1
00:00:00,000 --> 00:00:07,000
hai momentos que pasan á historia e hai momentos que son históricamente moi relevantes

2
00:00:07,000 --> 00:00:13,000
e que sen embargo quedan ocultos en un rinconcito de la historia

3
00:00:13,000 --> 00:00:17,000
para iso estamos aquí, para traer tamén de vez en quando

4
00:00:17,000 --> 00:00:26,000
pequenos elementos de esa historia un poquito máis oculta, un poquito máis sencilla

5
00:00:26,000 --> 00:00:30,000
que sen embargo conforman de unha manera fundamental, lo que oi somos

6
00:00:31,000 --> 00:00:34,000
comienza bala extra con Pedro Sánchez

7
00:00:43,000 --> 00:00:47,000
buenos días, é xueves, lo hai hecho o bén

8
00:00:47,000 --> 00:00:52,000
4 de enero de 2024, este é o capítulo 1124

9
00:00:52,000 --> 00:00:57,000
de un podcast sobre mis cosas que en el fondo son las tuyas

10
00:00:57,000 --> 00:01:05,000
e oi vamos con a lei de reforma, para a reforma política que así se chamou

11
00:01:05,000 --> 00:01:10,000
mirad, siempre se há dicho que o que ocurriu en España

12
00:01:10,000 --> 00:01:18,000
despues da muerte de Franco non foi unha ruptura sino unha reforma

13
00:01:18,000 --> 00:01:24,000
todas e todos recordamos a Constitución Española que se aprobou

14
00:01:24,000 --> 00:01:31,000
un 6 de diciembre de 1978

15
00:01:31,000 --> 00:01:35,000
pero seguramente todos e todas non recordamos

16
00:01:35,000 --> 00:01:44,000
a efemeride de oi que é que hace 47 anos se aprobou esta lei para a reforma política

17
00:01:44,000 --> 00:01:48,000
unha lei clave, Franco xa xa havia muerto

18
00:01:48,000 --> 00:01:53,000
o rei era o rei porque o rei xa xa se passou a ser o rei imediatamente

19
00:01:53,000 --> 00:01:58,000
que mori Franco tal e como Franco o xa xa deixou escrito e mandado

20
00:01:58,000 --> 00:02:02,000
e as cortes franquistas

21
00:02:02,000 --> 00:02:14,000
sometieron, 18 de noviembre de 1976, a unha especie de aprobación

22
00:02:14,000 --> 00:02:19,000
para luego ser sometida a referéndum el 15 de diciembre posterior

23
00:02:19,000 --> 00:02:26,000
con unha participación del 77% do censo e o 94% de votos a favor

24
00:02:26,000 --> 00:02:33,000
a lei de reforma para a reforma política

25
00:02:33,000 --> 00:02:41,000
tecnicamente conocida como a lei 1.1977 de 4 de enero para a reforma política

26
00:02:41,000 --> 00:02:46,000
en realidad foi o origen de todo

27
00:02:46,000 --> 00:02:52,000
por unha parte foi o origen de que o que Franco había pensado que ocurriera

28
00:02:52,000 --> 00:02:57,000
que se produjera unha reforma política

29
00:02:57,000 --> 00:03:04,000
se habían creado unha serie de partidos que luego vendrian a fundar entre todos alianza popular

30
00:03:04,000 --> 00:03:13,000
que se habían acogido a un intento de lei parecida a esta promulgada o propuesta

31
00:03:13,000 --> 00:03:19,000
por o entoces presidente do gobernio Arias Navarro que venía de ser presidente con Franco

32
00:03:19,000 --> 00:03:28,000
e que soa en esa primigenia democracia espanhe que terminaría fraguando

33
00:03:28,000 --> 00:03:30,000
na constitución de 78

34
00:03:30,000 --> 00:03:34,000
pero como a Arias Navarro as coisas non saían do lado

35
00:03:34,000 --> 00:03:40,000
a realidad é que se foi por onde havia venido e o rey nombrou, así con o dedito

36
00:03:40,000 --> 00:03:44,000
presidente do gobernio a que luego seria unha figura política

37
00:03:44,000 --> 00:03:47,000
sem ningua dúvida da transición como foi Adolfo Suárez

38
00:03:47,000 --> 00:03:51,000
que venía tambén de dirigir o movimiento pero que era unha hombre evidentemente máis joven

39
00:03:51,000 --> 00:03:56,000
con unha orientación moi distinta de o que podia ser por ejemplo Manuel Fragairi Barne

40
00:03:56,000 --> 00:04:02,000
aunque evidentemente luego Manuel Fragairi Barne dio os pasos que dio como los dieron

41
00:04:02,000 --> 00:04:05,000
no Partido Comunista para que aquelas does España estan alejadas

42
00:04:05,000 --> 00:04:08,000
e que hoy parece que vuelven outra vez como estar lejos

43
00:04:08,000 --> 00:04:14,000
ou por lo menos alguno se van fora do carril para que pudieran estar unidas e juntas

44
00:04:14,000 --> 00:04:20,000
tal e como o pensou o dictador pero por outra parte tal e como naquele momento convenía

45
00:04:20,000 --> 00:04:27,000
esta lei de reforma política non sei, non sou politólogo, non entendo tanto disto

46
00:04:27,000 --> 00:04:33,000
de hecho non entendo nada como para dicos se é o que a Franco le hubiera gostado que fiera

47
00:04:33,000 --> 00:04:37,000
pero a realidad é que podriamos dizer que é o embrión

48
00:04:37,000 --> 00:04:43,000
é claramente o embrión do que seria o referéndum e a votación unhao depois

49
00:04:43,000 --> 00:04:50,000
da Constitución algo máis de unhao depois porque estamos hablando de enero do 77

50
00:04:50,000 --> 00:04:54,000
e a Constitución é de diciembre do 78 un par de anos depois

51
00:04:54,000 --> 00:04:58,000
máis ou menos do que seria a Constitución Española

52
00:04:58,000 --> 00:05:04,000
en donde non vou dizer porque non é ideológicamente o que penso

53
00:05:04,000 --> 00:05:11,000
que se fiera un punto e aparte absoluto co que había sido a dictadura franquista

54
00:05:11,000 --> 00:05:17,000
e naquela época se aprobou a lei da amnistía que en fin

55
00:05:17,000 --> 00:05:25,000
sacou a presos de ETA da cárcel que perdono os crímenes da dictadura

56
00:05:25,000 --> 00:05:33,000
digo que non sei se isto é o que buscaba Franco pero a realidad é que se produjo

57
00:05:33,000 --> 00:05:37,000
un corte un pouco máis ou menos do que Franco hubiera querido

58
00:05:37,000 --> 00:05:43,000
se aprobou despues a legalización do Partido Comunista

59
00:05:43,000 --> 00:05:48,000
e ade mas das distintas facciones do que logo seria Alianza Popular

60
00:05:48,000 --> 00:05:53,000
Reforma Democrática, Democracia Social, Acción Democrática Española

61
00:05:53,000 --> 00:05:59,000
Unión Nacional Española, Unión Social Popular, Acción Regional, Unión Nacional Española

62
00:05:59,000 --> 00:06:01,000
e o traje non sei se lhe hai dito dois veces

63
00:06:01,000 --> 00:06:06,000
toda esta gente que entrou despues luego a fusionarse en Alianza Popular

64
00:06:06,000 --> 00:06:11,000
sem demasiada presencia política porque realmente o centro derecha español

65
00:06:11,000 --> 00:06:14,000
prácticamente o ocupou e unha parte do centro esquerda

66
00:06:14,000 --> 00:06:17,000
a unión de Centro Democrático de Adolfo Suárez

67
00:06:17,000 --> 00:06:21,000
un partido que se non hubiera existido habría que haberlo creado

68
00:06:21,000 --> 00:06:27,000
porque foi digamos a bisagra definitiva entre o que era a dictadura de Franco

69
00:06:27,000 --> 00:06:29,000
e o movimento político que o amparaba

70
00:06:29,000 --> 00:06:34,000
e a nueva democracia española basada en esa reforma política

71
00:06:34,000 --> 00:06:36,000
non na esa romptura

72
00:06:36,000 --> 00:06:41,000
e por tanto esta lei que de la que oi se cumplen 47 anos de sua aprobación

73
00:06:41,000 --> 00:06:47,000
e que non sei se os medios de comunicación terán a bién hablar de ela

74
00:06:47,000 --> 00:06:50,000
pero me ha parecido interesante e pedagógico traerla aquí

75
00:06:50,000 --> 00:06:58,000
porque sin esta lei de reforma que é a que finalmente autodisuelve desde dentro o movimiento

76
00:06:58,000 --> 00:07:04,000
es decir que la votan as cortes franquistas para autodisolver el movimiento

77
00:07:04,000 --> 00:07:09,000
al fin e al cabo as cortes franquistas non eran máis que un reflejo de lo que había sido

78
00:07:09,000 --> 00:07:13,000
o golpe de estado e o movimiento, o denominado movimiento nacional

79
00:07:13,000 --> 00:07:18,000
durante toda a duración de la dictadura franquista

80
00:07:18,000 --> 00:07:21,000
pues digamos que estuvo a clave

81
00:07:21,000 --> 00:07:24,000
unha clave que por que non dicirlo en unha persoana republicana como eu

82
00:07:24,000 --> 00:07:30,000
posiblemente vas a unha parte de todo o que ocorrido en a figura del rei Juan Carlos I

83
00:07:30,000 --> 00:07:37,000
posiblemente sem a súa figura esta implosión do sistema franquista desde dentro

84
00:07:37,000 --> 00:07:39,000
para dar paso a a nueva democracia española

85
00:07:39,000 --> 00:07:42,000
insisto non basada en unha romptura basada en unha reforma

86
00:07:42,000 --> 00:07:48,000
pero en unha reforma que en buena medida deixou fora do legislativo

87
00:07:48,000 --> 00:07:54,000
e o subrayo as forzas máis afines al franquismo

88
00:07:54,000 --> 00:07:58,000
non ocorrido o mesmo en o poder judicial

89
00:07:58,000 --> 00:08:03,000
non ocorrido o mesmo en outras estructuras importantes do estado

90
00:08:03,000 --> 00:08:08,000
non ocorrido depois na policía non ocorrido nos serviços de información e de inteligencia

91
00:08:08,000 --> 00:08:15,000
todo iso é ido costando muito tanto tanto tanto que todavia hai determinadas estructuras do estado

92
00:08:15,000 --> 00:08:20,000
e máis agora con a existencia de un partido de derecha radical

93
00:08:20,000 --> 00:08:27,000
que se senten cercanos seno nostálgicos a aquella España franquista

94
00:08:27,000 --> 00:08:29,000
non nos enganemos isto é así

95
00:08:29,000 --> 00:08:33,000
por lo tanto, oi este episodio de 4 de enero

96
00:08:33,000 --> 00:08:38,000
para recordar aquel 4 de enero de 1977

97
00:08:38,000 --> 00:08:45,000
en que non xa os denominados padres da democracia ou padres da constitución

98
00:08:45,000 --> 00:08:49,000
seno os abuelos da democracia actual

99
00:08:49,000 --> 00:08:51,000
que en realidad eram membros da dictadura

100
00:08:51,000 --> 00:08:55,000
implosionaron desde dentro da dictadura

101
00:08:55,000 --> 00:09:00,000
para que aquelas cortes franquistas votaran esta lei de reforma política

102
00:09:00,000 --> 00:09:04,000
que deu prácticamente carta de naturaleza a todo o que vino despues

103
00:09:04,000 --> 00:09:09,000
a un Adolfo Suárez como presidente do governo con un rei de España como jefe do estado

104
00:09:09,000 --> 00:09:14,000
que impulsaron a redacción durante aquellos 2 anos

105
00:09:14,000 --> 00:09:18,000
do que luego seria a Constitución Española de 1978

106
00:09:18,000 --> 00:09:23,000
a que todavia oi é a Constitución Española que rige a noutra vida

107
00:09:23,000 --> 00:09:26,000
esta gran noticia, porque foi una gran noticia

108
00:09:26,000 --> 00:09:33,000
creo que é tambén un interessante momento esta efeméride de oi 47 anos despues

109
00:09:33,000 --> 00:09:37,000
nuevamente para unha cosa que suelo defender de vez en quando

110
00:09:37,000 --> 00:09:41,000
que é plantearse aquello que fijaos de onde venía

111
00:09:41,000 --> 00:09:45,000
de unha dictadura que si que se autoinmola

112
00:09:45,000 --> 00:09:48,000
para que surja algo nuevo que en parte tenia dentro

113
00:09:48,000 --> 00:09:53,000
a semilla da dictadura pero que brota como unha democracia liberal

114
00:09:53,000 --> 00:09:57,000
puede plantearse que aquella Constitución del 78

115
00:09:57,000 --> 00:10:00,000
que cumplira en apenas 4 anos

116
00:10:00,000 --> 00:10:06,000
sus 50 años

117
00:10:06,000 --> 00:10:11,000
pueda tener modificaciones más allá de as obvias

118
00:10:11,000 --> 00:10:17,000
de retirar de sú texto a palavra disminuido para referirse a unha persoana con discapacidad

119
00:10:17,000 --> 00:10:21,000
más allá de coxas que son ya evidentes

120
00:10:21,000 --> 00:10:24,000
que xe é que me gustaria

121
00:10:24,000 --> 00:10:30,000
e perdona-me a provocación que se mantuviera en a Constitución a palavra disminuido

122
00:10:30,000 --> 00:10:34,000
para que todos vieramos que é unha Constitución que non só

123
00:10:34,000 --> 00:10:40,000
en unha palavra concreta ou en unha frase en outro artículo un dia que unha que unha se dê conta

124
00:10:40,000 --> 00:10:45,000
merece un cambio sintáctico ou un cambio de significados

125
00:10:45,000 --> 00:10:50,000
sino que se aparece a palavra disminuido

126
00:10:50,000 --> 00:10:55,000
é porque é unha Constitución que se redactou en unha época concreta

127
00:10:55,000 --> 00:10:58,000
foi unha muito útil foi válida en aquel momento

128
00:10:58,000 --> 00:11:02,000
pero hoje xa digo xa 50 anos depois

129
00:11:02,000 --> 00:11:05,000
é máis que evidente

130
00:11:05,000 --> 00:11:11,000
e o texto da palavra disminuido que incluye a Constitución actual

131
00:11:11,000 --> 00:11:16,000
o demuestra que se non se dê a não-tropa

132
00:11:16,000 --> 00:11:23,920
outra época para salir de un determinado apuro en el que estuvimos e yo te diría que bravo bravo

133
00:11:23,920 --> 00:11:29,600
por aquello no bravo por esta lei de reforma política bravo por la constitución e bravo por

134
00:11:29,600 --> 00:11:36,960
quienes ahora se atrevan a plantear desde la legalidad desde el consenso e desde el diálogo

135
00:11:36,960 --> 00:11:44,280
que han pasado van a pasar 50 años e é o momento de acabar definitivamente con lo

136
00:11:44,280 --> 00:11:51,040
poquito de aquella semilla franquista que pueda quedar todavía en nuestro régimen político

137
00:11:51,040 --> 00:11:58,640
e en nuestro sistema de convivencia que blindemos nuestra democracia de una vez por todas puedo

138
00:11:58,640 --> 00:12:03,200
estar de acuerdo con Felipe VI en su discurso respecto a importancia de nuestra constitución

139
00:12:03,200 --> 00:12:09,120
actual pero justamente porque tenemos esa constitución é por lo que podemos soñar con

140
00:12:09,120 --> 00:12:14,800
tener outra e non o estou dicendo desde un término interesado para que se ponga en cuestión

141
00:12:14,800 --> 00:12:22,320
ahora mesmo la monarquía como sistema de de dirección de la jefatura do estado lo digo

142
00:12:22,320 --> 00:12:28,840
en general lo digo en general fijaos que ahora mismo me preocuparía máis el hecho de poder

143
00:12:28,840 --> 00:12:40,240
configurar a situación política da pluralidade nacional de españa que o hecho mesmo de

144
00:12:40,240 --> 00:12:44,720
ter ou non ter un rei aunque evidentemente a mi me gustaría que as dos cosas estuviéramos

145
00:12:44,720 --> 00:12:51,560
en un paquete de reforma constitucional insisto dialogado consensuado e llevado a cabo de

146
00:12:51,560 --> 00:12:58,240
forma democrática me parecia un dia interesante seguramente que para muchos ou para muchas que

147
00:12:58,240 --> 00:13:02,440
estáis máis ajenos a la política a esto de la lei de la reforma política o suene

148
00:13:02,440 --> 00:13:08,400
rarísimo pero sin ella non hubiera sido posible todas estas décadas de democracia

149
00:13:08,400 --> 00:13:12,760
a constitución por supuesto pero antes que la constitución lo que permitió que esa

150
00:13:12,760 --> 00:13:17,480
constitución se negociara e que os partidos políticos realmente pudieron aprobarse dentro

151
00:13:17,480 --> 00:13:22,980
de unha pluralidade necesaria en unha democracia liberal sin esa lei de reforma política nada

152
00:13:22,980 --> 00:13:28,560
hubiera sido posible acaba el bala extra de oi puedes dirigirte a mi en mastodon en

153
00:13:28,560 --> 00:13:34,540
arroba el ojo que ves arroba emilcar punto social ou por correo en pedro arroba pedro

154
00:13:34,540 --> 00:13:40,100
sánchez punto eus pídeme ingresar en la comunidade telegram gracias por tu tiempo

155
00:13:40,100 --> 00:13:54,180
e hasta manhã.