Welkom bij DG Agency, mijn naam is Ali. Bent u op zoek naar professionele hulp en begeleiding in Marokko?
Het kan zijn onder andere het inkopen en of verkopen van uw vastrood, het inkopen en of verkopen van bepaalde producten,
een onderneming starten, eventuele problemen of oplossingen, dan bent u bij ons bij het juiste adres.
Neem contact op met een van onze adviseurs, dan zullen wij u zo spoedig mogelijk te worden staan.
Namens DG Agency, dank u wel.
Welkom bij een nieuwe aflevering van de Hive frequency podcast.
We zijn dus bezig met een serie van eerlijk gesprekken over de moeilijkheden van ondernemen in Marokko.
Elke dinsdag plaatsen we een aflevering in het Nederlands.
Voor de mensen die het begrijpen kunnen op de donderdag plaatsen we daar ook afleveringen van.
Waar wij dus advies geven aan jongeren die bijvoorbeeld hun leven willen verbeteren of advies hebben nodig
als een eigen onderneming zouden willen starten of om hun dromen te verhaar maken.
En zoals geval is broeder Ali weer aanwezig, welkom.
Ja, dank u wel.
En de onderwerp van vandaag die wij hebben uitgekozen is het betalen in Marokko.
Hoe dat een beetje ter werking gaat en de dingen waar je voor zal moeten oppassen.
En ja, wij hebben dat verdeeld in een aantal onderwerpen.
Dus cash gebruiken, banken, mobiele betalingen, internationale betalingen.
En de veiligheid ook daarvan.
Dus vandaag gaan we wat goede tips weer meegeven van de ervaringen die wij in de afgelopen jaren weer hebben ervaren.
En laten we gelijk beginnen met de eerste, dat is de cash gebruik.
Ik denk dat de meesten die hier op vakantie komen in de zomer weten dat Marokko een land is waar nog heel veel cash wordt gebruikt.
Als je dat zelf gelijkt met Nederland of Europa, dan zie je dat dat toch wel minder is.
Maar in Marokko, ik denk dat ook heel de economie nog wel eigenlijk voor het overgrootste gedeelte van draait op alleen cash.
Grotendeels nog steeds ja.
In Nederland is dat al lang bijna afgeschaft.
Ja, dan zit iedereen met zo'n telefoontje en weet je dan...
Als iemand 50 euro op zak hebt, dan is het schrikbarend.
Ja, ik weet het eigenlijk niet.
Dat is wat ik opgemerkt heb ja.
Dus heel weinig cash.
Alles gaat via de PIN, telefoon en zo.
Ja, en in Marokko is dat niet zo.
In Marokko, overal is er cash.
Ja, grotendeels.
En dat is ook als je je eigen onderneming zou hebben in Marokko.
Dan zul je ook zien dat er gewoon... Ik denk als ik dat zou vergelijken met onze eigen zaken die wij hebben, dan zie je toch wel dat het bij mij in ieder geval 60% cash is ongeveer.
Ik denk dat dat eigenlijk iets meer is.
Ben je nog iets meer?
Ja, ik denk wel 80%. 75-80%.
Maar jij hebt ook wat kleinere bedragen.
Ja.
Dus ik denk wel op.
Ja, en dan wordt er ook...
Maar dan moet ik wel eerlijk zeggen, het gaat steeds meer richting de automatische betaling.
Dus mensen gaan wel die richting op.
Ja.
Ja, als je het zo vergelijkt met de afgelopen jaren.
Ja, als je 10 jaar terugkijkt, dan gaat het nu veel meer richting digitaal.
Ja.
Ja, en dan kun je... Wat je dan nog meer hebt, je kan ook gewoon met kaart betalen hier.
Je bent wel niet zo ver dat je met je mobiel... Nee, volgens mij heb je nog niet zo veel.
Ik heb het nooit eerder gezien of niet?
Nee.
Ik was wel in Saudi-Arabi in januari en daar is het volop.
Dat begrijp je ook al?
Nee, dat is nog erger dan in Nederland met de telefoon.
Ja, oké.
Ja, echt.
Ja, we hebben dat ook gezien in Qatar toen we in Qatar waren.
Ja.
Dat was ook veel...
Ja, automatische betaling.
Ja.
In Marrakech heb je dat ook in Dubai en zo.
Ja, dat begint wel tevoren.
Maar in Dubai zit ook nog heel veel met cash op.
Oké, ja dat weet ik.
Ja.
Ja, maar laten we gewoon blijven in Marokko.
Maar in Marokko is het gewoon echt heel extreem.
Ja.
Maar ik zeg het, het verandert wel ja voor de mensen die weleens op vakantie komen in
Marokko die ervaren het zelf ook.
Maar als we het echt voornamelijk hebben over bedrijven ja dan zie je nog ik denk nog wel het overgrootste
gedeelte zal nog wel cash zijn.
Maar je hebt ook wat hier veel wat gebruikt ook is gewoon met bankkaart.
Ja.
Dus dat noemen ze hier TPE.
TPE ja.
Ja.
En ja dan gaan die transacties via CNI.
En heb ik nog wel eens een tijdje die Naps gebruikt.
Ja.
Maar die hebben we nog steeds wel.
Ik zie hem nog steeds bij sommige restaurants, cafés.
Die in Naps?
Ja.
Ook met Pol zelf nog heb ik hem ook gezien.
Ik trek ze nog met Naps.
Ja, Twik had dat ook.
Ja.
Die had.
Ja, ze waren iets goedkoper qua commissie.
Maar ze, een beetje de werkwijze was een beetje chaotisch.
Ja, was heel chaotisch.
Zemi is echt georganiseerd.
En dat was ook een van de eerste.
Ja, die zitten er al wat langer in.
Ja.
Ja, CMI en Naps zijn dus eigenlijk een beetje voor de kijkers om dat uit te leggen.
Dat zijn dus eigenlijk de, ja degene die de, hoe heet dat?
Ja, dus eigenlijk de transacties van elektronisch betaal eigenlijk een beetje.
Ja, waarnemen.
En je betaalt daar dus.
Kijk, stel dat je een zaak zou hebben.
Ja, dan varieert dat eigenlijk vanaf 2 procent begint dat waarschijnlijk.
Ja, de rest van ons.
Dus, maar niet als je begonnen bent, het is al pas op een latere fase.
Je kan je zo afbouwen.
Nee, bij ons is het altijd in prijs gebleven.
Maar toen we overgestapt waren van CMI naar Naps.
Ja, ja toen was het maar dan.
Toen kregen we daarna ineens van CMI dezelfde prijs die Naps toen voorstelde.
Dus het kwam voor ons voordelig uit.
Ja, je kan onderhandelen.
Ja, 1 procent is nu bij ons.
Ja, dus als je een zaak zou beginnen, een onderneming of een bedrijf,
en je hebt een machine nodig om mensen met kaart te kunnen betalen.
Dan zorgt ervoor dat je dus onderhandelt.
Het is of CMI of Naps.
Wij adviseren CMI.
Wij hebben zelf beide met allebei gewerkt.
Je hebt gelijk, we hadden een beetje hetzelfde ervaring.
Naps is pas begonnen.
Ik denk nu een jaar of zo.
CMI was eigenlijk de enige die de monopolie erin speelde in al de digitale transacties,
de elektronische transacties die werden verricht.
Dat ging altijd via de CMI.
Hoe heet dat in Nederland?
In Nederland is dat ook gewoon PIN.
Zo heet dat bedrijf volgens mij.
PIN is dat bedrijf volgens mij.
Weet ik niet.
Als af is dat zo.
Gewoon PIN toch of niet?
Dan kan je het wel even opzoeken.
Dan moet je onderhandelen.
Ik denk dat je van een exclusief B2W kan.
Van 1,95% is dat het laagste wat ze kunnen gaan.
Bij een CMI in ieder geval.
Je krijgt betaald om de twee dagen.
Dus één dag wel, één dag niet.
Ze zei ook netjes om je te krijgen.
Je krijgt gewoon digitaal.
Sorry dat ik je ontbreek.
Het probleem was bij NAPS.
Je hebt vandaag een dag gewerkt.
Een openingsdag van 12 tot 12.
Daar heb je transacties in verricht.
Bij CMI.
Die hele dag.
Aan het einde van de dag tel je dat op.
En dan krijg je het totaalbedrag in één keer gestort.
Van die vorige dag.
Snap je?
Dus wat NAPS deed.
Dat was gewoon zo'n werkdag.
Of zo'n transactiedag.
Zo'n datum van 7, 11, 2022.
Die kreeg je allemaal in losse termijnen.
Bij CMI was het echt overduidelijk.
Of overduidelijk, het was gewoon duidelijk.
Je had bijvoorbeeld 700 euro aan transacties.
Je haalt die percentage eraf.
Dat bedrag is gestort.
En dat was ook te controleren voor jou.
Bij NAPS was het niet zo.
Je moest er echt een boekhouder voor in huren.
Om dat te controleren.
En daardoor ben ik toen teruggestapt naar CMI.
Maar bij jou was het bedrag afgehouden.
Het was een beetje verdwenen op het begin.
Daar moet je ook voor oppassen.
Er kan een fout worden gemaakt.
Voor de advies voor de mensen die gaan werken met zo'n apparaatje.
Dus pas ermee op zodat je het goed controleert.
Een andere advies is controleren je transacties.
Ga er niet blindelings op af dat zij je goed werk verrichten.
Omdat ze bijvoorbeeld een groot bedrijf zijn of zoiets.
Controleer je administratie.
En als het niet klopt dan moet je er elke dag een opmerking van opslagd van indienen.
Inderdaad, dus controleer het goed.
Bij CMI zit het meestal altijd wel oké.
Maar zelfs dan blijft het gewoon controleren.
Maar dan is het wel zo.
In het weekend wordt er niks gestort.
Dus zover zijn ze hier nog niet.
Zaterdag en zondag wordt zaterdag en dinsdag gestort.
Vanaf vrijdag wordt er al niks mee gestort.
Bij ons is het in ieder geval zo.
Bij ons is het alleen twee dagen, dinsdag en donderdag.
Dat zijn de twee dagen dat ze gestorten.
Maar soms heb je wel eens van die vreemde momenten.
Dat je ziet dat ze wel...
Maar dat kan je uitvogelen.
Maar zoals ik al zei, je krijgt een e-mail waar je gewoon al die transekties op krijgt van de afgelopen dagen.
Dat is een duidelijke overzicht.
En daar kan je alles controleren.
Of je financiële afdeling die kan het na-checken.
Maar het belangrijkste is wat je net zei.
Dat is die financiële afdeling die moet het controleren.
Ja, sowieso.
En dan heb je blintenlinks op af dat het allemaal goed geregeld is bij hen.
Ja.
En dan is er nog een derde betaalmiddel.
Dat is via checks.
Wij hebben daar soms ook wel regelmatig metematen.
Dus dan krijg je zo'n checknotebook.
Daar kun je dus ook gewoon mee betalen.
Meestal wordt dat gebruikt voor wat grotere bedragen.
Ik adviseer het ook niet om dit te doen met kleinere bedragen.
En jij wilde daar graag over praten.
Dus deze aflevering is daar ook voor je.
De checks gaan jij maken.
Je hebt checks en trittas.
Dus dat zijn twee betaalwijzers.
Maar het is niet hetzelfde.
Ik zal het even in het kort uitleggen.
Kijk, je hebt een checkboekje.
Dat is gewoon een check dat dient als cashgeld.
Alleen in plaats van met cashgeld rond te lopen heb je een checkboekje.
Snap je?
Dus je betaalt met een check.
Maar het is cash.
Dat snap je.
Ja.
Het is gewoon cashgeld.
Maar wat er hier in Marokko in omloop gaat, zeg maar.
Mensen geven checks als garantie.
En dat is verboden.
Snap je?
Maar iedereen doet het.
Dus daarom komen er ook heel veel mensen in problemen.
Dus waarom ik eigenlijk over die checks wilde praten.
Dus dat je gewoon heel voorzichtig moet zijn met checks.
Want als je checks uitschrijft en ze kunnen niet betaald worden, dan is dat strafbaar.
En dan kan je ook gewoon, het ergste geval, als je het niet kan betalen, door welke reden dan ook, dan kan je gewoon in de vangenis komen.
Snap je?
Dus dat is het erge van de checks.
Dat snap je wel.
Sommige mensen gaan ondernemen.
Ja, en dan hebben ze geen verstand van ondernemen.
En dan denken ze dat zo'n checkboekje een soort spelletje is of zo, weet je.
Een soort grapje.
En zo moet je er niet mee omgaan.
Want je geeft het niet geld als cashgeld.
Dus je voelt het niet echt.
En dat is met pinnen.
Als je niet met pinnen kan omgaan, dan geef je ook te veel geld uit.
Een checkboekje is gewoon cashgeld.
En in de, ja, wat er hier in de omloop gaat tussen leveranciers, dan gaat er echt heel veel fout.
Er gaat echt heel veel ding fout.
En op een gegeven moment, er wordt ook heel veel, hoe zeg je dat?
Hoe noem je dat?
Om wat fouten te doen.
Ja, fouten, ja.
Dus dat mensen checks gebruiken terwijl ze helemaal geen geld hebben.
Snap je?
En dan gaan ze met checks lopen smijten op een andere naam of op een bedrijfsaam die niet betaald kan worden.
En dan is dat bedrijf aansprakelijk, dus dan is hij niet aansprakelijk.
En zo vormen ze dan geld met diefstal, zeg maar.
Dus als je checks uitgrijft als garantie, doe dat niet.
Doe dat absoluut niet, want het is gewoon wettelijk strafbaar.
En het kan gewoon leiden tot iets heel ergs.
Snap je?
Komt er weer terug.
Hoe snap je dat nou?
Maar een check is gewoon een cashbetaling.
Ga niet denken dat je een check kan uitschrijven.
En dan een soort garantie van tot een keer dat je geld komt.
Want de ondertegenpartij met wie jij te maken hebt, als hij die check indient,
dan moet die gewoon betaald worden.
En als er geen geld op de rekening staat en je kan het niet opwoesten,
dan kom je gewoon bij de procureur-generaal.
Dan word je op een matje genoemd en dan ben je gewoon een ja,
een zoonhaaietetier.
Is het een soort van fraudeur dan?
Ja.
En inderdaad, dat kan heel snel gaan.
Dus pas er echt mee op.
Of als je een check uitschrijft en je hebt het geld niet, dan kun je echt in hele diepe
problemen komen.
En heel snel ook.
Dus je kan echt heel snel op een op een zwarte lijst.
Een zwarte lijst.
En dan kun je nooit meer, dan krijg je geen checks meer.
Als er ergens een controle is bij een barrage, dus bij een grenspost.
Een controle, ja.
Dan word je er zo uitgepikt.
Dan nemen ze je zo mee en dan kan het inderdaad in ieder geval fatal aflopen als je het geld
niet zou hebben.
Ja.
En een check is na een jaar ook niet meer geldig.
Stel voor dat die een jaar bij jou blijft.
En daarna is hij niks meer waard.
Ja.
Dus voor het geval een check.
Een check moet gewoon binnen een jaar of geïnt worden.
Geïnt worden of veranderd worden.
Ja.
Maar eigenlijk moet een check direct geïnt worden.
Dus je bent sowieso.
Maar ja, het gaat hier zo in omlopen.
Dus l'orfe.
Ik weet niet hoe je dat zegt.
L'orfe.
Ja.
Iedereen doet dat.
Ja, iedereen.
Het is een beetje dat vertrouwen.
De ene vertrouwt de andere.
Ja, precies.
En kijk, als je gewoon het geld zou hebben, dan hoef je je daar niet druk om te maken.
Precies.
En is het wel makkelijker om ook niet naar de bank te gaan om het geld eraf te halen.
Je kan gewoon een check uitschrijven.
Het is de naam van de persoon.
Zet je erop.
Het bedrag.
De datum.
Wanneer die hem kan indienen.
Maar die datum speelt geen rol.
Want hij kan hem gewoon meteen indienen.
Ja.
Dus ik denk niet dat hij verbonden zit aan die datum.
Ja, hij is absoluut niet verbonden aan de datum.
Ja.
Dus dan zet je er een handtekening op en dan in principe kan die hem gewoon gaan indienen.
En als die niet kan indienen, dan hebben we het uitgelegd van ja, dan kun je...
Kunnen we daar...
Toch.
Er zijn sommige mensen die dan een afspraak maken onderling.
Ja, en dan komt zijn afspraak niet naar een van de partijen.
Ja.
En als jij daar niet op geregeld hebt.
En dat is die gevaar waar je in zit dan.
Kijk, dat is wat je net zei.
Je moet het geld hebben.
En anders schrijf je een check uit op vertrouwen of op een bepaalde mondelingen afspraak.
Ja, maar daar moet je niet op uitgaan.
Daar moet je niet van uitgaan.
Zorg wel dat je het geld hebt en schrijf dan een check uit.
Maar we gaan terug naar checks.
Dus we hebben het gehad over een check uitschrijven.
Een check uitschrijven, dat is...
We hebben de consequenties ervan uitgelegd van ja, als je het geld niet zou hebben.
En daarnaast zijn er ook nog andere consequenties.
Je hebt ook op het gebied van de belastingdienst.
Als jij een check niet...
Dus je schrijft een check uit en hij wordt niet geïnt.
Hij wordt afgewezen.
Hij wordt teruggestuurd.
Dan krijg je dus ook nog eens...
Volgens mij is dat 5% boete van de belasting als je...
Want je krijgt geen nieuw checkboek meer van de bank.
Tenzij je die belasting hebt betaald.
Dat is volgens mij 5% volgens mij het eerste bedrag.
En daarna wordt dat elke keer verhoofd als er elke keer een andere check binnenkomt.
Volgens mij als je een bepaalde... Volgens mij na een aantal keer vind je helemaal geen checkboek meer aanvraag.
Dus dan loopt het op tot 15%.
Ik heb deze probleem zelf gehad.
Ik heb...
Dat was ergens helemaal in het begin.
Toen hadden wij wat materiaal ingekocht in Casablanca.
En ik was heel ontwettend hierover.
Ik wist niet hoe ik hiermee moest omgaan.
Maar wij hadden dus voor...
Wat was het bedrag?
Het was iets van...
Wij hadden dus materiaal ingekocht.
Fitnessmateriaal voor plus minis 250.000 euro ofzo.
Dat was in Casablanca bij een bedrijf die fitnessapparatuur verkocht.
En wij hadden dus...
Ik had een check gegeven waar we...
Ik had hem een aantal checks gegeven.
Een van die checks stond op iets van 500.000 dram.
Dus dat is 50.000 euro ongeveer plus minis.
En op een gegeven moment hadden wij wel problemen met betalingen.
Het geld was nog niet binnengekomen.
We zaten dus in een van die struggles toen nog.
De beginfase.
De beginfase ja.
En toen kregen we niet betaald voor die check.
En toen op een gegeven moment wilden wij...
Uiteindelijk was het probleem opgelost na een tijdje.
Maar wat ik wilde zeggen is...
Uiteindelijk moest ik 5 procent betalen over die 50.000 euro.
Bij de belastingen.
Want anders kreeg ik geen nieuwe checkboek meer.
Dat is 2.500 euro dan?
Ja ik moest echt 2.500 euro betalen.
Dat is een goede vakantie.
Ja dat is zonde.
Dus daarom denk ik pas er voor op.
En dan...
Ik denk dat dit duidelijk is.
Dus als je checks uitschrijft...
Ik weet niet of je daar nog iets bij toevoegt.
Nee het komt...
Het schiet me in niks.
En als je checks zal ontvangen...
Ja pas daar ook voor op.
Als de handtekening niet goed is...
Dan heb je er niet in.
Als er soms ook een stempel van het bedrijf is...
Als het een bedrijfscheck is...
Dan kan je hem ook niet in als die stempel er niet op zit.
Als de letters er niet ok staan...
Dus je schrijft het bedrag in cijfers...
Maar je moet het dan ook in het letters opschrijven in het Frans.
Als dat niet klopt dan wordt hij ook gewoon afgewezen.
Wat nog meer?
Ik heb nog wel wat toe te voegen.
En gebruik het niet als garantie.
Je mag het niet gebruiken als garantie.
Dus doordat je denkt van...
Ja je pakt het als garantie om een betaling te krijgen.
En hij dient een aanplacht in of zo bij dingen.
Dan heeft hij je zo te pakken.
Dus een check mag in alle tijden nooit als garantie worden gebruikt.
Dus pas daar voor op.
Vooral voor de ondernemers die...
Ja die...
Die net beginnen.
Die net beginnen ja.
Wat wilde je erbij toevoegen?
Ja ik had...
Dat is nog een ervaring die ik heb meegemaakt.
En dat is ook met checks.
Ik had toen een tijd ook materiaal gekocht uit Casablanca.
Ik weet niet of dat was precies zo'n 9 miljoen of zo.
9.000 euro.
Maar ik raakte in conflict met de leverancier.
Wegens...
Of ik weet niet meer precies wat het was.
Te laat leveren of niet het hele materiaal geleverd.
Uit niet het hele materiaal geleverd.
Ja en toen wilde ik die check blokkeren.
Die check die ik uitgeschreven heb.
En dat kan.
Dus je kan die check blokkeren.
Maar dan moet je naar de bank gaan.
En dan moet je het geld storten van de check.
Dus dat het er wel op staat.
Dus dan houdt de bank het in.
En als die check geïnt wordt dan staat die geblokkeerd bij de bank wettelijk.
Snap je?
Totdat het conflict opgelost is.
Oké.
Dus dat is ook nog een optie.
Dus mocht er tussen twee leverancier zo'n conflict zijn.
Kijk.
Tussen twee partijen bedoel je?
Tussen twee partijen.
Ja tussen de koper en de verkoper.
En er ontstaat een conflict wegens te laat leveren of verkeerd leveren.
En jij wilt niet dat die check geïnt wordt.
Dan kan je naar de bank gaan en dan kan je die gewoon blokkeren.
Maar het geld moet er wel op staan.
Dus dat geld wordt ingenomen en het wordt ook voor je rekening afgeschreven.
Die blijft bij de bank tot het conflict opgelost is.
Ja.
Ja dat is een goede voorbeeld.
En inderdaad ik denk dat het bij checks die je ontvangt.
Ja.
En ik adviseer eigenlijk in het algemeen werkt het niet heel erg veel mee.
Vooral als het gaat om kleinere bedragen doe het niet.
Weet je.
En ook grotere bedragen.
Dat is denk ik nog een grotere probleem.
Als je bijvoorbeeld iets grots zou verkopen.
Want we hebben het nu bij checks ontvangen.
We passen er gewoon mee op.
En de meesten doen gewoon wachten tot.
Je zult bijvoorbeeld stel voor je hebt het materiaal wat je verkoopt.
Geef het materiaal niet zomaar.
En ik heb de check nou in mijn handen en ik kan het wel in en neen.
Wacht eerst tot het binnen is op de rekening.
En dan pas laat het materiaal vrij of het service.
Ik weet niet wat je zou gaan kunnen doen.
Maar of wat je ook doet.
Dus pas daar gewoon mee op.
Het adviseren van het om het niet te doen.
Ben ik niet helemaal mee eens.
Want ik ben zo begonnen.
Het heeft me wel geholpen.
Ja maar het is echt verminderd.
Ik praat nu echt van er zijn gewoon nu een heleboel.
Gewoon als je met bepaalde partijen werkt.
Ja ik heb wat ik nu gewoon merk is gewoon overschrijving.
Het begint een beetje die kant op te gaan.
Want er zijn gewoon zoveel problemen met checks.
Dus dat mensen gewoon liever ook geen.
Er zijn sommige bedrijven die nemen geen checks meer aan.
Ik heb bedrijven dat zelfs ook nog wel dingen.
Dus je hebt je kan met checks bijna alleen maar werken.
Ja er zijn nog wel bedrijven die het gewoon aannemen.
Of er zijn ook gewoon particulieren die het om de leng met op daardoor.
Maar ik adviseer toch wel beter om het gewoon op een andere manier te doen.
Vooral als je het ontvangt.
Als je het zou ontvangen dan heb je toch liever gewoon dat het wordt overgeschreven.
Dan krijg je een betaalingsbewijs of gewoon liever cash.
Dat zou ook nog kunnen.
In plaats van zo'n check.
En vooral in het begin.
Zodat je niet die fouten maakt.
Als je zo'n grote check zou krijgen dan gaat het mis.
En je hebt het al losgelaten.
Je hebt het materiaal.
Je verkoopt het.
Ik krijg de check.
Maar je gaat even naar de bank.
Het materiaal heb je al afgegeven.
En nee ik kan je check niet in.
Dat is nog een hele procedure.
Procederer ja.
Het is niet van je dat je uiteindelijk niet betaald gaat krijgen.
Jawel.
Maar er zit wel een hele proces erachter.
En die proces kan wel invaduren.
En ik denk dat je daar geen zin in hebt.
Dus van mij is dat gewoon beter.
Ja.
Dus gewoon liever dingen.
Maar we hebben dat ook gezien met een van die kerels die wij kennen.
Bijvoorbeeld die in Knip gaan zitten.
Die verkopen.
Die zitten in die kaasproductie hebben.
Ja.
Castron.
Castronix ja.
Ja dat zijn dus.
Ja dat is ook een ondernemer die gigantisch groot is in Marokko.
En die is een beetje eigenlijk de grootste leverancier in Kaas.
En hij we hadden bij hem van om ook van dat er echt heel veel problemen zijn met.
Want hij werkt.
Met duizelijke bedragen.
Met heel veel leveranciers werkt hij samen.
Waar hij aan verkoopt.
En die werken allemaal met checks.
En we hadden ons een hele checkboek laten zien.
Dat waren geen kleine.
Maar dat was wel te.
Want het was een miljoen euro ofzo.
Ja het was over de miljoen euro.
Ja.
Ja dat was echt.
Want de 10 miljoen euro was dat zoiets.
Ja.
Want dat onbetaald was.
Onbetaald was.
1,3 volgens mij.
Ja 1,3.
En er waren ook nog mensen tussen die gewoon echt gewoon helemaal niet meer konden betalen.
Ja.
Waar die gewoon zijn geld kwijt is.
Ja waar die gewoon eigenlijk in principe gewoon zijn geld kwijt is geraakt.
Dus ja voor de beginnende ondernemers.
Pas er mee op.
Checks kan een hele moeilijke obstakel zijn.
Vermijd het.
Met het liefst.
En als je het toch wel doet.
Doe dat met de mensen waar je op een gegeven moment een klein beetje vertrouwen hebt.
Omdat je denkt van ja deze komt zijn afspraak erna.
En hier kan ik heel veel verder.
En dan hebben we nog het stukje waar je het ook nog over had over die treta's.
Ja treta's zijn eigenlijk als we dat zouden moeten vertalen.
Dat is een ander soort checkboek.
Maar heeft niet hetzelfde waarde als de checkboek zelf.
En dat dient meer voor om in termijnen te betalen.
Dus als je bijvoorbeeld je koopt iets in bij leverancier.
Je hebt met hem afgesproken dat je het in termijnen mag betalen.
Dan kun je hem zo'n treta geven.
En die treta dat is met een datum.
En hij kan hem pas innen op die datum die erop staat.
Maar hij heeft niet zoveel waarde als die van een check.
Een normale check.
Want en ik ga nog wat anders zeggen.
De meesten accepteren niet zo'n treta.
Treta zou ik net dus zeggen.
Maar die accepteren het niet.
Dus dat wordt bijna niet gebruikt.
Nee.
Dan moet je echt een hele goede relatie hebben.
En een heel goed reden hebben.
Want degene die met een treta werkt.
Dan weet je automatisch van die heeft ook geen checkboek.
Ja toch?
Want hij heeft geen recht op die checkboek.
Maar hij is wel recht op die treta.
Dus stel dat je bij de bank gericht zou hebben om een checkboek te krijgen.
Dan weet je van bijna denk ik wel negen van de tien keer.
Dat hij eigenlijk, nog de treta die krijg je wel.
Dus die andere soort checkvorm met datums erop.
Maar die heeft totaal geen waarde.
Want je kan niet, stel voor een keer jij ontvangt zo'n treta en je dient hem in.
Dat betekent niet dat je dezelfde rechten hebt om hem naar achterna te gaan zoals de check zelf.
Hij weegt niet zo zwaar.
Hij is niet strakbaar.
Ja hij is niet strakbaar.
Dus ik denk in principe qua checks dat dit voldoende is denk ik.
En ik hoop dat we niks vergeten zijn.
Ik zou als advies willen geven dat ze gewoon heel voorzichtig moeten zijn.
En mocht je te maken hebben met checks, zorg er wel voor dat je als het fout gaat die check kan betalen.
Want dan bescherm je jezelf mee.
Zo moet je ongeveer een beetje te werk gaan.
Ik vind dat je er wel mee kan werken.
Al ongeacht dat het strakbaar is, maar er wordt mee gewerkt.
Maar wees er wel voorzichtig mee en zorg er altijd voor dat je het geld ergens vandaan kan halen.
Zodat die check betaald kan worden.
Mocht de tegenpartij er anders mee omgaan dan afgesproken is.
Ja en het heeft wel wat voordelen.
We hebben nu wel een heleboel nadelen opgenoemd.
Maar ik denk een van de voordelen.
Kijk als ik naar mezelf kijk, een van de voordelen die ik heb met checks is.
Als je een leverancier kent waar je een goede band mee hebt.
Je hebt eerder met hem samengewerkt.
Er is een klein beetje een zakelijke vertrouwen onderling.
Dan kun je bij wijze van spreken materiaal gewoon in stukken betalen.
En dan kun je hem gewoon die checks geven.
Je weet van ja die kerel komt gewoon zijn afspraken na.
Hij dikt niet al die checks in één keer in.
De datums die erop staan dat is de datums dat hij gewoon respecteert.
Dus dat zijn wel handige dingen waar je inderdaad wel voordelen uit kan halen.
We hebben het meer gehad alleen maar over de nadelen.
Maar als je het doet, pas er gewoon een klein beetje mee op.
En wees er gewoon voorzichtig mee.
En als je die checks wel gewoon uitschrijft.
Zorg er wel dat je een beetje eens gaat van dat je het wel gewoon kan betalen.
Dat is denk ik het allerbelangrijkste.
En dan gaan we naar de volgende.
Dat zijn banken.
Ja dat heeft te maken met die checks.
Maar we willen ook een beetje advies geven.
Van hoe de banken een beetje hier werken.
En ik bedoel ik heb hier zelf ook een beetje moeite gehad in het begrepen.
Ik begreep het systeem niet helemaal.
Maar er zullen een heleboel mensen zijn die wel eens hier in de zomer komen.
Of een aantal keer per jaar.
Dus die hebben ook wel eens relatie gehad met een bank.
Een Marokkaanse bank.
Maar dan heb je toch al snel gemerkt van ja.
Dat al zie je hetzelfde bank.
Je kan een Tujeri bank zien bijvoorbeeld.
Je ziet er een heleboel.
Maar het is niet van ja je kan elke bank binnenstappen.
Net als hoe het in Nederland is.
En zij gaan wel even je dingetjes in oor te brengen.
Nee je moet echt bij je eigen bank zijn.
Om je dingen in oor te brengen.
Dus als je geld wilt opnemen.
Ik weet wel ja je kan gewoon via je bankkaart geld opnemen.
Maar je kan niet zomaar elke bank binnenlopen.
En denken van ja dat je geld op kan nemen.
Dus zo werkt het niet.
Maar ik denk dat misschien de meesten dit wel weten.
Maar ik denk wat nog belangrijker is.
Ik denk misschien gewoon om even uit te leggen.
Van ja welke banken zijn wel goed.
Jij werkt graag met die islamitische banken.
Ja.
Dan heb je er ook een heleboel van.
Volgens mij heb je er nu drie.
Als er niet meer zijn.
Omnia bank.
Lyosr.
Safa.
En die ene in Casablanca waar wij toen waren.
Voor die fitness materiaal.
Weet je ook he?
Toen zie je ouwe de.
Van Maghreb of Barne.
Nee.
Ik weet het niet.
Die is van BMCA.
BMCA ja.
Ja.
Maar ze zijn allemaal gebonden aan een normale bank.
Dus een dochteronderneming eigenlijk zeg maar.
Ja.
Dat is voor de islamitische publiek.
Ja.
Maar het zijn allemaal dochtersbedrijven of dochterondernemingen van de grotere banken.
Dus als we kijken naar bank Shabbi die heeft een Omnia bank volgens mij.
Of niet?
Bank Shabbi is Lyosr.
Is Lyosr.
Ja.
Bank Shabbi is Lyosr.
Is Lyosr ja.
En Toujedi heeft.
Safa.
Safa ja.
En van wie is die omnia?
En Omnia is van Searj.
Searj.
Ja.
Ok.
Dus daar komen dat die concepten vandaan.
Ja.
Dus voor de mensen die interesse hebben om eventueel islamitisch te bankeren.
Ja dat kan.
Die mogelijkheid is er.
Er zijn een heleboel voordelen.
Je kan daar inderdaad ook gewoon.
Dus via die banken, via de islamitische banken kun je gewoon woningen kopen.
Ik zou zeggen neem contact op met die banken.
Of stap eens een keer naar binnen naar zo'n bank en dan krijg je dus al die voor- en nadelen
te horen.
Ja.
Ik werk zelf als ondernemer met het liefste met Toujedi en BMCU.
Dat is Bank of Africa.
Bank of Africa.
Ja.
En dat is in mijn ervaring, want ik heb ook met die andere banken samengewerkt.
Banken Shaby.
Die lopen altijd een beetje achter.
Ik vind dat banken Toujedi eigenlijk wel een van de beste is.
Maar die scoort ook altijd het beste.
Ja.
Banken Toujedi.
Ja en al die andere banken ja ik zou dat niet zo in twee doen.
Waarom is het belangrijk om met een goede bank samen te werken?
Ja dat is zodat operaties eigenlijk gewoon een beetje sneller kunnen gaan.
Dus ik heb het een beetje daarover.
En als je ook kijkt bijvoorbeeld naar de mobiele applicatie ook van Toujedi.
Kan je ook gewoon makkelijker dus overschrijvingen doen en een zekboek aanvragen.
Of je, hoe noemen we die dingetjes nou maar.
Die opgaven weet je van de afgelopen.
Rue Lévy.
Ja de Rue Lévy weet ik ook.
Maar wat is die?
Ja afschriften.
Afschriften ja je bankafschriften.
Ja die bankafschriften kan je daar ook gewoon opvragen van de afgelopen jaren tot dingen.
En BMCE is daar ook BMCE is het.
BMCE is want de E is het in het Frans maar ze noemen het hier BMCE.
Maar het is BMCE.
Ik vind dat zelf ook een hele goede bank en daar zijn die ook eigenlijk.
Dat zijn allemaal eigenlijk een beetje hetzelfde.
Het is maar een beetje waar je het een beetje goed bij voelt.
Dus ze hebben allemaal hetzelfde regels.
Dus het is niet van ja dat de ene wat meer voordelen heeft of dingen.
Uiteindelijk komt het allemaal op hetzelfde neer.
Maar de optie is zijn er ook voor de praktiserende moslims die in huis willen kopen zoals je zei.
Dus die optie is er ook.
Als je geld wilt lenen ook.
Ja dat zijn ze sinds kort mee begonnen.
Dus je kan ook als je bijvoorbeeld een business wilt opstarten en je wil een lening nemen op materiaal of inboedel.
Dan kan dat nu tegenwoordig ook.
Ja dus auto koop kan je ook weer via de Islamitische bank doen.
Ja dat is voor inderdaad vooral voor de Islamitische praktiserende broeders en zusters die echt interesse hebben om het op een Islamitische manier te doen.
Zijn daar die mogelijkheden en zijn er een heleboel voordelen die je eruit kan halen.
Van te schauw ook in om ze dat tussen te werken met Moor Haberha met winst.
Ja winstdeling of winst.
Ja dat en ja wat betreft nog meer.
Ja ik denk dat de meesten ook wel weten van je dat je ook gewoon normaal heel normaal de bank binnen kan lopen.
Je kan geld gewoon storten.
Maakt meestal niet uit onvuld is.
Alhoewel ze wel een beetje in de afgelopen jaren denk ik dat het een beetje moeilijker en moeilijker begint te worden.
Dus ik denk dat het ook nog dat ze dat nog allemaal gaan aanschepen in de komende jaren.
Maar het is nu nog steeds de deuren staan wide open als je gewoon cash geld hebt en je wilt storten.
Zou het geen probleem zijn.
Alhoewel ik toch wel wil zeggen dat past er toch wel een klein beetje mee op.
Want het wordt moeilijker en moeilijker.
Wat betreft geld opnemen ja dat kan ook.
Als je gewoon altijd zocht dat je de contact hebt als je een onderneming hebt.
Zocht ervoor dat je contact hebt met de directeur zelf van de bank.
Als je gewoon zo'n telefoonnummer hebt.
Zocht ervoor dat je niet contact hebt met een van die bank medewerkers die er achter zitten.
Daar heb je ook wel iets aan.
Maar ik heb liever altijd contact met de bankdirecteur zelf.
En vooral als je bijvoorbeeld een bedrag van laten we zeggen boven de 20.000 euro of zo wil opnemen.
Dat je ze altijd even op zijn meest een dag van tevoren even aangeeft van ja ik wil dat bedrag opnemen.
Zodat ze dat klaar voor je kunnen leggen.
Dat moet zelfs.
Ze hebben geen cash.
Grotere banken hangt er vaak waar.
Als je een kleinere bank ziet.
Oh ja dat vind ik ook wel belangrijk.
Ik vind persoonlijk zelf dat ik niet naar die grote banken ga.
Dus wat ik bedoel met grote banken ga je niet op zoek naar banken die in het centrum zitten.
Dat is meestal veel te druk weet je.
Dat is meestal wel altijd veel meer geld.
Maar je krijgt meer aandacht als je naar wat de kleinere locatie gaat.
Die zit een beetje afgelegen.
Dan heb je ook gewoon parkeerplaatsen.
Gewoon goed parkeren en dan heb je meestal ook geen problemen.
En dan word je ook altijd heel snel naar de snelle geholpen.
Dan gaan dingen ook gewoon veel sneller.
En dan krijg je ook meer aandacht.
Want die banken hebben niet zo veel geld aan liggen.
Ze hebben ook niet zo veel klanten als eentje die bijvoorbeeld in het centrum zit.
En als jij bepaalde voordelen eruit wil halen om extra of betere service te krijgen.
Ga naar zo'n kleinere bank.
Ja hetzelfde na maar op een drukke locatie.
Ja dat is wat ik bedoel.
Dus gewoon je kiest de bank uit.
Maar je hebt ze overal.
Je hebt ze overal.
Maar ga niet echt in het centrum of waar er geen parkeerplaatsen is.
Want een bank waar die grote zijn en die gewoon veel meer klanten hebben.
Ja daar gaan dingen gewoon veel trager.
En dan word je ook niet zo snel geholpen.
En zo'n kleinere bank dat is altijd mijn strategie geweest.
In het begin had ik die fout wel gemaakt.
Dus dat ik bij zo'n grote bank was. Dan neem je ze automatisch naar zo'n...
Dan trekken ze je altijd naar een van die grotere locaties.
En toen op een gegeven moment dacht ik van ja dit gaat niet heel erg soepel.
Dus sindsdien neem ik altijd kleinere banken die gewoon een beetje afgeleven zitten.
En dan krijg je alle aandacht.
En vooral als je aan het ondernemen bent.
Ja zelfs particuliere bedrijven.
Dat je gewoon een kleine bank hebt.
Een kleine locatie en dan is het gewoon beter.
En mobiel betalingen.
Doe jij dat zelf ook al een beetje?
Want ik doe dat zelf wel heel erg veel.
Nee, ik nog niet.
Maar jij bent nog een beetje van de oude garter.
Ja, ik ben van de oude garter.
Ja.
Ja, mobiel betalen zoals ik al heb uitgelegd.
Dat begint hier ook wel heel erg de goede kant op te gaan.
Je kan gewoon overschrijvingen doen.
Ik denk dat je via de mobiele applicatie bij sommige banken wel zelfs tot 10.000 euro per dag kan.
10.000 euro per dag kan overschrijven.
Maar het hangt er wat voor bankrekening je opent.
Want er zijn verschillende pakketten.
Dus als je zo'n VIP pakket hebt, dan betaal je waarschijnlijk wel een heleboel kosten per maand.
Maar dan heb je wel een heleboel voordelen.
Je kan ook veel meer pinnen.
En bij zo'n basispakket, volgens mij, kun je ook maar 6.000 er hem opnemen.
Via een van zo'n banklocatie.
Of via de PIN bedoel ik.
En om over te schrijven via de rekening.
Heeft iedereen van jullie zo'n basispakket?
Hoeveel kan je overschrijven op zo'n basispakket?
50.000 euro.
Oké, dat is ook 50.000 euro.
Het is volgens mij 50.000 euro voor zo'n basispakket.
Dat je kan overschrijven per dag.
Maar daar zit zelfs ook een limiet aan per maand.
Volgens mij kan ik 100.000 er hem overschrijven per dag.
Dus dat is 10.000 euro.
Maar dat is wel een bedrag van volgens mij 40.000 euro per maand.
Of 50.000 euro maximaal.
Dus voor een hele maand.
Jij zit gewoon maar dingen.
Want jij doet het allemaal op de oude manier.
Oude manier.
Gewoon zo'n overschrijving.
Ja, ik werk wel veel met checks.
Ik werk heel veel met checks.
De betaling voor de boekhoud administratie.
Ja, dan doe ik het allemaal via checks nu.
Ja, ik werk ook wel graag met checks.
Ik bedoel, als je een onderneming zou hebben.
Vier keer fijner om met checks te werken.
En is dat ook...
Alles is terug te vinden.
Ja, met een overschrijving vind je ook...
Ja, ja, ja.
Ja, dat weet ik.
Maar ja, ik denk dat de meeste voordelen die je eruit haalt.
Is die extra twee of drie dagen die je hebt.
Ja, een week.
Ja?
Soms.
En het geld ligt al op je rekenings.
Ja.
Doen de banken ook.
Alleen dat zijn grotere bedragen.
Dat doet het minder pijn.
Als je zo'n aantal, weet je, 50 checks uit of zo.
Dan komen ze geleidelijk.
Niet in één keer, als je dan twee of drie dagen de tijd hebt.
Dan kun je je voorbereiden meteen.
Geld uitgeven doet altijd pijn.
Het doet altijd pijn.
Het geeft je een mentale opluchting.
Je gaat je mentaal ervoor.
Dit moet eraf gaan.
Maar inderdaad, zoals ik al zei.
Dit zijn wel een van de dingen.
Maar het gaat er wel steeds richting automatisering.
Ja, sowieso.
Ik denk zelf over een kleine vijf of...
Tussen vijf en tien jaar dat je hier...
Wat je nu in Nederland hebt, zal je hier ook wel hebben.
Dat je via je iPhone of andere toestel je bankkaart erop kan zetten.
Dat je gewoon het digital kan betalen.
Ik denk dat het niet zo lang gaat duren meer.
Ik denk nog een klein jaar, misschien niet eens.
Of misschien zelfs eerder.
Ik denk dat het echt allemaal op die kant op gaat.
Maar ik vond het iets...
Ik vraag me wel of het wel gaat nu.
Er zijn zoveel mensen die toch al met die checks gebruiken.
Heel veel checks.
En dan ook nog eens heel veel cash.
Dat cash is ook nog een heel groot probleem.
Cash blijft nog steeds hangen.
Mensen vertrouwen hier de banken ook niet.
Ik vertrouw ze ook vrij helemaal.
Ik ook niet dat we de banken ook niet.
Maar als je kijkt naar het overgrote gedeelte van de bevolking in Morocco.
Gebruik het geen bankenrekening.
Dan had ik jou laatst nog een antiepel aan het zien.
Alhoewel ik laatst wat had gelezen, statistieken.
Dat het toch wel...
Dat het afgelopen jaren zou worden.
Ja, richting de 14 miljoen was nu.
14 miljoen die een bankenrekening hadden.
Ja, maar dat is nog steeds misschien 30 procent of zo wat je er voor hebt.
Ja, ruim 30 procent.
Dat is 40 procent.
Ja, maar dat was voorheen veel en nog veel minder.
Ja, dat was nog veel erger.
Ik heb nog een artikel die ik had gelezen.
Dat was volgens mij echt maar 8 procent of zo.
Die man had een bankenrekening inderdaad.
Ik heb laatst een artikel gelezen.
Dat is 14 miljoen en toch...
Maar ik kom zelf nog wel eens meer tegen die die gewoon eigenlijk geen bankenrekening hebben.
We hebben ook heel vaak personeel die we aannemen.
Die nog nooit eerder een bankenrekening hebben gehad.
Ja.
Dus ja, dat zie je ook nog heel erg vaak.
Ja, en dan gaan we naar het volgende.
Want anders gaan we het teveel blijven haken.
Internationale betalingen.
Weet je?
Ja, dat zijn...
Dat is ook heel ingewikkeld hoor.
Dat is heel ingewikkeld.
En vooral als je bijvoorbeeld...
Dan gaan we altijd wel weer terug naar...
Ja, dus als je een onderneming zou hebben.
En je koopt daar wijsverspreek materiaal in vanuit het buitenland.
Ja, er zijn er gewoon bepaalde procedures die je moet volgen.
En het gaat niet zo makkelijk als je denkt.
Dus het is niet dat je denkt van ja, ik pak een overschrijvingsbriefje.
En ik ga het naar de bank brengen.
En het wordt op z'n kei overgeschreven.
Zo werkt het niet.
Dus er zijn daar procedures aan verbonden.
Ik kan er misschien wel zelf een eentje uitleggen hoe ik dat zelf doe.
Wij hadden dus...
Laatst hadden wij...
Toen wij in Turkije waren had ik toen die...
Rubbervloer.
Ja, ik had wat rubbervloer daar ingekocht.
Ja, en dat was...
Maar dat was al...
Ik had het toen al heel vaak gedaan.
Ja, dus dan vraag je een factuur op.
Die factuur moet je binnenbrengen bij de bank.
En dan moet je dus een koste betalen om zo'n...
Hoe noem je dat?
Een dossier.
Ja, eigenlijk niet voor die dossier.
Want je moet zo'n dingen openen.
Zo'n...
Ja, mijn...
Hoe heet dat nou?
Dit is...
Dat gaat allemaal via duane ook, weet je?
Ja.
Dus dan...
Ja, ik weet wat je bedoelt, maar ik kom niet op die namen.
Je komt niet op die namen.
Ja.
Dus dat is zo'n...
Ja, het is verbonden aan de duane.
Dus je opent daar een speciale account voor.
Zo'n moeite.
Maar je kan het allemaal navragen hoor.
Je kan het navragen bij een transiter.
In transiter kun je daar het beste informatie over geven.
Van hoe dat zit met het importeren van bepaalde materiaal in Marokko.
En als je dat zou moeten betalen met Marokkaans, dat geldt vanuit hier.
Ja, is er een procedure.
Dus je opent die account.
Die krijgt een factuur van de leverancier waar je het vandaag gaat kopen.
En meestal is dat een 30-70% deal die je moet sluiten met hem.
Dus je betaalt 30% vooraf.
Portnet.
Ja, dat is het.
Ja.
Ja, die portnet.
Ja, dus dan op je account bij portnet.
Er zijn nog wat kosten die je moet betalen om die account te kunnen openen.
En via portnet wordt dat verbonden aan de bank.
Waardoor jij dus 30% hangt af wat je afspreekt met de leverancier.
Je kan ook gewoon 100% betalen als je wil.
Maar ik adviseer om beter wel gewoon 30% te betalen.
Meestal gaat de leverancier hiermee kort want ze kennen deze regels.
En dan op een gegeven moment betaal je als het aankomt in Marokko bij de douane.
Betaal je het riskerende 70%.
Zodat je dan van de leverancier dus eigenlijk een verklaring krijgt dat het is betaald.
En met die verklaring kun je het materiaal eruit halen.
Maar dat is een hele gedoe hoor.
Ik leg het een beetje te makkelijk uit en te simpel.
Maar zo werkt het niet.
Niet helemaal.
Dit is echt gewoon een beetje in je kindertaal uitgericht.
Maar ga naar een pronziqaar en hij legt het wel beter uit.
Dus wat wij willen zeggen internationale betalingen kunnen ingewikkeld zijn.
Moeizaam.
Maar het is wel mogelijk.
Het is wel mogelijk.
Het moet ook gewoon leuk worden.
Je moet ervan dat het niet lukt.
Het kan gewoon.
Alleen zijn daar gewoon bepaalde voorwaarden aan verbonden.
En wat ik nog meer wil aangeven met internationale betalingen.
Dus je kan ook sinds vorig jaar, volgens mij 2022.
Kun je dus ook gewoon met je bankkaart, Marokkaanse bankkaart, kun je een optie activeren.
Langt er wat voor pakketje weer hebben.
Als je zo'n VIP pakket hebt dan kun je tot 100.000 dirham.
Dus ongerekeerd ongeveer 10.000 euro per jaar.
Kun je dus online bijvoorbeeld dingen inkopen.
Dus vliegtuig tickets zijn of je wil iets kopen gewoon via internet.
Heb je dus die mogelijkheid om dit wel te kunnen doen gewoon met je eigen kaart.
Maar er zit wel een limiet aan van 100.000 per jaar.
En als je meer informatie wil hierover wat wij willen uitleggen.
Je kan ook geld overschrijven vanuit het buitenland naar Marokko toe.
Maar ik adviseer dat ook beter.
Want we hebben vandaag een filmpje nog gekregen van Moesa.
Dus je kan een euro account openen bij de bank.
Dat heeft ook voordelen.
Want zelf wil je stuurt geld vanuit Nederland naar Marokko toe.
Om een project te beginnen.
Op een gegeven moment als je een project wil schrijven.
Dus wil je dat geld waarschijnlijk ook weer terugsturen.
En als je het wilt terugsturen moet je dat even uitvogelen.
En beginnen wat gaat.
Want dat gaat via een speciale account.
En dat heet een euro account.
Maar neem contact op met je banken.
Ze zullen jou alle informatie geven.
Dus ga niet zomaar geld overschrijven na privérekening.
En denk dat je straks ook weer terug kan overschrijven.
Dan kom je weer een probleem met recht.
Maar je hebt het wel eens vaker zien.
Ze moeten altijd denken dat ze...
Ze moeten altijd naar toe werken dat eventueel dat ze het geld weer terug willen krijgen.
Dus als je daaraan denkt.
Ja dan ga je die procedure even onderzoeken.
Ja onderzoek je de procedure.
Want daar heb je een procedure voor.
En dan kunnen we wel in de volgende aflevering misschien nog een keer meenemen.
Want daar heb je een procedure voor.
En dan kun je het geld wel weer terug...
Ja ja.
En dan taal je wel gewoon al je belastingen.
Maar dan kun je het wel weer terugsturen.
Ik adviseer je beter contact op gewoon met de bank.
Ja.
En dan zijn ze er jou echt...
Want zij hebben niets te verbreiden daarover weet je.
De meeste banken willen je gewoon die beste service aanbieden.
Ja maar die geven ze ook.
Ja die geven ze ook.
Bij de bank is het geen probleem.
Nee.
Maar dan krijg je ook alle nodige informatie.
Alle nodige informatie.
Je hebt verschillende rekeningen.
Europese rekeningen.
Als Marokkaan zijn die in het buitenland woont.
Dan heb je ook weer een speciale rekening voor.
En daar kan alleen maar duvis ook op komen weet je.
Dus op buitenlandse valuta's.
En dan krijg je ook weer een goede wisselkoers.
Die krijg je gelijk van Bankele Marib.
Zonder tussenpersoon.
Dus die kunnen altijd...
Die kunnen dat allemaal goed uitleggen.
Inderdaad.
Dus ja inderdaad zij kunnen dat het beste uitleggen.
En dan denk ik het laatste stukje nog.
Van over het veiligheid.
Ik moet altijd wel eerlijk zeggen.
Ik heb wel altijd het gevoel hier in Marokko.
In ieder geval dat je niet druk hoeft te maken.
Als je met veel cash rondloopt.
Of je neemt geld op vanuit de bank.
Het is niet van je dat je ermee moet rond slingen op straat.
Dat zeg ik niet.
Maar in ieder geval je kan...
Het is hier niet iets heel vreemds.
Als je bijvoorbeeld voor een bank staat.
En je ziet iemand met een koffertje naar binnen lopen.
Of jij loopt ook met een koffertje naar buiten.
Is dat het normale gang van zaken.
Het is niet van je dat je een paar boer van buiten hebt staan.
Die je op staan te wachten.
Maar pas er wel gewoon mee op.
Het is niet van je dat ik zeg dat het zo makkelijk gaat.
Maar ik zeg gewoon dat het veel veiliger is.
En dat je daar niet heel erg druk om hoeft te maken.
En dat je ook met zo'n hele drama ervan loopt te maken.
Als je met 10.000 euro of 20.000 euro komt.
En denkt van ik word dadelijk beroefd ofzo.
Ja dat zal in Nederland toch wel anders zijn denk ik.
Ja dat is daar wel een groot probleem op denk ik.
Ja hier gebeurt het dagelijks.
Dus dat iemand zijn bank zaken regelt.
Of geld opneemt of geld stortt.
Ja het is een normale gang van zaken.
En vroeger was dat nog veel erger.
En die kwamen dan echt met grote tassen binnen.
Ja dat snap ik niet.
Maar dat is nog steeds een beetje zo.
Ja minder is het wel.
Het is wel minder maar het was vroeger.
Vroeger veel meer.
Ja dat zijn wel dingen waar je kan zeggen dat het wel ietsjes veiliger is op dat gebleven.
Dus je hoeft je daar niet zo druk op te maken.
Het is niet iets raars ofzo.
Omdat er gewoon zoveel cash in de omloop gaat in de economie.
En in de maatschappij.
Mensen zijn gewoon gewend om gewoon nog steeds heel veel met cash te betalen.
Waardoor die keer een normale gang van zaken is.
Dus ja heb jij nog wat toe te voegen?
Nee nee nee.
Wat betreft deze onderwerpen?
Die seks was het belangrijkste dat ze ongeveer al de basis.
Dat is het meeste wat hier in de omloop is.
Dus de basis is wees voorzichtig en weet wat je doet.
Ja absoluut.
Ik denk dat het het belangrijkste is.
Ik denk de meeste Marokkanen die hier in het buitenland zitten.
De wereld Marokkanen die komen hier wel op vakantie.
Dus die weten ook wel een beetje hoe het betalen in Marokko gaat.
Maar wij hebben het vooral gericht op de ondernemers die hier willen komen.
Of al zijn gekomen.
Of van plan zijn om te komen.
Dat ze gewoon voornamelijk oppassen.
Ik denk het allerbelangrijkste voor vandaag is de seks in deze onderwerpen.
Ik hoop dat de meesten wat hebben opgepikt vanuit de...
Verstel.
Ja.
En in onze volgende aflevering hebben wij besloten dat wij gaan bespreken van...
Ja eigenlijk wat de mogelijkheden zijn om eventueel te investeren in Marokko.
Dit is een spannende leuke aflevering.
Zeker.
Ja waar wij onze eigen ervaringen gaan delen.
En wat wij denken van ja wat eventueel nog...
Want wij hebben deze vraag gehad.
We hebben deze vraag echt heel veel gehad van ja mensen willen weten van hoe dat zit.
Ik las bijvoorbeeld in een van de reacties dat iemand wilde weten van hoe het zat om eventueel te...
Wat zijn de investeringsmogelijkheden.
Dus in welke sectoren.
Maar ook wat ik ook een beetje heb genomen van ja of je ook kan investeren in het noorden.
Maar ik denk dat ze dan voornamelijk bedoelen Nador, Kusima en dingen.
Maar ik denk dat we dat in de volgende aflevering daar wat dieper op ingaan.
En onze eigen mening geven van ja denken van ja waarom het daar of daar niet goed zou zijn.
En waar je wel eventueel in zou kunnen gaan investeren.
Maar het blijft een advies en het is niet van dat dingen.
Dus iedereen moet gewoon zelf weten.
En ik zeg altijd elke idee is een goed idee.
Maar in de volgende aflevering gaan we dat bespreken.
We kunnen zeker veel informatie daar over geven in de volgende aflevering.
Jij zit in een branche, ik zit in een branche.
En we hebben in onze hele kringen.
We zitten in een heleboel branchen.
En in onze hele kringen zien we natuurlijk ook heel veel branches.
Ja inderdaad.
We hebben te maken met leveranciers die in andere sectoren zitten.
Dus ja we hebben een hele brede spala sectoren waar wij zelf actief in zijn.
Maar ook waar wij ook gewoon in onze eigen netwerk hier in Marokko.
Die ook in andere sectoren zitten.
En daar hebben wij ook altijd oorbaar.
En vooral als je als ondernemer of als investeerder.
Ben je altijd op zoek naar mogelijkheden om bijvoorbeeld meer geld te verdienen.
Of je denkt van hier zie ik markt in.
Dus hier heb ik wel interesse in.
Maar wij gaan onze mening en ervaring delen in de volgende aflevering.
En dan denk ik dat dit, als jij nog niks bij wil toevoegen.
Nee ik ben een beetje moe.
Dat heb ik jou voor de aflevering verteld.
Ja, hij is bezig met zware verbouwen.
In de ramadan ben ik altijd al mijn zaken aan het verbouwen.
Ja.
En dat is zware.
Zware taken.
Zware.
Het is nu 24 ramadan.
Ja.
Zware 24 dagen achter de rug.
We hebben nog een werk te gaan.
Dan mogen we dat makkelijk voor je maken.
Amin.
Ik probeer in de volgende aflevering wat actiever te zijn.
Ja.
Nou, beste kijkers, bedankt.
En vergeet niet te abonneren.
Ja, ik moet het wel zeggen.
Ja, vergeet niet te abonneren.
Nee, vergeet jullie af en toe niet te abonneren.
Ja, te abonneren en te delen.
En ja, ik denk dat dit het was van vandaag.
En jij ook, bedankt.
Dank je voor jouw wensheid.
En tot de volgende keer.
Oké.