hai momentos que pasan á historia e hai momentos que son históricamente moi relevantes
e que sen embargo quedan ocultos en un rinconcito de la historia
para iso estamos aquí, para traer tamén de vez en quando
pequenos elementos de esa historia un poquito máis oculta, un poquito máis sencilla
que sen embargo conforman de unha manera fundamental, lo que oi somos
comienza bala extra con Pedro Sánchez
buenos días, é xueves, lo hai hecho o bén
4 de enero de 2024, este é o capítulo 1124
de un podcast sobre mis cosas que en el fondo son las tuyas
e oi vamos con a lei de reforma, para a reforma política que así se chamou
mirad, siempre se há dicho que o que ocurriu en España
despues da muerte de Franco non foi unha ruptura sino unha reforma
todas e todos recordamos a Constitución Española que se aprobou
un 6 de diciembre de 1978
pero seguramente todos e todas non recordamos
a efemeride de oi que é que hace 47 anos se aprobou esta lei para a reforma política
unha lei clave, Franco xa xa havia muerto
o rei era o rei porque o rei xa xa se passou a ser o rei imediatamente
que mori Franco tal e como Franco o xa xa deixou escrito e mandado
e as cortes franquistas
sometieron, 18 de noviembre de 1976, a unha especie de aprobación
para luego ser sometida a referéndum el 15 de diciembre posterior
con unha participación del 77% do censo e o 94% de votos a favor
a lei de reforma para a reforma política
tecnicamente conocida como a lei 1.1977 de 4 de enero para a reforma política
en realidad foi o origen de todo
por unha parte foi o origen de que o que Franco había pensado que ocurriera
que se produjera unha reforma política
se habían creado unha serie de partidos que luego vendrian a fundar entre todos alianza popular
que se habían acogido a un intento de lei parecida a esta promulgada o propuesta
por o entoces presidente do gobernio Arias Navarro que venía de ser presidente con Franco
e que soa en esa primigenia democracia espanhe que terminaría fraguando
na constitución de 78
pero como a Arias Navarro as coisas non saían do lado
a realidad é que se foi por onde havia venido e o rey nombrou, así con o dedito
presidente do gobernio a que luego seria unha figura política
sem ningua dúvida da transición como foi Adolfo Suárez
que venía tambén de dirigir o movimiento pero que era unha hombre evidentemente máis joven
con unha orientación moi distinta de o que podia ser por ejemplo Manuel Fragairi Barne
aunque evidentemente luego Manuel Fragairi Barne dio os pasos que dio como los dieron
no Partido Comunista para que aquelas does España estan alejadas
e que hoy parece que vuelven outra vez como estar lejos
ou por lo menos alguno se van fora do carril para que pudieran estar unidas e juntas
tal e como o pensou o dictador pero por outra parte tal e como naquele momento convenía
esta lei de reforma política non sei, non sou politólogo, non entendo tanto disto
de hecho non entendo nada como para dicos se é o que a Franco le hubiera gostado que fiera
pero a realidad é que podriamos dizer que é o embrión
é claramente o embrión do que seria o referéndum e a votación unhao depois
da Constitución algo máis de unhao depois porque estamos hablando de enero do 77
e a Constitución é de diciembre do 78 un par de anos depois
máis ou menos do que seria a Constitución Española
en donde non vou dizer porque non é ideológicamente o que penso
que se fiera un punto e aparte absoluto co que había sido a dictadura franquista
e naquela época se aprobou a lei da amnistía que en fin
sacou a presos de ETA da cárcel que perdono os crímenes da dictadura
digo que non sei se isto é o que buscaba Franco pero a realidad é que se produjo
un corte un pouco máis ou menos do que Franco hubiera querido
se aprobou despues a legalización do Partido Comunista
e ade mas das distintas facciones do que logo seria Alianza Popular
Reforma Democrática, Democracia Social, Acción Democrática Española
Unión Nacional Española, Unión Social Popular, Acción Regional, Unión Nacional Española
e o traje non sei se lhe hai dito dois veces
toda esta gente que entrou despues luego a fusionarse en Alianza Popular
sem demasiada presencia política porque realmente o centro derecha español
prácticamente o ocupou e unha parte do centro esquerda
a unión de Centro Democrático de Adolfo Suárez
un partido que se non hubiera existido habría que haberlo creado
porque foi digamos a bisagra definitiva entre o que era a dictadura de Franco
e o movimento político que o amparaba
e a nueva democracia española basada en esa reforma política
non na esa romptura
e por tanto esta lei que de la que oi se cumplen 47 anos de sua aprobación
e que non sei se os medios de comunicación terán a bién hablar de ela
pero me ha parecido interesante e pedagógico traerla aquí
porque sin esta lei de reforma que é a que finalmente autodisuelve desde dentro o movimiento
es decir que la votan as cortes franquistas para autodisolver el movimiento
al fin e al cabo as cortes franquistas non eran máis que un reflejo de lo que había sido
o golpe de estado e o movimiento, o denominado movimiento nacional
durante toda a duración de la dictadura franquista
pues digamos que estuvo a clave
unha clave que por que non dicirlo en unha persoana republicana como eu
posiblemente vas a unha parte de todo o que ocorrido en a figura del rei Juan Carlos I
posiblemente sem a súa figura esta implosión do sistema franquista desde dentro
para dar paso a a nueva democracia española
insisto non basada en unha romptura basada en unha reforma
pero en unha reforma que en buena medida deixou fora do legislativo
e o subrayo as forzas máis afines al franquismo
non ocorrido o mesmo en o poder judicial
non ocorrido o mesmo en outras estructuras importantes do estado
non ocorrido depois na policía non ocorrido nos serviços de información e de inteligencia
todo iso é ido costando muito tanto tanto tanto que todavia hai determinadas estructuras do estado
e máis agora con a existencia de un partido de derecha radical
que se senten cercanos seno nostálgicos a aquella España franquista
non nos enganemos isto é así
por lo tanto, oi este episodio de 4 de enero
para recordar aquel 4 de enero de 1977
en que non xa os denominados padres da democracia ou padres da constitución
seno os abuelos da democracia actual
que en realidad eram membros da dictadura
implosionaron desde dentro da dictadura
para que aquelas cortes franquistas votaran esta lei de reforma política
que deu prácticamente carta de naturaleza a todo o que vino despues
a un Adolfo Suárez como presidente do governo con un rei de España como jefe do estado
que impulsaron a redacción durante aquellos 2 anos
do que luego seria a Constitución Española de 1978
a que todavia oi é a Constitución Española que rige a noutra vida
esta gran noticia, porque foi una gran noticia
creo que é tambén un interessante momento esta efeméride de oi 47 anos despues
nuevamente para unha cosa que suelo defender de vez en quando
que é plantearse aquello que fijaos de onde venía
de unha dictadura que si que se autoinmola
para que surja algo nuevo que en parte tenia dentro
a semilla da dictadura pero que brota como unha democracia liberal
puede plantearse que aquella Constitución del 78
que cumplira en apenas 4 anos
sus 50 años
pueda tener modificaciones más allá de as obvias
de retirar de sú texto a palavra disminuido para referirse a unha persoana con discapacidad
más allá de coxas que son ya evidentes
que xe é que me gustaria
e perdona-me a provocación que se mantuviera en a Constitución a palavra disminuido
para que todos vieramos que é unha Constitución que non só
en unha palavra concreta ou en unha frase en outro artículo un dia que unha que unha se dê conta
merece un cambio sintáctico ou un cambio de significados
sino que se aparece a palavra disminuido
é porque é unha Constitución que se redactou en unha época concreta
foi unha muito útil foi válida en aquel momento
pero hoje xa digo xa 50 anos depois
é máis que evidente
e o texto da palavra disminuido que incluye a Constitución actual
o demuestra que se non se dê a não-tropa
outra época para salir de un determinado apuro en el que estuvimos e yo te diría que bravo bravo
por aquello no bravo por esta lei de reforma política bravo por la constitución e bravo por
quienes ahora se atrevan a plantear desde la legalidad desde el consenso e desde el diálogo
que han pasado van a pasar 50 años e é o momento de acabar definitivamente con lo
poquito de aquella semilla franquista que pueda quedar todavía en nuestro régimen político
e en nuestro sistema de convivencia que blindemos nuestra democracia de una vez por todas puedo
estar de acuerdo con Felipe VI en su discurso respecto a importancia de nuestra constitución
actual pero justamente porque tenemos esa constitución é por lo que podemos soñar con
tener outra e non o estou dicendo desde un término interesado para que se ponga en cuestión
ahora mesmo la monarquía como sistema de de dirección de la jefatura do estado lo digo
en general lo digo en general fijaos que ahora mismo me preocuparía máis el hecho de poder
configurar a situación política da pluralidade nacional de españa que o hecho mesmo de
ter ou non ter un rei aunque evidentemente a mi me gustaría que as dos cosas estuviéramos
en un paquete de reforma constitucional insisto dialogado consensuado e llevado a cabo de
forma democrática me parecia un dia interesante seguramente que para muchos ou para muchas que
estáis máis ajenos a la política a esto de la lei de la reforma política o suene
rarísimo pero sin ella non hubiera sido posible todas estas décadas de democracia
a constitución por supuesto pero antes que la constitución lo que permitió que esa
constitución se negociara e que os partidos políticos realmente pudieron aprobarse dentro
de unha pluralidade necesaria en unha democracia liberal sin esa lei de reforma política nada
hubiera sido posible acaba el bala extra de oi puedes dirigirte a mi en mastodon en
arroba el ojo que ves arroba emilcar punto social ou por correo en pedro arroba pedro
sánchez punto eus pídeme ingresar en la comunidade telegram gracias por tu tiempo
e hasta manhã.