1
00:00:00,000 --> 00:00:06,000
Se nos facen maiores e se todo vá bien os síntomas se van presentando

2
00:00:06,000 --> 00:00:14,000
moi despacito. Malo é que se nos facan maiores e que os síntomas aparezcan de pronto.

3
00:00:14,000 --> 00:00:21,000
Por fin, no lunes, a mi madre me invito a comer as llamadas que me facen

4
00:00:21,000 --> 00:00:25,000
quando eu saigo do meu trabalho as 2h10h

5
00:00:25,000 --> 00:00:32,000
e me encontrei unha sorpresita que tenia que ajudar a rellenar

6
00:00:32,000 --> 00:00:37,000
para llevar ela no día de ayer

7
00:00:37,000 --> 00:00:56,000
aos serviços sociais de Galdacao, onde vivo, non onde trabaño.

8
00:00:56,000 --> 00:01:00,000
Buenos días, é miércoles 20 de diciembre de 2023.

9
00:01:00,000 --> 00:01:11,000
Empezade a disfrutarlo porque os días con número 2 por delante

10
00:01:11,000 --> 00:01:18,000
quiro dizer, en diciembre son 10, pode ser, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29,

11
00:01:18,000 --> 00:01:24,000
correto, 10 días. 10 días, por certo, 10 días que faltan para que me traiga a mi

12
00:01:24,000 --> 00:01:27,000
o lenchero, o que estou esperando.

13
00:01:27,000 --> 00:01:36,000
10 días para disfrutar deste tempo que alguien con fe religiosa católica diría de adviento

14
00:01:36,000 --> 00:01:42,000
cercano á Navidad, e mais cercano, non pode ser.

15
00:01:42,000 --> 00:01:49,000
Nos quedan 4 días para o día de Noite Boa, nos quedan 5 para o día de Navidad.

16
00:01:49,000 --> 00:01:58,000
Este é o capítulo 1113 de un podcast sobre as minhas coisas que en o fondo

17
00:01:58,000 --> 00:02:02,000
e hoje vai ser unho dos xos días que sim que sim son as teas.

18
00:02:02,000 --> 00:02:06,000
Vamos con o asunto de nuestros maiores que se nos facen maiores.

19
00:02:06,000 --> 00:02:10,000
Como te xecia no lunes, mi madre me xe la llamada clásica,

20
00:02:10,000 --> 00:02:19,000
me xe a mamar, me xe a firmar uns papeles, firmar uns papeles, me xe a firmar.

21
00:02:19,000 --> 00:02:25,000
Para xevar mañana a asistente social, porque ela non má por que aprende

22
00:02:25,000 --> 00:02:32,000
o nombre oficial da profesión de xe xe e de xe ex-nueira, non má maior importancia.

23
00:02:32,000 --> 00:02:41,000
Eram os documentos para solicitar ao Ayuntamiento de Galdacao,

24
00:02:41,000 --> 00:02:45,000
que xe xe a Ayuntamiento de Galdacao, a través do Ayuntamiento de Galdacao,

25
00:02:45,000 --> 00:02:49,000
un xe xe servicio que é o xe de teleasistencia.

26
00:02:49,000 --> 00:02:52,000
E alguno ou alguna me xe estará pensando en este momento,

27
00:02:52,000 --> 00:02:56,000
hombre, a teleasistencia, que me xe xe contar?

28
00:02:56,000 --> 00:03:04,000
A teleasistencia é un xe que se popularizou xe en todo o estado na última década,

29
00:03:04,000 --> 00:03:10,000
é un xe que, en concreto, para non xe xe falar do que non xe en o País Vasco,

30
00:03:10,000 --> 00:03:17,000
diría que é prácticamente o único xe social que presta directamente a comunidade autónoma.

31
00:03:17,000 --> 00:03:26,000
E agora, xe que muxos que me xe escucháis desde España xe xe estáis sorprendendo,

32
00:03:26,000 --> 00:03:30,000
por a lei de territorios históricos, por os denominados derechos históricos vascos

33
00:03:30,000 --> 00:03:33,000
que non xe residen en a comunidade autónoma,

34
00:03:33,000 --> 00:03:37,000
xe no que residen realmente en as tres diputaciones forales,

35
00:03:37,000 --> 00:03:43,000
o que xe xe no estado das autonomías se constitui a comunidade autónoma do País Vasco,

36
00:03:43,000 --> 00:03:47,000
por unha parte, e se constitui outra comunidade que tamén lo xe,

37
00:03:47,000 --> 00:03:50,000
e ademais lo llevan en o nome, Foral Navarra,

38
00:03:50,000 --> 00:03:53,000
que tamén xe tiene su, vamos a dicir, diputación foral,

39
00:03:53,000 --> 00:03:56,000
que en este caso é o governo foral.

40
00:03:56,000 --> 00:04:02,000
A foralidade tamo própria de esta parte sur de Euscalería,

41
00:04:02,000 --> 00:04:08,000
ou, se prefereis dicirlo así, de la comunidade autónoma do País Vasco e de Navarra.

42
00:04:08,000 --> 00:04:11,000
Hay xas, evidentemente, que unen a Navarra e ao País Vasco,

43
00:04:11,000 --> 00:04:15,000
e xa sabéis que xe non xe son dos que dicen que Navarra é o País Vasco.

44
00:04:15,000 --> 00:04:20,000
En todo caso, penso que o País Vasco é Navarra,

45
00:04:20,000 --> 00:04:23,000
a historia é o que marca, non marca o contrario.

46
00:04:23,000 --> 00:04:28,000
Así que, en este caso, e non é por contentar todo o mundo,

47
00:04:28,000 --> 00:04:32,000
a verdade é que ese sentimiento é xe múltiple, plural.

48
00:04:32,000 --> 00:04:39,000
Bom, xe, no País Vasco, a maior parte dos serviços xe especializados,

49
00:04:39,000 --> 00:04:46,000
excepto este, dependen de as diputaciones forales respectivas.

50
00:04:46,000 --> 00:04:49,000
Os serviços xe primarios, a atención primaria,

51
00:04:49,000 --> 00:04:52,000
ou os serviços xe base xe como querais llamar-los,

52
00:04:52,000 --> 00:04:56,000
ou os serviços xe municipales que ponen a puerta de mi trabajo,

53
00:04:56,000 --> 00:05:00,000
dependen, como os podeis imaginar, de as entidades locais,

54
00:05:00,000 --> 00:05:06,000
sean estes ayuntamientos, mancomunidades, este tipo de xas.

55
00:05:06,000 --> 00:05:13,000
Este serviço de teleasistencia se reduce a lo que as persoas maiores

56
00:05:13,000 --> 00:05:18,000
llaman el botón, porque normalmente, a través de unha pulsera

57
00:05:18,000 --> 00:05:21,000
ou a través de un colgante, máis habitualmente el colgante,

58
00:05:21,000 --> 00:05:27,000
hai un botoncito rojo detrás del que están muxísimas respuestas

59
00:05:27,000 --> 00:05:29,000
e muxísima ayuda.

60
00:05:29,000 --> 00:05:32,000
Aqui en Euskadi, tiene un copago, como todos os serviços sociales

61
00:05:32,000 --> 00:05:38,000
relacionados con a autonomía personal e a dependencia,

62
00:05:38,000 --> 00:05:44,000
pero é un copago pequeno, son 4 euros de quota mensual

63
00:05:44,000 --> 00:05:49,000
para disponer en casa de unha caja de voz que antiguamente

64
00:05:49,000 --> 00:05:52,000
se relacionaba con o telefono fijo e que ahora tambén

65
00:05:52,000 --> 00:05:56,000
tene tecnología para poder relacionarse con o telefono móvil,

66
00:05:56,000 --> 00:06:00,000
aunque hai que deixar sempre claro isto as persoas que o solicitan,

67
00:06:00,000 --> 00:06:05,000
o serviço funciona, al menos, de momento, só en el entorno

68
00:06:05,000 --> 00:06:09,000
de esa caja de voz, ou noutro domicilio.

69
00:06:09,000 --> 00:06:13,000
Nos vamos a encontrar ofertas de aseguradoras privadas,

70
00:06:13,000 --> 00:06:16,000
nos vamos a encontrar ofertas de bancos, nos vamos a encontrar

71
00:06:16,000 --> 00:06:19,000
ofertas, por certo, moi caras, de as de 40 a 50 euros

72
00:06:19,000 --> 00:06:23,000
por disponer de un serviço que aparenta ser isto,

73
00:06:23,000 --> 00:06:27,000
tambén por la calle, pero non nos confundamos,

74
00:06:27,000 --> 00:06:31,000
non estamos hablando de un serviço de telealarma,

75
00:06:31,000 --> 00:06:35,000
estamos hablando de un serviço de teleasistencia, algo moi distinto.

76
00:06:35,000 --> 00:06:40,000
A telealarma é aquello de, eu le doi ao botón e alguém avisa

77
00:06:40,000 --> 00:06:43,000
o 112 no meu nombre se é que é necessario,

78
00:06:43,000 --> 00:06:49,000
a teleasistencia é iso e máis.

79
00:06:49,000 --> 00:06:53,000
De entrada, e se firman protocolos de protección de dados

80
00:06:53,000 --> 00:06:57,000
para iso, con a solicitud, de entrada, o que ocorre é que

81
00:06:57,000 --> 00:07:01,000
nada máis que pulsas o botón,

82
00:07:01,000 --> 00:07:04,000
ao outro lado, a persoana que te atiende, unha persoana,

83
00:07:04,000 --> 00:07:07,000
unha teleoperadora ou un teleoperador,

84
00:07:07,000 --> 00:07:10,000
té que evaluar o que lhe estás contando ao mesmo tempo

85
00:07:10,000 --> 00:07:14,000
que accede inmediatamente a tu historial médico de Osakirecha,

86
00:07:14,000 --> 00:07:19,000
do Servicio Vasco de Salud. Por xa, sabe que a persoana que lhe está

87
00:07:19,000 --> 00:07:23,000
llamando sufre de cardiopatía, ansiedad, ha tenido ictus,

88
00:07:23,000 --> 00:07:30,000
non ha tenido ictus, está pasando un proceso de cáncer,

89
00:07:30,000 --> 00:07:34,000
en fin, lo que se, vive sola, vive acompañada,

90
00:07:34,000 --> 00:07:37,000
qualquer dato.

91
00:07:37,000 --> 00:07:41,000
O serviço se chama Betión, que é un jogo de palabras

92
00:07:41,000 --> 00:07:45,000
moi bonito e saco pecho, aunque non tube nada que ver

93
00:07:45,000 --> 00:07:49,000
con iso, porque digamos que a dirección de Servicios Sociales era

94
00:07:49,000 --> 00:07:52,000
a dirección que estava pegadita à minha, pero a minha era

95
00:07:52,000 --> 00:07:55,000
a de inclusión social, quando estuve no Governo Vasco,

96
00:07:55,000 --> 00:08:00,000
e tube que ver, formaba parte de diversos órganos de Servicios Sociales,

97
00:08:00,000 --> 00:08:04,000
pero eu non era o diretor da coisa, ní moito menos,

98
00:08:04,000 --> 00:08:08,000
se me ocorreu a mi o nome, aunque me encantaria que se me hubiera ocorrido.

99
00:08:08,000 --> 00:08:11,000
Se chama Betión e digo que é un jogo de palabras entre

100
00:08:11,000 --> 00:08:18,000
beti, que é siempre, en euskera, e on, que en euskera

101
00:08:18,000 --> 00:08:26,000
significa bien, ou bueno, pero que en inglés significa que estás on,

102
00:08:26,000 --> 00:08:28,000
que estás encendido.

103
00:08:28,000 --> 00:08:32,000
Entóns Betión é ao mesmo tiempo siempre bien e ao mesmo tiempo,

104
00:08:32,000 --> 00:08:37,000
se vamos á parte anglosajona, siempre disponible, ou siempre

105
00:08:37,000 --> 00:08:41,000
encendido, ou siempre abierto para ti.

106
00:08:41,000 --> 00:08:50,000
E é así, son 24 horas, 7 días á semana, 365 días ao ano 66,

107
00:08:50,000 --> 00:08:54,000
en anos como o 2024, que será bisiesto.

108
00:08:54,000 --> 00:09:01,000
Unho pulsa e poden pasar coisas diversas, pois que non respondas,

109
00:09:01,000 --> 00:09:07,000
en cuyo caso se lanza un SOS al 112 para que acude imediatamente

110
00:09:07,000 --> 00:09:10,000
e se llama a familia que se ha puesto na solicitud

111
00:09:10,000 --> 00:09:16,000
á través do telefono para, por exemplo, conseguir que abra a puerta.

112
00:09:16,000 --> 00:09:20,000
Hay outros modelos, eu creo que en Cataluña, non sei se na cidade de Barcelona,

113
00:09:20,000 --> 00:09:25,000
hai incluso depósito de llaves.

114
00:09:25,000 --> 00:09:29,000
Aqui non se depositan as llaves, o país é amplo, grande, non é unha

115
00:09:29,000 --> 00:09:33,000
concreta, se presta en todo o territorio de Euscadi,

116
00:09:33,000 --> 00:09:39,000
2.250.000 personitas ou algo máis, quizás, já en este momento.

117
00:09:39,000 --> 00:09:41,000
Entóns non hai depósito de llaves.

118
00:09:41,000 --> 00:09:44,000
Quando chegan os bomberos ou quando chega a polícia,

119
00:09:44,000 --> 00:09:49,000
non é que chegue exactamente un servicio de Betión, vemos coches por

120
00:09:49,000 --> 00:09:54,000
a calle que ponen Betión, pero normalmente son coches para a

121
00:09:54,000 --> 00:10:00,000
instalación da caja de voz ao sistema telefónico de casa

122
00:10:00,000 --> 00:10:03,000
ou ao sistema telefónico móvil.

123
00:10:03,000 --> 00:10:07,000
T más muchos serviços, más serviços interesantes como, por exemplo,

124
00:10:07,000 --> 00:10:11,000
que o cuidador da persona que está sujeta ao serviço

125
00:10:11,000 --> 00:10:16,000
possa dormir tranquilo ou tranquila, porque se, por exemplo,

126
00:10:16,000 --> 00:10:20,000
hai un escape no pañal da persona que está durmiendo,

127
00:10:20,000 --> 00:10:26,000
se pone un sensor de humedad na cama que lanza un alerta e se

128
00:10:26,000 --> 00:10:29,000
avisa ao cuidador para que se desperte e cambie o pañal e tenha

129
00:10:29,000 --> 00:10:34,000
en cuenta que a persona está mojando a cama e se pode quedar

130
00:10:34,000 --> 00:10:38,000
toda a noite fatal con o corpo mojado, con a piel, se pode

131
00:10:38,000 --> 00:10:40,000
facer escaras e este tipo de coxas.

132
00:10:40,000 --> 00:10:44,000
Os he explicado un pouco o que é Betión e mi querida madre

133
00:10:44,000 --> 00:10:45,000
o ha solicitado.

134
00:10:45,000 --> 00:10:48,000
No ayuntamiento inicialmente le dijeron que tenian como

135
00:10:48,000 --> 00:10:51,000
matrimonio que solicitarlos os dous, é un serviço que se

136
00:10:51,000 --> 00:10:55,000
presta a maiores de 75 anos que viven solos ou a personas

137
00:10:55,000 --> 00:10:58,000
menores desa edad que, incluso viviendo acompañadas,

138
00:10:58,000 --> 00:11:02,000
podan tener alguna discapacidad ou alguna dependencia.

139
00:11:02,000 --> 00:11:07,000
E se facen excepciones, que é o caso de mi madre, esa excepción

140
00:11:07,000 --> 00:11:11,000
nos obliga aos trabajadores sociales, as trabajadoras sociales

141
00:11:11,000 --> 00:11:15,000
nos obliga a firmar un informe social en el que se explica

142
00:11:15,000 --> 00:11:19,000
porque consideramos que ese serviço é útil a esa familia

143
00:11:19,000 --> 00:11:23,000
quando a persona realmente vive acompañada, non vive sola.

144
00:11:23,000 --> 00:11:26,000
En o caso de mi madre, a explicación é sencilla, mi padre por

145
00:11:26,000 --> 00:11:29,000
a meqüedicación que toma por a noche non la podria atender a

146
00:11:29,000 --> 00:11:33,000
ella se le pase algo e ela está un poquito miedosa ultimamente.

147
00:11:33,000 --> 00:11:37,000
Non tenen nada en especial nuevo, simplemente que yo creo que

148
00:11:37,000 --> 00:11:40,000
está pasando unha etapa con un poquito máis de ansiedad.

149
00:11:40,000 --> 00:11:47,000
É verdade, o dícen moito as famílias, que saber que ao outro lado

150
00:11:47,000 --> 00:11:51,000
hai alguém que te atenderá, te escuchará, que, mesmo que non tena

151
00:11:51,000 --> 00:11:54,000
que mandar-te unha ambulancia, non llamar a teus filhos, te pode

152
00:11:54,000 --> 00:11:57,000
preguntar, que tal estás e que te está pasando, a ver,

153
00:11:57,000 --> 00:11:59,000
queres que chamemos ao médico? Venga, tranquilízate un pouco,

154
00:11:59,000 --> 00:12:02,000
respira tal qual, é unha ajuda.

155
00:12:02,000 --> 00:12:08,000
Bom, un estupendo serviço que eu pon prácticamente todas as

156
00:12:08,000 --> 00:12:12,000
semanas en mi trabajo e que en este caso me has sorprendido

157
00:12:12,000 --> 00:12:16,000
mi madre. Para mi é un primeiro síntoma, igual que lo foi ayer

158
00:12:16,000 --> 00:12:20,000
que por primeira vez, por primeira vez, en lugar de ir eles

159
00:12:20,000 --> 00:12:24,000
caminando, sí que aceptaron, e iso que, hacía frío pero non

160
00:12:24,000 --> 00:12:29,000
llovía, sí que aceptaron que eu les llevara en coche hasta

161
00:12:29,000 --> 00:12:33,000
el Mercadona que está as afueras de Galdácao. Paseíto para eles,

162
00:12:33,000 --> 00:12:36,000
pois, tres quartos de hora de ir, hai tres quartos de hora de

163
00:12:36,000 --> 00:12:38,400
ir levantando, foiailsha Nyun 어� Kybieec tu,

164
00:12:38,400 --> 00:12:41,000
emlad zawciàn nayk tatide row mogelijk kompra pronrexen

165
00:12:41,000 --> 00:12:45,000
ki amblaw kanji reflection longer ille m Well,

166
00:12:42,000 --> 00:12:49,000
dup económico muito optimistico ir simon tí cadcer

167
00:12:53,000 --> 00:12:59,000
Hunt

168
00:12:59,000 --> 00:13:03,600
nos díce mucho. Porque non se puede utilizar para mi padre, se a mi padre le pasa algo mi

169
00:13:03,600 --> 00:13:10,280
madre tiene que marcar o 112. Yo le dije a mi madre que hablará bien con a trabajadora social e que

170
00:13:10,280 --> 00:13:16,120
le explicara que mi padre non é usuario potencial en estes momentos de ese servicio. Non é que non

171
00:13:16,120 --> 00:13:23,120
é capaz de apretar o botón, é que o mesmo se pone a jugar con o botón. A la pregunta porque

172
00:13:23,120 --> 00:13:30,120
mi padre dijo antes de ayer, e eu por que non puedo tener uno desses? E eu lhe preguntei

173
00:13:30,120 --> 00:13:36,480
quando te quedas tú solo? Alguna vez me quedarei. Bueno, pero quando te quedas tú solo? Non sei.

174
00:13:36,480 --> 00:13:42,360
E díce mi madre, quando vou a la peluquería? E pregunto yo, e iso cada quanto tempo pasa? Una

175
00:13:42,360 --> 00:13:47,840
vez al mes. A que peluquería vas? A la del final de la calle. Cuanto sueles tardar? Pois

176
00:13:47,840 --> 00:13:54,560
unha hora. Digo, pois por unha horita solo, al mes non vamos a dar a importancia que non

177
00:13:54,560 --> 00:14:01,200
té. Siempre poden pasar as desgracias, pero non vamos a pensar agora iso. Sin máis,

178
00:14:01,200 --> 00:14:07,880
queria contároslo porque para mi é un síntoma de que xa os viexos se nos van a xendo viexos.

179
00:14:07,880 --> 00:14:15,720
E estamos aquí, con o compromiso que adquirimos desde xempre, pero ximos público e notorio,

180
00:14:15,720 --> 00:14:22,040
porque ximos abiertamente na celebración na iglesia de xe 50 aniversario de casados,

181
00:14:22,040 --> 00:14:31,000
que xe sempre cuidaremos de xos e que iso é así e é completamente inmutable e é

182
00:14:31,000 --> 00:14:37,320
válida esta afirmación xe qualquer momento en que xa xe escuchada. Xe sempre cuidaremos de xos.

183
00:14:38,440 --> 00:14:42,920
Acaba o Bala Extra de xa de hoy. Podes dirigirte a mi en Mastodon en

184
00:14:42,920 --> 00:14:53,400
emilcar.social.arroba.el ojo que ves ou por correo en pedro.sanchez.eus.

185
00:14:53,400 --> 00:14:59,240
E se queres te animo a que me pidas ingresar na comunidade de Telegram. Graxas por tu tiempo.

186
00:14:59,240 --> 00:15:05,760
Ah, e se me olvida, está publicado desde o domingo á tarde o episodio ou o capítulo

187
00:15:05,760 --> 00:15:13,680
de otoño barra invierno, digamos final de otoño, porque non renuncio a que tengamos antes

188
00:15:13,680 --> 00:15:22,000
do final do invierno outro capítulo da extraña pareja. Xa sabéis, ese podcast que con tantísimo

189
00:15:22,000 --> 00:15:34,000
cariño facemos emilio cano e xo. Está disponible. Isto é como o episodio de xa de todas as

190
00:15:34,000 --> 00:15:39,160
criaturas grandes e pequenas. Non podia faltar e estará en vuestros podcatchers. Está ya,

191
00:15:39,160 --> 00:15:44,880
de hecho, en vuestros podcatchers se estáis suscritos á la extraña pareja. Lo dicho,

192
00:15:44,880 --> 00:16:04,880
esta mañana. Venga, vá.

