Welkom bij een nieuwe aflevering van de Hive frequency podcast.
In de komende afleveringen gaan wij dus eigenlijk een serie van verschillende onderwerpen die
we gaan bespreken.
Deze serie heet een eerlijk gesprek over de moeilijkheden van ondernemen in Marokko.
Vandaag hebben we dus uitgekozen als onderwerp personeel.
Ik vind dit een heel belangrijk onderwerp voor de mensen die hier willen komen ondernemen.
We pakken een pen op papier want er zullen wat goede tips en advies worden gedeeld.
Wij koppelen dit ook aan aan onze eigen ervaring die we hebben gehad in de afgelopen jaren.
Broeder Ali is ook vandaag met ons aanwezig zoals gewoond.
Hij zal zeker ook zijn ervaring delen.
Hij heeft in de afgelopen jaren een aantal aantallen gehad.
Soms kreeg je personeel Ali.
Jij kent dit al eens geen beter.
Je hebt tussen de 160 en de 200 rondlopen.
Dat is inderdaad een heleboel.
Jij kent ze zelfs bijna één voor één.
Ik ken jouw relatie met hen.
Ik dacht laten we als allereerst beginnen met werkloosheid.
Ik heb dat even opgezocht.
Als je dat statistiek kijkt krijg je zo'n 10,5 procent.
Dat daalt elke keer maar in de afgelopen jaren.
Maar als je een beetje naar de samenleving kijkt en naar de maatschappij, dan denk ik dat
kloppen die cijfers niet helemaal.
Dat geeft het ook aan in de statistieken.
Wat heb jij daarop te zeggen over de werkloosheid?
Laten we daar eens mee beginnen.
Je kunt wel zeggen dat er geen werk is, maar ik denk dat er wel werk is.
Maar er is ook een stukje van de mentaliteit.
Je hebt ze nodig en je moet ermee samenwerken.
Anders ken je alleen niks.
Je hebt ze nodig, je kan niet met ze en ook niet zonder ze.
De mentaliteit is een beetje laks.
Het is moeilijk om er wat mee op te bouwen.
Dat is de moeilijkheidsgraad voor een baas.
Om goed personeel te creëren, maar ook om aan te nemen.
En om naar goed personeel op zoek te gaan.
Dat is een moeilijke kwestie.
Maar qua werkloosheid, daar had je het over.
Ik denk dat we ons beter kunnen bespreken.
Waarom er zo veel werkloosheid is.
En dan koppelen we het aan aan het mentale stukje.
Of het cultuur zit er ook in elkaar.
Het is niet alleen om wat er in mijn branche gebeurt.
Je hebt verschillende branches.
Ik zie in mijn branche en in de omgeving, want er is ook veel zwart werk.
En ik heb ook wat tegenaars, marmerzeters en loodgieters.
Die hebben we deze week verdiend.
Die stopten we weer mee.
Dat is een van de mentaliteiten die er bestaat.
Maar in mijn branche is het ook kortzichtig.
Ik zie dat het personeel echt heel kortzichtig is.
En die ziet vooral in het kleinmiddelbedrijf,
dat hij je als of hij geen toekomst kan opbouwen bij jou in jouw bedrijf.
Zo straalt hij het uit.
Dus die kortzichtigheid, daar moet je mee werken.
In mijn branche is die kortzichtigheid een beetje onverantwoordelijk.
Niet een beetje, maar heel erg.
De echte verantwoordelijkheid wordt niet echt opgenomen.
Dus je bent aan het struggen.
Je bent een mentor, een leider, een vader, een broer, een psychiater.
Je bent van alles.
Of je wordt van alles als je een succes in je bedrijf wilt behalen.
Dat is een beetje kortzamen.
Dit heb ik er even in het algemeen over te vertellen.
En dan komen we straks wel de volgende punten tegen.
En dan praten we wel in details.
Maar dit is een beetje waar het...
Ik denk ook een belangrijke punt is dat we kunnen melden.
Want als we het over het stukje mentaliteit hebben,
en zij dat kortzichtig denken, dan denk ik dat het 100 procent mee is.
Maar dat komt voornamelijk door...
Ik denk dat ze ook niet...
Weet je, ze hebben dat idee van...
Ze kunnen niet echt een carrière opbouwen in Morocco zelf.
Weet je?
Dat is wat ik bedoelde.
Ze zien geen toekomst in jouw bedrijf, als klein meerderbedrijf.
Alsof het maar tijdelijk is.
Zeg maar, tijdelijke duur.
Ja, dus dat het...
Ja, die motivatie zit er dan niet in die jij wil.
Ja.
En daar strug wel je mee.
En dan durven we dat gelijk ook koppelen.
Kijk dus, als je dus...
En we praten over het grootste gedeelte zit zo'n beetje in elkaar op.
Van zo dat heel kortzichtig denken.
En dan ook tegelijkertijd wat ik zei van...
Ja, ze hebben niet echt vertrouwen dat ze een carrière kunnen opbouwen,
dat ze daaruit succesvol kunnen worden.
Maar dan ook tegelijkertijd...
Ja, dat stukje van...
Dan heb ik het echt over...
Dan werk je niet met de juiste intensies.
En als je niet met de juiste intensies werkt op de werkvloer,
dan presteer je ook niet heel erg goed.
En dan krijg je dus echt zo'n, hoe wij het wel noemen,
zo'n dwel.
Weet je hoe dat heet?
Dwel?
Ja.
Dus dat is echt een van de grootste obstakels.
Wat ik zelf heb ervaren ook in de afgelopen jaren.
Ik bedoelde in de afgelopen jaren heb ik persoonlijk zelf ook...
Ik heb te maken gehad met honderden personeels.
Personeelsleden.
En dit is wel echt een van de grootste observatiepunten die ik bij hen opmerkte.
In het begin is er een beetje motivatie.
Maar als je echt diep gaat kijken, dan zie je inderdaad van...
Ja, er is niet dat de juiste intensie...
Ze komen niet met passie komen werken.
En dat is een probleem.
En dan hebben we het ook weer over een stukje eerlijkheid,
waar we het in de vorige aflevering over hadden.
Ze zijn ook niet eerlijk tegenover hunzelf.
En dan krijg je dit probleem.
Ja, want intensies vanaf dag 1 lopen is goed.
Maar we gaan hier waarschijnlijk nog straks wel even dieper op in.
Ja, zeker.
Dan laten we dan een stukje kwaliteit te gaan.
Dat vind ik ook belangrijk als je kijkt naar de kwaliteit van het personeel in Marokko.
De kwaliteiten, ja.
Dan ga ik het over mijn branche hebben, denk ik.
Ik vind het algemeen, want ik heb mijn ervaring in mijn branche.
Maar je ziet het ook om je heen, in andere sectoren, dat het bijna hetzelfde is.
Weet je?
Ze beweren soms dat ze kwaliteit hebben.
Misschien is het die ego, die ze niet uit willen stralen, zeg maar.
Maar soms beweren ze alsof ze van alles kunnen.
Ze zeggen dat ze het ook allemaal kunnen.
Maar als je dan op de werkvloer komt en in de praktijk zie je een tegenovergestelde,
dan heb je al iemand aangenomen.
Dan ben je al in je proces bezig.
En dan komen de problemen.
Dus die kwaliteiten kosten ook natuurlijk geld.
Want waarschijnlijk heb je ook wel goede personeel.
En er zijn ook goede personeel.
En ik heb ook goede personeel.
Ik heb ook goede personeel ertussen zitten.
Maar dan praat ik over de 20 procent die een beetje meedenkt en meefoelt in je en gemotiveerd is.
Maar 80 procent is niet gemotiveerd.
Die komt werken omdat het moet.
En omdat die gewoon zijn huur en zijn vaste lasten moet betalen.
Dus je struggelt met die kwaliteiten.
De kwaliteiten die zijn er niet.
Maar die zijn er ook weer wel.
Maar die zijn duur.
Dus dan zit je weer met jouw bedrijf.
Want als je duurde personeel hebt, dan zit je ook weer met de kosten.
Dus het is een beetje tweezijdig.
Ja, ik begrijp wat je bedoelt.
En wat ik daar aan wil koppelen is van, zoals jij eigenlijk al zei, ze zijn er wel.
We gaan niet zeggen dat ze er niet zijn.
Mensen met kwaliteiten.
Maar we hebben het nu even voorlopelijk vooral even laten opbouwen.
Dus pas op voor de dingen die er merendeels zijn.
Maar we zullen dan ook later in dit fase van deze aflevering ook wat tips en advies
en schepen om hier oplossingen te kunnen vinden.
Maar wat ik belangrijk vind, als je denkt dat je personeel kan aannemen met kwaliteiten,
denk ik in alle eerste dat dat echt heel schaars gaat zijn.
Waarom?
Omdat wij het hier weleens eerder over hadden.
Toen heb ik je uitgelegd, als je kijkt naar de Europese landen, dan heb je vaak, of als
ik ook kijk naar mezelf, vooral naar de jongeren die daar wouden en werken.
Die hebben de mogelijkheid om voor wat grotere bedrijven te werken.
Als je voor een grotere bedrijf werkt, dan werk je ook gewoon voor een betere organisatie.
En als je een betere organisatie hebt, dan heb je ook gewoon een veel betere systeem.
Als zij een betere systeem hebben, dat betekent dat jij goede ervaring op kan doen.
En als jij die goede ervaring op kan doen, dat betekent dat je kwaliteiten ophalt uiteindelijk.
En hier in Marokko is dat helaas niet zo.
Er zijn wel wat grote bedrijven hier, maar het is niet zo.
Ze zijn beperkt, sorry.
Sorry?
Ze zijn beperkt.
Ja, er zijn er wel maar zoveel.
Er zijn niet zoveel.
Er is niet genoeg.
Dus het is niet zo even groot als je bijvoorbeeld kijkt naar andere landen.
Bijvoorbeeld vooral de landen als in Europa, et cetera.
En dat maakt het dan heel erg moeilijk.
Want als jij dan kijkt naar de overgrotste gedeelte van de jongeren.
Ik zie heel vaak in die cervezen, we hebben zoveel cervezen gezien, dat zijn allemaal
stagiares.
En als je er een paar tussen vindt, die heeft misschien een jaar of twee gewerkt voor een
bedrijf.
Wie dat bedrijf is, ik weet het ook zelf ook niet.
Ik weet ook niet wie het is, maar het is meestal niet echt een van de bedrijven waar je denkt
van wow, deze heeft daar kwaliteiten opgebouwd.
Dus ik denk dat dit echt belangrijk is.
Personeel vinden met kwaliteiten, kan heel moeilijk zijn, maar nemen ze niet kwalijk
op dat ze ook nooit de mogelijkheid hebben gehad om bijvoorbeeld die kwaliteiten ergens
op te bouwen bij een bedrijf die wel een heel goed systeem had.
Ik denk dat dit eigenlijk wel duidelijk moet zijn.
Dan krijg je dus gewoon personeel met weinig ervaring.
Ja, weleens het gevoel gaat dat je soms een doorstroming bent voor personeel.
Dus dat ze bij jou eigenlijk een beetje ervaring om doen om ergens in zo'n grotere bedrijf
te komen.
Nee, eigenlijk niet.
Maar wat ik wel heb gehad is, ik zie wel wat er altijd met je rond gaat in de werkvloer
of wat ik wel eens hoor, dat ze jou altijd als tijdelijk baantje gebruiken om uiteindelijk
bij de overheid te gaan werken.
Ja, dat bedoel ik.
Oké, maar ik bedoelde net...
Nee, dat bedoel ik.
Ja, dat heerst heel erg veel ook ja, inderdaad.
Een personeel komt en gaat in heel veel.
Ja.
En dan volgens mij...
Dat is een beetje meer personeel die vooral wat halfrekenig gesuïdeerd is, zogenaamd.
Ja, dus dat zijn meestal personen die een beetje in financiën zitten, die economie hebben
gestudeerd.
Die verwachten dan dat ze uiteindelijk bij de overheid kunnen gaan werken.
Ja, maar daar heb ik ook een visie over.
We hadden het gisteren of net hadden we het nog erover volgens mij.
Dan komen ze bij de overheid en het is alleen maar om een garantie te creëren.
Maar die inzet, die inzet, die is daar waarschijnlijk ook niet.
Snap je?
Maar als je er eenmaal bent, dan heb je die garantie.
Ja, inderdaad, dat is...
Daar hebben wij nog weleens heel vaak over gesproken.
En inderdaad, je ziet inderdaad dat het een probleem is ook binnen de overheid dat er
heel veel ambtenaren zitten die niet eigenlijk functioneren hoe ze zouden moeten functioneren.
Amtenaren werken soms maar twee uur per dag.
Ja, die zitten in de eendels thuis en dan gaan ze op het werk zitten.
En er wordt ook niet veel gedaan aan de lasten, want toen was het ook niet goed gedaan, maar
dat is ook een onderwerp op zich.
Maar inderdaad, dus dat zijn wel denk ik de dingen waar de startende ondernemers die
eventueel hier in Marokko een bedrijf komen openen, passen hiervoor op.
Ik denk niet dat je zomaar heel snel mensen kan vertrouwen.
Je kan misschien wat leukste feest tegenkomen.
Op een gegeven moment, zoals jij al zei, als we praten, dan zijn ze wel goed in.
Je kan ze wel voordoen dat hij het allemaal wel weet, maar ik denk dat je na een paar weken
al heel snel merkt dat het niet eens wat het is.
En dat valt soms heel zwaar tegen, maar als ondernemer moet je daar doorheen zetten.
Dus als je dat van tevoren weet en je weet wat je te verwachten staat, dan kun je daar
een beetje op voorbereiden.
En zoals je zei, er zijn wel personeel die wel wat kwaliteit hebben.
Die misschien al vijf of tussen de vijf, zes of zeven of acht jaar ervaring hebben in
een grote bedrijf.
Maar meestal zijn die wat duurder.
Ik stel je nou voor dat je wel een goede personeel met kwaliteit tegenkomt en je zou adviseren
om het wel gewoon te doen en te investeren in een goede kracht.
Maar ze zijn heel schaars, want als er iemand is die echt goed is, die wordt dan meestal
wel door een grote bedrijf aangenomen en die werkt dan meestal daar.
Dus daarom vind je ze bijna niet.
En als die niet werkt dan zit daar meestal ook altijd wel weer reden achter waarom die
niet werkt.
Maar dat is ook een lang verhaal.
Meestal wordt er wel gezegd van ja zijn de lonen dan niet te laag en zo.
Ja, maar ik vind dat niet zo.
Wil je?
Ik ook niet.
Ik denk dat je bij ons als klein-middelbedrijf, want wij zijn klein-middelbedrijf, dat je
een goed salaris hebt.
Een goed salaris kan opbouwen ook.
Ja.
Snap je?
Maar het blijft in hun hoofd zitten, wat je net zei, alsof het voor tijdelijk is.
Alsof het maar een tijdelijke baan is.
En dat is de moeilijkheid.
Want ze willen altijd voor de doelen werken, dus voor de overheid.
En de minimum lonen is niet zomaar, volgens mij was het eerst 28.50.
Volgens mij staat het nu op 3000.
Nog iets?
We dachten iets van 2985 ofzo.
Volgens mij was het verhoogd.
Ja?
Ja.
Oké.
Dat is de minimum lonen ja.
Ja, en dat is niet zomaar vastgesteld op dingen.
Als je iemand 3000 of tussen 3000 en 5000 erin betaalt, schrik daar niet van.
Dat is gewoon de loon wat hier is.
En in de vorige afleveringen hebben wij dus ook uitgelegd dat de levensonderhoud in
Morocco ook veel goedkoper is.
Dus dat dat gewoon een normaal loon is om uit te betalen.
Dus ga nou niet denken van ja ik ga meer betalen dat ze beter gaan presteren.
Ik zeg niet dat je niet meer moet betalen.
Wij leggen alleen maar uit van doe dat geleidelijk.
Geleidelijk, opbouwd ja.
Ja, dan moet hij zich gewoon voor bewijzen dat hij dat verdient.
En begin gewoon met een standaardloon wat een beetje in de markt rond gaat.
En op basis daarvan uit kan je het jaarlijks verhogen aan de hand van zijn prestaties natuurlijk.
Sorry, als tip ga er niet volop op een personeel in.
Op volle vertrouwen.
Snap je dat je achteraf een klap in je gezicht krijgt.
Ja.
Dan schrik je je van, vooral als het de eerste keer is.
Maar als je dat ervaren hebt dan weet je dat daarna.
Dus gooi je volle vertrouwen niet op een part, op een personeel dat je denkt van nou dit
is mijn bedrijf.
En ik leer altijd van de grotere namen.
Als je naar McDonald's kijkt bijvoorbeeld.
Ahmed kan daar werken, Mohammed kan daar werken en Hassan kan daar werken.
Maar het systeem, dat draait gewoon.
Het is alleen maar het vervangen van een poppetje.
Snap je?
Dus als jouw systeem een beetje correct is dan heb je altijd alleen maar personeel nodig.
Extra personeel.
En zorg altijd voor extra personeel.
Ga niet op minimum werken.
Zorg dat je altijd extra personeel hebt zodat als er iemand wegvalt dat jij niet in de knop
komt.
Ja ik bedoel dat je gewoon altijd servees klaar hebt staan en dat je altijd al voorbereid
bent.
Dat moet in je dagelijkse routine zitten.
Ja dat meestal.
Dus een goede voorbereiding van altijd een backup plan hebben.
Mocht er personeel wegvallen.
En vooral als het echt cruciaal is dat je echt in problemen komt te raken in bepaalde
sectoren.
Waar je bijvoorbeeld als er eentje wegvalt dat je echt in een probleem terecht komt.
En zorgt ervoor dat je dus niet in die probleem terecht komt door altijd genoeg oproepkracht
hebt die je kan contacteren om meteen te komen starten.
En bij ons in de horeca.
Het is hotel, restaurant, café.
Dat is soms is personeel zo.
Hoe moet ik het zeggen.
Dat hij vandaag gewerkt heeft en dat hij gewoon een hele goede dag gaat.
Gewoon een normale dag heeft.
Waarvan jij denkt van morgen is hij er.
En dan is hij er morgen niet.
Zorg altijd niet.
Ja.
Snap je?
Bij jou is dat heel erg.
Dat is het verhaal altijd door.
Ja.
Dus wees ervoor ook voorbereid en heb altijd extra personeel.
Ja.
Extra personeel als er eentje wegvalt.
Maar ik denk dat we dat ook wel een beetje kunnen uitleggen.
Als je kijkt bijvoorbeeld in bepaalde sectoren in Morocco.
Als je ziet van ja er is heel veel concurrentie.
Dus hou daar rekening mee.
Dus als je een onderneming start.
En er is daar al een heleboel van bijvoorbeeld in het stad.
Je zegt ik ga een café openen en je weet dat er een heleboel café's zijn.
Want ja in Marocco we weten dat er een heleboel café's zijn.
Dat betekent dus dat er ook heel veel personeel is voor serverers en koffiemakers en keukenpersoneel.
Dus dat daar wel een heleboel van zullen zijn.
Maar dat betekent niet dat je gelijk goede personeel hebt.
Dat betekent dat je echt obstakels en moeilijkheden kan tegenkomen.
Omdat in die sector is er gewoon zo veel werk aanbod.
Dus ja zoals je zei is hij er vandaag.
En als het hem niet bevalt hoe jij op een bepaalde manier met hem spreekt of het systeem
bevalt hem niet.
Dan is hij ook gewoon heel gaal weg en dan kom je in problemen terecht.
En voor 200 dirham verandert hij zijn baan he?
Zeker.
Dus ja dat zijn dingen waar je echt voor moet oppassen.
Maar personeel denk ik soms ook dat het aan de overkant altijd groener is bij de buren.
Dat ze bij jou in een Hell's Kitchen werken.
En dat het bij iemand anders een Paradijskitchen is.
Maar dat bestaat niet.
Dat zit bij hun in hun hoofd omdat ze op dat moment of iets hebben meegemaakt.
Personeel onderling of manager tussen manager en personeel.
Snap je?
Misschien heeft hij een keer wat verkeersdegend gezegd of heeft hij zware opdrachten gegeven.
En dan is hij er morgen gewoon niet.
Dus dat zijn dingen die vaak gebeuren.
Dat zie je voornamelijk zoals ik al zei als je een onderneming gaat starten in Marokko.
Check heel goed hoe het zit met de concurrenten.
Er zijn het er een heleboel.
Dan weet je dat het niet persoonlijk alleen maar voordelig is.
Maar dat het ook heel nadelig kan zijn.
Dus dat je echt gewoon moet oppassen voor bepaalde problemen die je gaat tegenkomen.
Dat je ze niet echt in twee snel kan vertrouwen.
En vooral als je een beginende ondernemer bent.
Maar je gaat geheid, ga je een heleboel fouten maken.
Je gaat een heleboel vreemde mensen tegenkomen.
Een paar voorbeeldjes vroeger toen ik net begonnen was.
Net begonnen met de eerste zaak.
Toen bracht ik zelf schoonmakers naar huis en haalde ik ze ochtends op.
Want anders kwamen ze niet.
Oké, wat stoerig.
Dat is de beginfase.
Ja, nu heb je wel wat meer schoonmarktbedrijven.
Ik bedoel maar, als je het niet kent weet je niet wat je moet doen.
En dan kom je bij dit soort dingen terecht.
Dan denk je bij jezelf achteraf.
Dat was een moeilijke begin.
Als je zo terugkijkt.
We hebben een heleboel dingen opgenomen.
Maar waar je ook voor moet oppassen is het juridische gedeelte.
Dus contracten en zulke dingen.
Dus bescherm je jezelf alsjeblieft.
Absoluut.
Zorg ervoor dat je niemand laat werken.
Totdat het contract en documenten allemaal in orde zijn.
Wat ik daarmee bedoel is het contract gelegaliseerd.
Je hebt alle documenten ontvangen van het personeel.
Een van de belangrijkste documenten is dat hij niet in aanreiking is gekomen met de politie.
Volgens mij hebben ze daar in Nederland ook zo'n ding.
Goed gedrag.
Hier heet het hosensira.
Dus zorg ervoor dat je die altijd meekrijgt.
Voordat je hem aannemt.
En over de verschillende contracten.
Dat is een heel groot onderwerp.
Maar daar adviseer ik beter om...
Kijk daar ken je één.
Er is een overheidse instantie dat ANAPAC heet.
ANAPAC.
En die kunnen jou...
Ja, je hebt ook voordelen als je het via ANAPAC doet.
Dus ik adviseer ga naar ANAPAC toe.
En zij zullen jou alle informatie geven wat betreft de contracten.
Je krijgt zelfs nog wat vrijstellingen van belastingen.
En wat noemen we dat?
Senses.
Ja, Senses.
Ik weet het niet in het Nederlands.
Dus gewoon de kosten die je normaal gesproken betaalt voor...
Personeels voorstand.
Personeels koste.
Die je betaalt voor het personeel.
Daar kun je dus vrijstelling krijgen van een aantal jaar.
Volgens mij is dat twee jaar.
Vierentwintig maanden.
En dan kun je het zelfs nog eens verlengen met zes maanden.
Dus dan heb je altijd...
Ik zeg altijd, kijk...
Je weet ongeveer na een maand of twee...
Dat je jezelf nog even een aantal jaar kan verlengen met zes maanden.
En dan kun je het zelfs nog eens verlengen met een aantal jaar.
Dat is een heel goed voordel.
Maar de
Je weet ongeveer na een maand of twee...
Dat je jezelf nog even een aantal jaar kan verlengen met zes maanden.
Dat je jezelf nog even een aantal jaar kan verlengen met een aantal jaar.
Of het een dweil is.
Ja, als het geen dweil is.
Als het een dweil is, dan kun je hem gewoon ontslaan.
En als je hem wilt ontslaan, dan kunnen we daar ook misschien wel wat tips voor geven.
Dat is gewoon een aangetekende brief.
Dat moet op een officiële manier worden gedaan.
Maar dat kun je uitvogelen.
Dat kun je ook gewoon bij je boekhouwvragen te kaart voor je in orde brengen.
Gewoon als voorbeeld.
Dan moet je het gewoon om jezelf doen.
En dan kun je hem met drie aangetekende brieven...
Als een officiële waarschuwing.
Ja, als een officiële waarschuwing.
Dan kun je het contract gewoon beëindigen.
Maar zorg ervoor dat je dit wel allemaal vermeldt in het contract.
En er zijn nog andere verschillende contracts.
Je hebt dan de CDD.
Dat is een tijdelijke contract van zes maanden volgens mij.
Maar dat is iets wat je zelf moet gaan uitvogelen.
Het is niet zo heel ingewikkeld.
Maar bescherm jezelf alleen.
En probeer het zelf ook nog even uit te vogen.
Maar bescherm jezelf alleen.
En probeer de juiste artikelen in het contract te vieren.
Waar je jezelf kan beschermen.
Zodat je geen probleem krijgt.
Want ze kunnen heel vervelend zijn.
Ik heb dat zelf in het verleden echt heel veel problemen gehad.
Vooral in de beginjaren.
Ik kreeg de ene week na de andere week.
Want we hadden op een gegeven moment in...
Wat ik praat over in 2019.
We hadden zes fitnessclubs in Vessen en Meknes.
Daar hadden wij ook echt iets van.
Tussen de 200 en de 300.
En daar kregen we ook echt iets van.
Tussen de 200 of 250 personeel rondlopend.
Ik kreeg op een gegeven moment elke week een brief van iemand die we wegstuurden.
Dus zo extreem was dat.
Maar we hebben daar veel van geleerd.
En kijk, dus daarom zeg ik.
Dit is een goede tip.
Zorg ervoor dat contracten in orde zijn.
En al je eisen en voorwaarden die je hebt.
Zet ze in het contract.
Zoek nog alleen even uit wat het juiste geschikte contract is.
Waar jij mee kan samenwerken voor je eigen bedrijf.
Maar bescherm jezelf.
En laat je jezelf niet voor gek houden op een gegeven moment.
Als je straks iemand weg wilt sturen.
En dan hoef je ook niet bang voor het zijn.
Want als je het juridische aspecten in orde zijn.
Dan heb je nergens eigenlijk ans voor.
Ze kunnen ook via uitzendbureau.
Of zo via uitzendbureau.
Er zijn genoeg uitzendbureaus die hier personeel leveren.
Met de schoonmakers.
Bewakers.
Bijvoorbeeld in onze branche heb je opruimers.
Je kan zelf serveren of opers.
Echt zelf zoeken.
En dan via het uitzendbureau bij jou laten werken.
Voor een bepaalde duur.
En daarna pas naar een vaste contract.
Dus dat is ook nog een optie.
Daarom zeg ik ook. Je moet echt kijken wat past nou het beste binnen jouw bedrijfstructuur.
Het belangrijkste is wat wij willen aangeven.
Bescherm jezelf.
En laat niemand werken.
Voordat het al het juridisch gedeelte in orde is.
En dan pas laten starten.
De boodschap is dat je niet klakkeloos mensen aaneemt.
En voor je laat werken.
Zonder documenten.
Zonder contracten.
En dan kan het soms af en toe fout lopen.
Want daar zitten ook allemaal verzekeringen aan verbonden.
Want je moet personeel ook verzekeren.
Want als een personeelslid een ongeval.
Een bedrijfsongefal heeft of krijgt.
En je hebt geen contract.
En je hebt hem niet verzekerd.
Dan kunnen er problemen oplopen.
Ja en er zijn in bepaalde sectoren inderdaad waar je sowieso verzekering moet aansluiten.
Om jezelf ook te beschermen.
Dus dit is ook een hele belangrijke die je aangeeft.
Ik heb mensen gekend.
Die in de bouw zaten.
En die mensen die geen verzekering hadden.
En dan kan het wel eens fout aflopen.
Ja en de bouw is heel moeilijk.
Dat iemand bijvoorbeeld of van een verdieping valt.
Of een ongeval.
Een bedrijfsongefal.
Waardoor die gedeeltelijk gehandicapt raakt.
En als jij daar niet verzekerd bent.
Dan draai je voor de kosten op.
Ja.
Ik zou zeggen neem een HR aan.
Iemand die een beetje ervaring heeft.
En de wetgeving een beetje kent wat dat betreft.
Ja en de wetgeving een beetje kent.
Zodat je jezelf een beetje kan beschermen.
Tegen al deze calamiteiten die je eventueel kunnen opkomen.
Ja en ik denk dat we al veel opgenoemd hebben.
Maar ik denk dat we nog wel bepaalde scenario's kunnen schetsen.
Wat we ook heel vaak zien.
Volgens mij is het over kwaliteit.
Of wat doen we in dit verhaal?
We zijn van de een naar de ander gegaan.
Maar het is niet echt.
We hebben veel opgenoemd.
En ik denk dat we het over kwaliteit hebben gehad.
Dat het een beetje minder is.
En de ervaringen.
Dat het een beetje in de Marokkaanse werk maakt.
Dat is inderdaad een probleem.
Maar we hebben het ook over de contracten gehad.
En dat je inderdaad het juridisch gedeelt in orde moet zijn.
Maar daarnaast denk ik ook dat we nog wel een aantal andere voorbeelden op kunnen noemen.
En scenario's kunnen schetsen.
Want wat je ook vaak ziet.
We hebben weleens ook wel in andere afleveringen besproken.
Maar dat je bijvoorbeeld iemand komt die hier naartoe.
En die wil een project uitrollen.
En dan neemt hij familie en kent hij zichzelf.
En dan zit men zo.
Het moet wel structuur in zitten.
En familie.
Het moet wel zakelijk blijven.
Ja, het moet zakelijk blijven.
En ik denk dat het belangrijk is van jou.
De vraag is van wat voor relatie moet je dan opbouwen.
Met je personeel.
Ik bedoel als ik...
Wij hebben het hier wel eens vaak over gehad.
Jouw relatie naar jouw personeel toe is een andere manier.
Hoe ik met mijn personeel omga.
Maar jij hebt jouw reden en ik heb mijn reden.
Maar ik denk dat we wel samen op één lijn komen.
En dat is niet het probleem waar we naar toe willen gaan.
Maar om te kijken dat er een respectvolle relatie wordt opgebouwd.
Met het team of het personeel dat je hebt.
Ik zeg altijd zelf zorg ervoor dat je geen vader, broer of vrienden opbouwt.
Zorg ervoor dat je iedereen met respect behandelt.
Dat is belangrijk.
Maar in de werktijd wel gewoon... Je bent het leider van het team.
Niet de vader van het team of de broer van het team of de vriend van het team.
Dat is denk ik niet wat je...
Je hebt de juiste instelling.
Ik vind het als leider of als baaszijnde of als ondernemer.
Dat je niet al te dichtbij je personeel moet komen.
Dat je het kort samen geeft.
Misschien wat jij allemaal opnoemt.
Kom niet te dichtbij.
Hou het zakelijk.
Maar wel met respect zoals je zei.
En in onze afgelopen jaren.
Er zijn er al heel veel geweest.
Dan heb je heel veel gezien.
Dan weet je dat je op een gegeven moment, na 15 jaar, dat je iedereen met respect moet behandelen.
Maar dat het ook, weet de sides, hetzelfde moet zijn.
Ik ben jouw werkgever.
Jij bent mijn werknemer.
Ik behandel jou met respect.
Jij behandelt mij met respect.
Jouw behandeling van respect naar mij toe is je werk goed doen.
En je verantwoordelijkheid op je nemen.
En die bericht moet duidelijk zijn voor het personeel.
Dat is een beetje mijn samenvatting wat betreft.
Maar in de afgelopen jaren moet ik wel eerlijk toegeven.
Ik heb niet zo gehandeld in het begin.
Ik was wat jij zei.
Ik was echt een vaderfiguur, een broer.
Ik sta voor je klaar.
En dat is niet erg.
Soms moet je klaar staan voor je personeel.
Maar met mate.
Ik heb die fout ook wel in het begin gemaakt.
Ik heb een soort broerrelatie opgebouwd met het eerste team waar ik met samen werkte.
Waarvan nog steeds veel voor mij werken.
Maar ook een heleboel zijn weggevallen.
Omdat ze gewoon één misbruik maken van het situatie op dat moment.
En dan kun je echt te luchtsteld raken op dat moment.
Dan kun je zelfs verdrietig worden.
Als je het vertrouwen geeft aan iemand.
En iemand speelt met dat vertrouwen.
Dan kun je niet zeggen dat je niets gaat voelen.
Je voelt er sowieso wat van.
Je hebt de tijd en energie ingestoken.
Je hebt altijd het goed doen voor hem gewild.
En jij zag hem als broertje of broer zijn er naar je toe.
En samen zijn wij, we gaan deze bedrijf groot maken.
Maar het gaat tegenvallen.
Ja, we praten niet over.
En ik zie allemaal scenario's.
Ik heb daar een uitleg voor.
Je wilt als vriend of broer met een personeelslid omgaan.
Maar jij ziet het zo.
En dat is het probleem.
En personeel ziet het heel anders.
En daar gaat het fout.
Daardoor verdwijnt de respect tussen een werkgever en een werknemer.
Snap je?
Die respect moet blijven.
Maar het moet van beide kanten geven.
Geef verkeerde indruk aan een personeelslid.
Waardoor hij denkt dat hij heel dicht bij jou staat.
Waardoor hij sommige dingen niet meer hoeft te doen.
En dan kom je in die probleem.
Want jij als werkgever ziet dat.
En je ziet dat in je organisatie.
Dat het niet helemaal correct gaat zoals jij dat wil.
En als jij te bevriend raakt of te aardig bent.
Of als broer of vader zijn.
Dan ga je daar over zwijgen.
Stilst gewijs.
Dan zwijg je daarover.
Dan licht je tegen jezelf.
Dan zwijg je daarover.
En dan gaat het fout.
Dan komt er een keer dat die personeelslid waarvan jij dacht.
Dat hij een van jouw beste personeelslid was.
Het slechtste personeelslid is.
Dat is gewoon echt een misbruikmarkt van de situatie.
Kortzamen gezegd.
Ik leg het even uit in emoties.
Wees een coach. Wees een leider. Wees een rolmodel tegelijkertijd.
Zorg ervoor dat er respect is.
Zorg ervoor dat je bepaalde dingen altijd onderscheidt.
Werk is werk.
Privé is privé.
Wil je wat extra's doen? Prima.
We zeggen niet dat je het niet moet doen.
Het is juist goed dat je het wel kan doen.
Maar zorg er niet voor dat je denkt ik doe iets buiten het werk.
Dat je er bijvoorbeeld ook extra terug gaat krijgen.
Want het kan tegenvallen.
Wat ik bedoel met een goede coach.
Zorg ervoor dat je ze blijft motiveren.
Als je wil dat ze verder gaan.
Het kan op allemaal verschillende manieren.
Dat kan altijd door een mooi woord te doen.
Of complimenten te geven.
Dat kan soms maar ook niet te vaak complimenten te geven.
Want anders te veel geven is ook weer niet goed.
Dus weet wanneer je het moet doen.
Dus als iemand goed presteert in 3, 4 maanden tijd.
En er zijn mooie resultaten.
Dan verdient hij een compliment.
En dan is het ook niks mis mee om een bonus te geven.
Of dat er niks mee is.
Maar verwacht er niet te veel van terug.
En doe ook niet te veel.
Want dan kan je juist weer heel af en rechts gaan werken.
En dan krijg je precies tegenovergestelden.
En dan krijg je die tegenpol.
En dan ga je dadelijk te langer gesteld zijn.
En dat moet je niet zijn.
En die fout ga je misschien wel vooral maken.
Als je vooral een begin in de ondernemer bent.
Maar op een gegeven moment ga je het wel leren.
Maar onthou deze tips.
Dit zal echt heel belangrijk zijn om het makkelijker te maken.
Wat bedoel ik eigenlijk merendeels met Leider?
Wat bedoelen wij er eigenlijk mee Arlie?
Want als ik zeg Leider.
Dan denk ik eerder van...
Als ik naar mezelf kijk.
Ja, Leider neemt altijd het volledige verantwoordelijkheid op zich.
Ik zeg altijd van...
Kijk, we hebben één hele grote doel.
Dat is ervoor te zorgen dat we een groot succes gaan behalen.
En dat doen we of gezamenlijk.
Of...
Ik ga sowieso voor die doel verder.
En voor mij is die doel wat ik moet bereiken.
Met jou of zonder jou.
Ja, met jou of zonder jou.
En wat ik bedoel...
Als je verantwoordelijkheid op je neemt.
Dus ook als iemand gewoon niet mee werkt.
Of een beetje zit tegen te stribbelen.
Of het is...
Hij zit een beetje aan je voet te hangen.
Of aan je been te hangen volgens mij.
Of niet zelfs.
En zocht ervoor dat ook jij je verantwoordelijkheid opneemt als Leider.
Door of hem erop aan te spreken.
Of om gewoon weg te ruinen uit zicht.
Hij kan niet mee.
Hij kan niet verder.
En die beslissingen die moet je nemen.
En wacht er niet al te lang mee als je het door hebt.
Ja.
En tegelijkertijd als we het ook hebben over Leider.
En dan ook tegelijkertijd de rolmodel.
Is van...
Ik ben jou ook altijd heel vaak zie.
Maar ik sta daar ook 100% achter.
En ik probeer het ook altijd op deze manier te doen.
En ik ben ook altijd heel vaak zie.
Maar ik sta daar ook 100% achter.
En ik probeer het ook altijd op deze manier te doen.
En voel jij het ook doet.
Is door...
En zo, je krijgt een beetje de hip nog.
Voel je het maar hier.
Vooral als je een project in het begin start.
Is van een A.
Is het belangrijk dat je precies weet.
Wat er nou precies gaat.
Er gaat overal.
Ik vind dat je in het begin alles moet doen.
Weet je dus.
Stel voor je opent...
Houdt bij onze branche.
Ja, je opent een fitnessclub.
Ja.
Dus dan moet je weten hoe het achter de receptie gaat.
Hoe de schoonmakers werken.
Hoe de coaches werken.
Hoe de onderhoud wordt gedaan.
Dus je moet echt alle details kennen.
Hoe de marketing wordt gedaan.
Etc.
Dus je moet echt in het begin alles zelf kunnen doen.
En dan op een gegeven moment.
Want je moet het voorbeeld laten zien.
Hoe het moet worden gedaan.
Dus als ik zeg.
Ja, dat kan ook zo wel bij jou.
In jouw branche zijn.
Dus pak het bezig.
Pak het wel. Begin ook schoon te maken.
Laat zien van hoe het moet.
En aan de hand op een gegeven moment.
Als het bedrijf beter en beter begint te worden.
Kun je dingen loslaten.
En dan kun je zien.
Wie kan ik op de juiste positie zetten.
Wie is geschikt hiervoor.
En dan kun je die vertrouwen geven.
En dan kun je die verantwoordelijkheden loslaten.
En zeggen van ja ik ga constant mee schoonmaken.
Dan kan je niet verder mee.
Dan kom je niet verder.
Dus dat is een hele belangrijke.
En dat is wat wij bedoelen.
Wat wij bedoelen met een rolmodel.
Ik ben het daar helemaal mee eens.
Dat je geen moeite hebt.
Om je handen ook wel eens een keertje stijl te maken.
En dan even te laten zien van.
Hey schrijf eens even op.
Ik ga jou even laten zien hoe het echt moet.
Dat doe ik zelfs soms ook nog weleens regelmatig.
Wat ik liever niet wil doen.
Omdat ik daar niet te veel tijd voor heb.
Maar.
Omdat je op een gegeven moment.
Als je groter en groter wordt.
Heb je daar gewoon bijna geen tijd meer voor.
Maar.
Ik denk dat je dan.
Je hebt in de beginfase de tijd gehad.
Dat is het moment dat je een systeem begint te creëren.
Omdat je het kent.
En omdat je het weet.
En omdat je het zelf ervaren hebt.
Dus dat is een hele goede tip.
Vooral voor de mensen die hier naartoe komen.
Het is moeilijk.
Het is echt heel moeilijk.
Maar ik zeg het.
In het begin doe alles zelf.
Ga nou niet te fout maken.
Door te denken ik neem die aan.
Die gaat het wel van mij regelen.
En die gaat het niet van jou regelen.
Je moet het echt zelf doen.
En wees ook niet zo lijp.
Want anders moet je ook niet gaan ondernemen.
Ik vind het jammer.
Want anders ga je zo het fouten maken.
Maar meneer A.
Die doet zijn werk niet.
En jij kent het niet.
Dus kan je het ook niet controleren.
Dus weet je ook niet van jou.
Hoe weet jij nou of het goed is.
Dus daarom moet je het allemaal zelf gedaan hebben.
In de eerste fase.
Waardoor je een systeem kan opzetten.
Hoe het moet gebeuren.
En daarna kan je het uit de hand geven.
Met de juiste controles.
Inderdaad.
En dit vind ik ook een belangrijke tip.
Dus op een gegeven moment als je er zo van bent.
Op een gegeven moment je kent het.
Je weet hoe het gaat.
Je hebt het voorbeeld laten zien.
Je wil dat het op deze manier gaat.
Je begint het systeem te creëren.
Je begint mensen uit te kiezen die verantwoordelijkheden op hun nemen.
Maar ik kom altijd wel op het geval.
We hebben het wel van personeel is moeilijk.
En doet hem dat.
En vooral dan hier in Marco.
Maar hoe kan je het beste zien.
Waar je iemand op een bepaalde plek kan neerzetten.
Door te kijken of hij in ieder geval wel pijn heeft.
Als je iemand gaat neerzetten die daar helemaal geen passie voor heeft.
Dan moet je niet gaan denken.
Dat hij nog steeds na maanden lang.
Dat hij dat blijft.
Dat het goed blijft functioneren.
Want dan krijg je die fouten.
Op een gegeven moment wordt het niet meer gedaan.
Dan gaat de kwaliteit achteruit.
Op een gegeven moment komen de fouten naar boven.
Op een gegeven moment komen de problemen naar boven.
En een klein probleem wordt op een gegeven moment.
Op een lange termijn een groot probleem.
Dus ik denk dat dit wel.
Als mijn ervaring.
In de afgelopen jaren.
Dus als je iemand op een bepaalde fix neerzet.
Ik vind het allerbelangrijkste.
Is kijken of die passie heeft.
Voor die rol die hij op zich gaat nemen.
Op dat moment.
Of die verantwoordelijkheid die hij op die moment gaat nemen.
Die hij gaat nemen.
Zelf in mijn branche heb ik zelf afgewassen.
Ik heb ook mensen laten zien hoe ze moeten afwassen.
Ik heb mensen laten zien hoe ze schoonmaken.
Dus wat jij zei en het klopt.
Je moet al die fasus.
In jouw branche.
Wat voor branche het dan ook is.
Moet je doorstaan hebben.
En meegemaakt hebben.
En zelf meegedraaid hebben.
Waardoor je het systeem kan creëren.
En het kan zo zijn dat je niet weet.
Wat je moet doen.
Vooral in de beginfase.
Toen wij onze eerste fitnessclub.
Begonnen.
Ik had wel wat ervaring.
In Nederland en België.
Dat ik in een fitnessclub had gewerkt.
Dat ik wel veel had mee.
Eigenlijk wel wat ervaring had opgedaan.
Maar het was niet voldoende.
Maar ik moest op een gegeven moment.
Als ik zo een beetje terug ga nadenken.
Dan zie ik op een gegeven moment.
Dat ik dingen moest doen.
Waar ik ook even op een gegeven moment dacht.
Dat weet ik ook niet hoe het moet.
Maar ik moet het uitvogelen.
En op een gegeven moment ga je wel zien.
Wat het beste metode is.
Om het wel gewoon te doen.
En als ik bijvoorbeeld.
Als ik zoals ik al zei.
Om bijvoorbeeld.
Personaltraining.
Lessen te geven.
Ik heb nog nooit eerder personaltraining.
Lessen gegeven.
Maar je gaat het leren.
Je gaat in het begin wel een beetje die fouten maken.
Maar je moet het echt kennen.
Je moet elke rol of elke functie.
Wat er in dat bedrijf op dat moment zit.
Vooral in de beginfase.
Moet je kennen.
En op een gegeven moment kan je het loslaten.
En als het loslaten is.
Ben ik het ook met jou eens.
Wat je net zei.
Anders begint het dan niet aan.
Want het gaat fout.
Het klinkt een beetje hard.
Maar het is wel zo.
We kunnen hier nog wel heel diep op ingaan.
Ik denk dat we nog wel wat tips kunnen geven.
Kijk bijvoorbeeld.
Organiseer je team in de afdeling.
Ik vind het belangrijk.
Zorg ervoor.
Kijk.
Als je bijvoorbeeld eenmaal op.
Je bedrijf is op een gegeven moment al eenmaal aan het lopen.
Zorg er alsjeblieft voor.
Dat niet iedereen weet.
Wat van a tot z wat er in het bedrijf gebeurt.
Als je bijvoorbeeld zegt.
Dit is marketing.
Marketing moet zich alleen bezighouden met marketing.
Moet zich niet gaan bemoeien met operations.
Of opnieuw.
Even opnieuw bemoeien met operations.
Of wat er op de werkvloer gebeurt.
Bijvoorbeeld in de fitnessclub.
Of in een andere winkel.
Of in een horeca.
Mensen moeten zich alleen maar bezighouden met.
Het functie en de verantwoordelijkheden die zij hebben.
En laat ze niet bemoeien met andere afdelingen.
Zorg ervoor.
Jij als leider.
Dat je die taken goed gedeelt.
En dat je er gewoon voor zorgt.
Dat ze zich alleen maar bezighouden.
Met de taken waar zij verantwoordelijk voor zijn.
voor zijn en niet gaan bemoeien met andere dingen waar ze eigenlijk helemaal niks aan
zoeken hebben.
Dat heb ik in het begin ook vaak, dat ze dacht van ik ga even iedereen.
Dan had ik vergaderingen met sales, marketing en dan kwam een manager van de club en een
personal trainer en iemand van de administratie en iemand van de klant service.
Dan gingen ze bij elkaar halen en dan ging ik op een gegeven moment vergaderen over de
belangen van het bedrijf waar we toen wilden gaan.
Dat had ik me bezig gemaakt.
Ja, maar dat weet je ook pas achteraf.
Ja, daarom zeg ik van ja, aan de hand van deze fouten die wij hebben gemaakt, kijk,
er is zorgen voor als je een bedrijf op een gegeven moment hebt lopen, zorg ervoor dat
elke afdeling, daar houdt zich gewoon bezig met zijn afdeling en de belangrijke geheimen
van het bedrijf houden ze voor je.
Dat is voor de directeur zelf en je bespreekt alleen maar met iedereen waar hij of zij verantwoordelijk
voor is en meer moet je ook niet doen.
Dat vind ik zelf en persoonlijk een hele belangrijke tip.
Maar dit kan overal zo zijn of niet persoonlijk.
En wat het over kwaliteit is, je kan niet van het personeel verwachten dat ze 100% gaan
functioneren zoals jij het wilt.
Vooral als je weet hoe het moet en als je al die trajecten binnen je bedrijf hebt gekend
en geleerd en uitgeoefend.
Je moet niet verwachten van je personeel dat ze het voor 100% gaan doen.
Als je het begint uit handen te geven kan het zo zijn dat het een beetje terugloopt, maar
dat is niet zo erg maar als het voor 70% goed gaat.
Ja, zo gewoon dat het systeem heel goed is en dat de belangrijke taken worden uitgevoerd.
En natuurlijk zoals je zegt, je kan er niet voor zorgen dat iedereen denkt dat het precies
wordt gedaan hoe jij het ervoor doet.
Maar als het inderdaad voor 75-80% wordt uitgevoerd.
Dan heb je goed werk verricht als slider.
Dan kom je in ieder geval veel verder en dan kun je concentreren op veel belangrijke dingen.
Bijvoorbeeld je strategie in het bedrijf en zorgen ervoor dat je gewoon meer verkoopt
en de kwaliteit blijft behouden.
En ik vind het ook nog een hele belangrijke.
Wij hebben het wel over de verantwoordelijkheden van een personeel.
Neem zijn verantwoordelijkheid.
Of een personeel moet zijn verantwoordelijkheid nemen.
En als we het vooral in Marokko hebben.
Kijk, dit koppel ik een beetje aan cultuur.
Maar jij kent het ook.
We hebben het hier vaak over gehad.
Dat personeel zich gewoon schaamt in bepaalde situaties waar ze in terechtkomen.
Dit is erg klote dit ook.
Dit is erg klote.
Piep!
Dit is erg klote.
Wat jij denkt, ik geef de verantwoordelijkheid aan iemand.
En hij gaat er wel voor zorgen dat het allemaal goed gaat.
Maar op een gegeven moment zie je dat als hij bijvoorbeeld de klanten moet aanspreken.
Omdat hij de regels overtreedt.
Dan praat hij niet meer vanuit zijn functie.
Nee, dan praat hij als broer of vriend naar die klant toe.
En daar krijg je problemen.
Dat is cultuur.
Dat zit in de cultuur.
Wat je gaat zien is dat de meeste van het personeel.
Ze zijn er maar echt heel weinig.
Je gaat merken dat ze de verantwoordelijkheid niet op hun nemen als het op een gegeven moment aankomt.
Als ze in nare situaties terechtkomen.
Zorg ervoor dat je hiervoor op past.
Ik vind dat je kwaliteit hier echt zwaar op achteruit gaat.
En dat je systeem volledig wordt.
Dat breekt gewoon in één keer.
Dan zijn er geen regels meer.
Dan is het een beetje vriendjespolitiek.
Als ik het koppel aan mijn eigen ervaring in de afgelopen jaren.
Dan zie ik bijvoorbeeld dat het personeel de regels respecteert.
Als we kijken naar onze bankjes in de fitnessclub.
Dan zie je bijvoorbeeld dat mensen hun kaartje niet bijweggaan.
Als regels mag je eigenlijk niet binnenkomen.
Je moet gewoon altijd een kaartje meenemen.
Je gaat ook niet uit de trein in stappen zonder kaartje.
Dat is hetzelfde voor ons ook in de fitnessclub.
Neem gewoon je kaartje mee.
Er zijn zoveel mensen die je niet bij houdt.
Wie die of wie wat is.
Dan zie je gewoon dat...
Naar de scenario's krijg je dan.
Dan zie je zo'n personeelwit die niet de verantwoordelijkheid opnemen.
En dan zeggen we tegen hem dat je helaas niet binnen kan komen.
Want je hebt je kaart niet bij.
Maar dat kan ik ook opnemen met handdoeken.
Er zijn zoveel problemen die wij hebben.
Maar dan heeft hij hem niet aanspreken.
Of zeggen we tegen hem dat je handdoek bij hebt.
Of zo.
Als je in Nederland bijvoorbeeld in de fitnessclub zit.
Dan zijn het de klanten onderling die elkaar aanspreken zelfs.
Ja.
Dat is dus een beetje verschil van cultuur.
Hier durven ze dat niet.
Ze zijn bang voor die discussies.
Ja hij is gewoon angstig.
Ja dus hij neemt zijn verantwoordelijkheid gewoon niet.
Hij neemt zijn verantwoordelijkheid gewoon niet.
Het is niet meer dat hij net zijn functie.
Hij schaamt zich in zijn functie om hem aan te spreken voor lieve sociëte.
Maar dat is een beetje cultuur.
Marokkanen zijn ook probleemmakers.
Ja de Marokkaanse klanten kunnen we ook nog aan de aflevering van de filmpje.
Ik heb betaald.
Ik ben mijn kaartje vergeten.
Ik mag niet trainen.
Dat kunnen ze in hun hoofd niet begrijpen.
Ja.
Dat is niet waarom ze me aangesproken hebben.
Dus wij kunnen dat wel een beetje begrijpen aan de ene kant.
Maar zoals ik al zeg.
We hebben ook de andere kant gezien.
Als je gewoon strenge regels hebt.
En die regels worden ook gewoon nageleefd.
Dan zie je dat het wel gewoon ook gewoon kan werken.
Dan voet je de klant ook.
Ja en dan zie je dat je ook gewoon een veel betere kwaliteit hebt binnen je organisatie.
Of binnen je bedrijf.
Dus heb regels binnen je bedrijf.
Als je geen reglement hebt.
En dat zie je dus niet alleen.
Dit is een voorbeeld die wij hebben opgenoemd.
Maar er kan ook dingen zijn.
Je ziet als een personeelslid een fout maakt.
Dan zie je dat hij meestal ook iemand anders een schuld geeft.
Ze lopen altijd te ontkennen.
Je ziet het misschien wel overal een beetje zo.
Maar hier is het heel extreem.
En dan denk ik dat we nog het laatste mee kunnen delen.
Kan je eigenlijk een beetje personeel aanwerken.
Dat is meestal gewoon via social media platforms.
Zoals LinkedIn doen.
En ook morokkaanse platforms waar heel veel service op staat.
Ik adviseer dat het gewoon neem een eetje uit die ervaring hierin heeft.
En als het in de beginvaas is, probeer zelf die interviews te doen.
Studer een beetje zelf hoe je dat het beste kan doen.
Ik vind altijd belangrijk wat je zou moeten vragen.
Als je iemand gaat aanwerven.
Ik vraag altijd twee vragen.
Dat is een van de belangrijkste vragen.
Ik vraag altijd leg uit wie je bent.
En aan de hand van het verhaal kan je bijvoorbeeld heel veel analyseren en observeren.
En ook wat ik belangrijk vind is leg mij eens uit het allergrootste probleem waar je in hebt gezeten.
En hoe heb je dat opgelost?
En ik denk aan de hand van deze antwoord dat je wel een beetje zou moeten weten of die geschikt is of niet.
Want je neemt iemand aan om problemen voor je op te lossen.
Je geeft een taak en die taken zijn problemen.
En die taken moeten worden uitgevoerd.
Dus je moet iemand hebben die al inderdaad al wat ervaring heeft.
En ervaring door wat ik altijd zeg dat je al wat vele problemen hebt gehad in het leven.
En vooral als je zijn allergrootste probleem kan horen.
En tegelijkertijd ook het oplossing.
En als je het oplossing hebt gehoord dan weet je dat het wel interessant is hoe hij het heeft opgelost.
Of misschien, wat zei hij?
Dat kan ook in de meeste gevallen.
Op een gegeven moment is ondernemen eigenlijk ook problemen oplossen.
En in elke post is problemen oplossen het allerbelangrijkste.
Het leven is eigenlijk ook een en al problemen.
En ja, Arne, ik denk dat we een beetje aan het einde van deze aflevering zitten.
Ik denk dat als we nog wat tips en adviezen kunnen meegeven aan de kijkers, laat het in de comments achter.
Van wat je eventueel nog misschien zou willen dat we kunnen bespreken.
En dan zullen we dat meenemen in de volgende aflevering.
Heb jij nog wat te zeggen?
Ja, er valt genoeg te zeggen.
Maar we hebben redelijk wat opgenoemd voor de kijkers.
En onze ervaring een beetje gedeeld.
En het personeel blijft een moeilijke obstakel zijn als je maar ook komt ondernemen.
Ja, het is een moeilijk geval.
Maar jij als ondernemer moet dat.
Je hebt ook een taak, je hebt ook een verantwoordelijkheid.
Je moet die verantwoordelijkheid ook op je nemen.
Zoals jij het verwacht ook van het personeel.
Dus als je die problemen tegenkomt, die moet je gaan oplossen.
En dan moet je van gaan leren.
En dan moet je het makkelijker voor jezelf gaan maken.
Aan de hand van de problemen en de oplossingen die je gecreëerd hebt daarna.
Ja, en ik denk dat als ik hier nog een kleine coupling aan wil doen of een kleine tip.
Ja, zorg ervoor dat je je personeel goed kent.
Investeer in ze.
Dus je tijd, je energie.
Ook door trainingen te geven.
Dit is echt belangrijk.
En vang ze op wanneer ze hulp nodig hebben.
En wees op tijd wanneer je moet ingrijpen.
En ik denk ook dat het laatste stukje is.
Arzel niet te snel.
Arzel ook niet te snel als je gewoon weet van...
...hij is niet meer geschikt voor die positie of voor die functie of om te blijven binnen het bedrijf.
Arzel daar ook niet te lang mee.
En maak gewoon hele snelle beslissingen.
Een goede ondernemer moet heel snel beslissingen maken.
En in een latere fase kan hij wel zien of het wel een goede beslissing was.
En als het geen goede beslissing was, dan voel je wel een oplossing daarna.
Dus maak gewoon snelle beslissingen.
En je zult later wel zien hoe je het kan oplossen.
En Arzel niet te lang met beslissingen.
Dan is dit het einde van deze aflevering.
In de volgende aflevering gaan we weer een leuke onderwerp bespreken.
Zullen we zeker doen.
Ik dank iedereen en ik hoop dat ze hebben genoten en wat tips hebben meegekregen.
Ik heb genoten.
Ik vind het altijd interessant.
Het is ook voor mezelf een wake-up call.
Soms als we onderling aan het praten zijn we het met de medemens aan het delen.
Maar het is voor jezelf ook een wake-up call.
Je bent het zelf ook aan het ondernemen.
Zeker.
En we zijn ook zelf in een leerproces in de stand.
Nog steeds.
Als we eerlijk moeten zijn, dan lopen wij nog steeds te struggelen wat het betreft personeel.
Je bent altijd op zoek naar beter personeel.
Hoe ga je het nog beter creëren?
Je bent zelf ook steeds bezig.
Absoluut.
Je hebt gelijk.
Dat is zo.
Beste kijkers, ik dank jullie.
Vergeet, ik moet het weer zeggen.
Het kanaal moet groter worden.
Ik kan zonder informatie zijn.
Ik hoop dat mensen dit wijzen van worden en het interessant vinden om hier naar te kijken.
Abonneer, zou ik zeggen.
Jij mag het zeggen.
Beste mensen, abonneer.
Vergeet het niet te delen.
Geef ons nog meer kracht om informatieve stof met jullie te delen.
Wij doen het alleen vanuit het goed.
Het is niet dat we hiermee iets verdienen.
Ik ken zelf in mijn eigen netwerk dat er een heleboel mensen zijn die in Marokko willen komen investeren.
Of ondernemen, of werken.
Dus dat je er zo min mogelijk fouten maakt.
Je leert van twee succesvolle ondernemers.
Die veel fouten hebben gemaakt.
Maar wij delen deze fouten en zorgen dat jullie zo min mogelijk fouten maken.
Hierbij sluit ik het af.
Dank u wel.