nie wiadomo
kogo. To mi się wydaje tylko bardzo niepokojąca
koncepcja, ale właśnie trochę tak jak w prawdziwym
życiu, tylko nad tym się tak na co dzień nie
zastanawiamy. Tej niepewności na pewno jest dużo
i jest ona specjalnie tam przechwycona. Kiedy
detektyw właśnie wchodzi do pokoju, Mami widzi
wiele podręczników o psychologii, o schizofrenii.
To, co głównie go interesuje, na co natrafia,
jest podręcznik o mezmeryzmie. I tutaj nawet
tytuł tego podręcznika jest według mnie bardzo
istotny. Co do znaczenia całego filmu, to mezmeryzm
albo koniec oświecenia. Oświecenie, czyli jakiś
nurt, który mówi, że możemy poznać esencję czegoś.
No tutaj mówimy, że nie da się poznać tej esencji.
Ta esencja jest rozmyta, rozlana w wielu odcieniach
szarości i tak jak mówił psycholog na samym początku,
nie można powiedzieć, co człowiekowi siedzi w
głowie. Możemy widzieć tylko takie właśnie poszatkowane
wizje jak na końcu. Gdzieś na granicy jawy i
rzeczywistości. Myślę, że możemy tutaj opowiedzieć,
jak sam film się kończy, bo to też jest bardzo
ciekawe. Po raz kolejny nasz detektyw wsiada
do tego magicznego autobusu, który wydaje się
podróżować gdzieś na granicy światów. Trafia
do starego bloku mieszkalnego, takiego drewnianego
i tam spotyka właśnie Mamiję. Wcześniej widzi
zdjęcie osoby, która rozpoczęła kult mezmeryzmu.
Piękne, wyblakłe zdjęcie człowieka bez twarzy.
za kotarą. Cudowna wizualka. No i wtedy widzi
tam się z Mamiją, który jest taki bardzo rozochocony
i mówi, że w końcu tu trafiłeś. Każdy, kto chce
poznać siebie, w końcu tu trafia. No ale Takebe
dalej jakby nie jest przyjacielem Mamiji, mimo
że wydaje się, że ich jakieś istoty tutaj stoją
na tym samym poziomie moralnym. No i Takebe wyciąga
pistolet, strzela do niego. Pyta się go, czy
teraz pamięta swoje życie, kim jest, tamten mu
potwierdza. Próbuje jeszcze zrobić ten ruch X
ręką, żeby albo go zaczarować, ciężko powiedzieć,
jest to element rytuału. Tak jakby daje mu skończyć,
albo nie daje mu skończyć. Kolejne niedopowiedzenie.
Strzela do niego jeszcze jakieś 6 razy, żeby
się upewnić, że ta cholera już nie wstanie. Po
czym mamy przebitkę do restauracji, gdzie zjada
właśnie obiad, mówiliśmy o tym i wydaje się właśnie
pozbawiony tego stresu, tego ciężaru, który na
nim spoczywał przez całe życie. No i to też jest
pytanie, czy on naprawdę zabił tego Mamieje,
bo właśnie ta scena jak trwała, to miała taki
sznyt powiedzmy magiczny, ale w momencie, w którym
właśnie nasz bohater strzela tyle razy, do tego
Mamii, to zacząłem się zastanawiać, czy to jest
naprawdę, czy nie. No i nie mam na to odpowiedzi,
bo zaraz potem jest scena w restauracji, która
też się kończy idealnie przed akcją, przed tym,
jak ta kalnerka bierze nóż. No zwłaszcza, że
gdyby nasz główny mohater zabił naprawdę tego
Mamię, to raczej miałby problemy. A tutaj wygląda,
że nagle wszystkie jego problemy się skończyły.
Tak, pozbył się żony, pozbył się Mamii i w końcu
spokojnie zjadł posiłek. Ale po tym posiłku nie
nastąpił spokój, no bo nie wiemy, czy ta kelnerka
zabiła go, czy zabiła kogoś, czy zabiła siebie,
że jednak ta śmierć dalej jest i dalej jest niewyjaśniona.
Tak, że śmierć tego Mamie nie zakończyła tego
procesu, że to jakby dalej trwa, że to się roznosi
dalej. No jedna z sugestii filmu jest taka, że
nasz detektyw Takabe został właśnie nowym misjonarzem
mrocznego kultu, czy jakiejś mrocznej prawdy,
której się nie da poznać. On właśnie zabija mamiję,
później odsłuchuje jakieś stare nagrania na fonografię.
Na jego twarzy nie pojawiają się żadne emocje,
wydaje się. Widzimy, że szaleństwo jakiegoś morderstwa
dalej jest w świecie. Kelnerka bierze nóż, tuż
po tym, jak zresztą rozmawia z naszym detektywem,
czy on ją zaczarował. jedna z wielu otwartych
kwestii tego filmu. I to nas sprowadza do jednoznacznego
stwierdzenia, że jak na razie to jest nasz trzeci
odcinek i każdy film to jest film Henry. Bo Cruising
również kończy się tak, zło dalej jest na świecie.
To jest ta współczesna prawda. No nie da się
wyplenić tego. Więc zobaczymy, co będzie w następnym
odcinku. No ale teraz myślę, że wszyscy czekają
na nasze drugie uderzenie, więc Bartek, z czym
byś sparował Cure? Zacznijmy od takiej linii
myślowej, o jakich filmach myślałem. No Longlegs
już coś tam powiedzieliśmy, to jest film
bardzo świeży, też mówi o detektywie, pani detektyw,
która poszukuje jakiejś prawdy, jakiegoś mordercy,
który wydaje się paranormalny. Longlegs to nie
jest mój wybór. Myślałem też o filmie, który
się nazywa Harry Angel. Wydaje mi się, że z początku
lat dziewięćdziesiątych. Louisiana, Diabeł, Poszukiwania.
Mickey Rourke przed operacjami plastycznymi.
Al Pacino grający... Robert De Niro. Robert De
Niro grający Belzebuba, obierający bardzo sugestywnie
jajko. Ale to też nie jest mój wybór. Mój wybór
to film też w miarę świeży. The Empty Man. 2020
rok, amerykańska produkcja, raczej mało znana
bym powiedział, troszeczkę ofiara połączenia
firm Fox i Disney, gdyż większość produkcji była
za kadencji jednego, później Disney za bardzo
nie wiedział, co z tym zrobić. W trakcie pandemii
wrzucił ten film do kin, gdzie był grany przez
tydzień, po czym oczywiście zszedł, no bo kto
chodzi do kina, kiedy... Ludzie umierają. Został
wrzucony na Disney+. No i troszeczkę tak sobie
leży. Gdzieś na niego trafiłem po poleceniach
i na pewno polecam też wam. To jest film o detektywie,
eks -policjancie, teraz prywatnym detektywie,
który zostaje wplątany w poszukiwanie dziewczyny,
która wzięła udział w jakimś rytuale. Jest trochę
taka legenda miejska o Empty Manie. Gdy pójdziesz
na most, pomyślisz o Empty Manie, zadmuchasz
butelkę, no to on do ciebie przyjdzie. Pierwszego
dnia go słyszysz, drugiego dnia go widzisz, a
trzeciego dnia przychodzi. Koncept wydaje się
mega sztampowy, zwłaszcza współcześnie, bo mieliśmy
już trochę takich straszaków po linii Slendermana,
ale bez spoilerów ten film jest po pierwsze mega
solidnie zrobiony rzemieślniczo. Reżyser David
Prior to był uczeń Davida Finchera i ma, ja bym
powiedział, że perfekcyjną kontrolę nad obrazem
i dźwiękiem, że nawet jeżeli to, co widzisz,
może się wydawać sztampowe, to to, jak to jest
przedstawione, no trzyma cię naprawdę w uwadze.
I co mi się bardzo podoba w tym filmie jest to,
trochę tak jak w Cure, ile mnogości w sobie zawiera.
Empty Man zaczyna się takim w sumie dwudziestominutowym
shortem horrorowym, który się dzieje w Butanie,
Później mamy opowieść detektywistyczną, która
się przeradza w jakieś poszukiwanie jaźni siebie,
horroru kosmicznego. Mega ciekawa rzecz. Rozumiem,
że dla wielu się gdzieś tam rozchodzi, bo to
jest długi film. Ja to kupuję i mam nadzieję,
że reżyser dostanie kolejną szansę na długi metraż.
To jest moje podwójne uderzenie. Okej, to powiedz
co jest tym elementem spajającym Cure i The Empty
Man jako ciekawy double feature według ciebie?
No detektyw i to przez jaką podróż on przechodzi,
gdzie się kończy. To jest troszeczkę spoilerem
do Empty Mena, no ale... Że to jest psychologiczne
połączenie, powiedzmy. Psychologiczne połączenie
zmiany, drogi, tego poszukiwania. Bardzo istotne
właśnie w Empty Mene jest właśnie myślenie o
Empty Mene. Prawda? Jakieś wejście w tą... zbiorową
psychozę i dla mnie też jest to jednym z tematów
Cure i o to chodzi w mezmeryzmie, czyli właśnie
takie wpływanie na świat myślami i to jest też
takie połączenie pomiędzy tymi dwoma filmami
plus właśnie detektyw na tropie, paranormalia,
niepewność, dziwność. Według mnie to się łączy.
Fajnie, że wziąłeś film, który jest w miarę nowym
filmem. że gdzieś jednak to połączenie, że jednak
ponad 20 lat różnicy między filmami. No, jestem
ciekaw. Ja nie widziałem Emptymana, więc chętnie
sobie nadrobię. A o twój film, Łukasz? Najpierw
powiem, o jakich filmach myślałem. No i taka
pierwsza myśl była taka, o której wszyscy myślą,
jak mówią, cure, czyli porównanie do Siedem Davida
Finchera. I według mnie to jest porównanie, które
no, umniejsza filmowi Cure, bo wydaje mi się,
że Fincher zrobił świetnie skrojony film, ale
jednak jest to amerykańska produkcja, która nie
bawi się w filozofowanie. że 7 jest kinem psychologicznym,
ale Cure stoi gdzieś wyżej, że jest to zupełnie
inna rzecz i naprawdę nie jestem fanem takiego
porównywania, ale jeżeli ktoś ma zobaczyć Cure,
bo usłyszał, że jest to japońskie Siedem, to jest
to świetny powód, żeby zobaczyć Cure, ale nie
nastawiałbym się na porównywanie tych dwóch filmów.
Więc to była gdzieś taka pierwsza myśl, ale pierwszym
filmem, o którym pomyślałem przy Cure... był
film Perfect Days Wima Wendersa, bo pomyślałem
sobie, że to byłoby ciekawe te dwa filmy ze sobą
połączyć, bo przez to, że gra tam ten sam aktor
i ja najpierw widziałem Perfect Days, gdzie ten
główny bohater jest takim człowiekiem bez historii,
nic o nim nie wiemy, tylko on sobie żyje i po
prostu jego życie polega na tym, że pracuje jako
sprzątacz publicznych toalet i sobie żyje tym
życiem. I tu myślałem, że to jest ciekawe, że
właśnie może to jest właśnie to, co się zadziało
z tym naszym głównym detektywem, że właśnie po
tych tylu latach on w końcu się odciął od wszystkiego,
mieszka sam i sobie sprząta te toalety i żyje
takie miłe życie. Ale to nie jest film, który
bym wybrał jako double feature. Filmem, który
najbardziej mi pasuje jest amerykański film z
1976 roku God Told Me To. Po polsku Bóg mi powiedział.
Cześć, tutaj Łukasz. Wkradł się mały chochlik
montażowy. Larry Cohen jest, to znaczy był reżyserem
i scenarzystą filmu Black Caesar 1973 roku. Czyli
tego klasyka Blacksploitation. No więc, jest
to historia chrześcijańskiego detektywa. który
próbuje rozwiązać zagadkę wielu morderstw, które
łączy jedna rzecz. Każdy ze sprawców na pytanie,
dlaczego to zrobiłeś, mówi, tak powiedział mi
Bóg. I nasz główny bohater nie ukrywa się z tym,
że jest wierzący, ale nie chcę tutaj za dużo
zdradzać, bo w tym filmie na tropie prowadzenia
tego śledztwa pojawiają się przewodnik duchowy,
motyw Maryi i to naprawdę jest bardzo ciekawie
utkane. A jednocześnie Larry Cohen nie jest tak
precyzyjnym reżyserem jak Kurosawa, bo jednak
on wywodził się z amerykańskiego kina niezależnego.
I na przykład w tym filmie jest scena w czasie
parady św. Patryka. No i Larry Cohen nie miał
pozwolenia na kręcenie w trakcie tej parady i
wszystko zostało nagrane. Tak na żywca, że tak
powiem. Więc czuć w tym filmie taką surową energię
i wydaje mi się, że może dziś tak przypadkiem
wyszło z tego takie kino, powiedzmy, filozoficzne,
ale jednak Cohen o wiele bardziej skręca w takie
nurty kina klasy B. Ale on naprawdę tak świetnie
eksploruje temat wiary. Tylko, że w przeciwieństwie
do kuracji. Tutaj mówimy jasno o wierze katolickiej
i że to jest bardzo ważna rzecz dla naszego głównego
detektywa. Bardzo polecam ten film. To dlaczego
też te filmy połączyłem? No to właśnie ten temat
wiary, że gdzieś w Cure mówimy o szukaniu tego
sensu w jakimś sensie, a z kolei w God Told Me
To zagłębiamy się czym jest wiara i czy na przykład
nie jest tylko jakimś pretekstem do tego, że
ktoś może uznać siebie za wybrańca na przykład.
Bardzo ciekawy film. Bardzo ciekawy film. Myślę,
że szerzej raczej nie jest znany, ale naprawdę
kawał ciekawej historii. Jest dość dosłowne nawiązanie,
można by powiedzieć, że nawiązanie przynajmniej
do konceptu w Cure, bo pan psycholog Sakuma,
kiedy rozmawia z detektywem wiele razy, mówi
mu, no i co? Szatan im powiedział? To mnie naprowadziło
na myślenie o tym, że kurczę, ten God Told Me
To to może być fajne połączenie, fajne właśnie
jako double feature. Dlatego nie wiem, może Kurosawa
widział God Told Me To? Może nie? To Adi. A ja
jeżeli chodzi o parowanie, no to zastanawiałem
się nad Teoremat. To jest taki film Pasoliniego
z 1968 roku. I tam premis jest w pewnym momencie
podobny. Pojawia się chłopak znikąd, który wchodzi
do arystokratycznej rodziny i jakby jego zachowania,
o nim niewiele wiemy, ale jego zachowania doprowadzają
do tego, że każdy z nich odkrywa jakąś prawdę
o sobie. I ten film jest jeszcze bardziej tajemniczy
i bardziej symboliczny niż Cure. Więc to jest
taki film, gdzie bardzo wiele różnych znaczeń
można odnaleźć i... Ten koncept był później często
wykorzystywany. Na przykład Takashi Miike zrobił
później swoją wersję teorematu, taką o wiele
bardziej brutalną i ona się nazywa Visitor Q.
To też wam bardzo polecam. To jest mało znany
film, a jest naprawdę ekstremalny. A z ostatnich
czasów, no to na przykład Saltburn. To też jest
jakby wersja Teorematu. Ale pomyślałem sobie,
że... To jest podobny koncept, ale nie wiem,
czy to byłoby dobre na parowanie, więc do parowania
dałbym jednak Siedem. Więc ciekawy Łukasz, że przed
chwilą powiedziałeś, że ty byś nie dał. Tylko
lamusy dają Siedem. Ale dla mnie i Siedem, i Cure, no to
jakby dzieją się w tym samym wszechświecie. Gdyby
nie to, że Cure się dzieje w Japonii, to równie
dobrze mógłby się dziać w tym samym mieście,
w którym dzieje się Siedem. Że oba te miasta to są
jakieś takie anonimowe, brzydkie miasta. o których
nic nie wiemy. Paleta kolorów jest podobna. I
dla mnie też ten vibe, jakby nihilizm tego świata
jest bardzo podobny, że jakby i jeden, i drugi
film nie daje nam żadnej nadziei. I jak dla mnie,
to nawet ci detektywi mogliby się powymieniać
pomiędzy jednym i drugim filmem, że to mogła
być naprawdę druga część tego samego filmu, bo
po prostu wydźwięk obu filmów jest dla mnie bardzo
podobny, że świat jest po prostu zły. I jakby
no, oba filmy zostawiają nas z takim uczuciem,
że nie ma żadnej nadziei, że wszystko się po
prostu źle kończy, mimo starań tych niektórych
ludzi. Więc dlatego bym to połączył. Byłby to
taki dosyć depresyjny double feature. No nie
wiem, dla mnie to jest takie bardzo bliskie połączenie.
Tak, ale no, okej. Tylko, no tak jak powiedziałem,
że dla mnie Siedem to jest inny film, w tym sensie,
że tak, klimatycznie... To się zgodzę, oczywiście,
tylko właśnie Siedem jest na tym poziomie tutaj prostsze
od Cure, bo jednak mamy 7 grzechów głównych.
No tak, to znaczy tam nie ma takich tajemnic
jak w Cure, jakby po obejrzeniu Siedem wszystko wiesz.
Mimo iż, że główny zły tam też jest tajemniczy,
no to jest bardziej amerykańskie kino, takie
gdzie film się kończy, zostawia cię powiedzmy,
że z depresją trochę, ale jednak wszystko jest
wyjaśnione, to nie jest... Siedem nie jest filmem,
który musisz oglądać drugi raz, żeby pewne rzeczy
wyłapać. Więc tu się zgodzę, że Curious inaczej
poprowadzony, że to jest bardziej filozoficzne
kino. Ale jednak ten mood, nihilizm, to nieokreślone
miasto i ten vibe łączą mi te filmy. Ja bym je
polecił jako double feature. Podobieństwo jest
jawne. Totalnie widzę to połączenie. Oczywiście
Siedem to jest świetny film. To zawsze warto być.
Zawsze warto. To jak tam działają twisty. Jest
to super gatunkowy film. Wyreżyserowany przez
świetnego reżysera. Świetnie napisany. Świetnie
zagrany. Ale właśnie czuję, że w Siedem jest duży
nacisk na tą gatunkowość i opowiedzenie nam historii,
jednak to jest opowieść detektywistyczna o powiedzmy
jakichś takich aspektach, nie wiem czy paranormalnych,
ale jednak, że to jest... Nienormalnych. Nienormalnych,
no. Że jednak jest tam ten motyw, no 7, biblijne
7 grzechów jest osią spajającą wszystkie morderstwa,
no a jednak w Cure... Nie wiemy, co spaja. W
Cure mamy o wiele więcej znaków zapytania i to
myślę, że te Cure można oglądać wiele razy i
są tam pewne rzeczy, na które nie mamy odpowiedzi.
I to jest bardzo ciekawe. I też bardzo odważne,
jeżeli chodzi o reżysera. Pozostawianie tylu
tych wątków. No i to też jakby ma swoje konsekwencje.
Dlatego Siedem wszyscy znają, a Cure mało kto zna.
No i to też jest to właśnie, że Siedem jest filmem
amerykańskim, więc też myślę Fincher nie dostałby
takiej wolności twórczej, żeby nie podomykać
wątków. Też myślę, że to jest fajny pomost do
tego, żeby powiedzieć, że właśnie Siedem to jest film
amerykański, który no musi się trzymać gdzieś
tych gatunkowych ram, ale też musi się sprzedać.
Jakby to jest produkt. No i Cure... przecież
zapoczątkowało falę na japoński horror. Potem
Amerykanie to wszystko przerobili na swoje, no
i amerykańskie remake'i jednak są gorsze od
tych oryginałów. No tak, ale też właśnie Cure
kojarzył mi się z filmem The Ring. W sumie i
japońskim i amerykańskim, ale jednak The Ring
jest prostszy. Jak poznajemy tajemnicę, to wiemy
skąd to się wszystko bierze i wszystko jest powyjaśniane.
A Cure to jest naprawdę film, który bardzo wiele
rzeczy nie wyjaśnia, że on bardziej idzie w stronę
Davida Lyncha miejscami, właśnie w niedopowiedzeniu
tych tajemnic. W ogóle bym się zastanowił, jak
bardzo jest tak, że to Cure rzeczywiście zapoczątkowało
te horrory, bo te japońskie horrory jednak są...
To są horrory, one nas naprawdę straszą i tam
nie ma tylu niedopowiedzeń. Masz jumpscare'y
których tu nie masz. Trochę inaczej jest to wszystko
skonstruowane. Ale jest to jakiś dziadek albo
starszy kuzyn tych filmów, tak jak mówisz. 97
rok, kiedy Ring, który właśnie zapoczątkował
tą nową falę, był rok później i był już prawdziwym
horrorem osadzonym we współczesności. Bo trochę
o to chodziło, prawda? To były współczesne horrory
o ludziach, którzy muszą się borykać we współczesnym
świecie z dziwnymi tworami. Nie oglądałem nigdy
Pulsu, ale właśnie słyszałem bardzo dobre opinie
o nim. No i teraz, tym bardziej po seansie Cure,
jestem bardzo zaintrygowany, co Kurosawa zrobił
innego. No bo Kurosawa jest, trzeba też powiedzieć,
bardzo płodnym twórcą. początku swojej kariery,
jeżeli mówimy tylko o filmach, nie o właśnie
takich budżetowych produkcjach, mówimy o 28 filmach.
Sporo. Bardzo pracowity koleś i no musi być tam
jeszcze parę perełek, wydaje mi się. Więc myślę,
że Kurosawa jeszcze wróci do naszych podwójnych
uderzeń i my chyba też jeszcze wrócimy. A tymczasem
żegnamy, pozdrawiamy. Adrian, Łukasz i Bartek.
Oglądajcie filmy, podwójne uderzenie powróci.
Cześć, tutaj Łukasz, jeszcze ważna informacja
na koniec. Wspierany jest przez Fundację Real
North, a realizowany w studiu Black Zebra.