Welkom bij een nieuwe aflevering van de High Frequency Podcast.
Soms vorige week hadden wij beloofd dat we in deze aflevering zouden wij dus bespreken
van waar je eigenlijk voor zou moeten oppassen als je naar Marokko zou komen om te komen
wonen, werken of om te komen investeren.
Wij hebben vijf onderwerpen uitgekozen en dat is bureaucratie en complexiteit van het
zaken doen in Marokko, criminaliteit, sociale normen, gezondheidszorg en onderwijs.
En zoals gewoondelijk is broeder Ali met ons aanwezig weer vandaag.
Altijd fijn om aanwezig te zijn.
Ja zeker en hij gaat zijn mening en zijn ervaringen ook met ons delen die hij hier
in de afgelopen veertien jaar heeft gehad.
En ik zal ook mijn mening geven en mijn ervaring die ik heb gehad in de afgelopen vijf, zes
jaar.
En ja natuurlijk zullen er nog een heleboel andere problemen zijn.
Maar ik denk dat dit wel echt een van de grootste problemen zijn.
Maar we zullen tussendoor nog meer problemen bespreken die eraan verbonden zijn.
En we geven natuurlijk ook tips en advies van wat je eventueel zou kunnen doen om dit
te kunnen voorkomen zodat je niet grote fouten gaat maken.
Dus geniet ervan en laten we beginnen.
We beginnen met de bureaucratie en het complexiteit van het zaken doen in Marokko.
Ik denk dat dit wel een van de belangrijkste is als we het voornamelijk hebben over corruptie.
En ja zoals ik al zei, er is zo'n Corruption Perception Index CPI noem je dat.
Dat is de laatste cijfers van 2021.
En daar staat Marokko op nummer 80 van de 180 landen.
En op nummer 1 staat Nieuw-Zeeland, Denemarken, Finland, Zweden, Zwitserland, Noorwegen.
En toch is het vreemd.
Ja, Nederland staat op nummer 7, België staat op nummer 14.
En ja een beetje de Europese landen staan een beetje bovenaan.
Ik weet niet hoe op basis van hoe dit precies wordt gemeten dus ik weet niet hoe deze onderzoek
precies wordt uitgevoerd.
Maar als je toch ook kijkt naar de wereld Marokkanen maar ook in de Marokkanen in het
algemeen.
Ja, weten ze toch wel dat vaak een van de grootste problemen die ze hebben is of de dingen
die je vaak hoort van dat er corruptie is en dat ze daarover klagen.
Dus laten we daar maar eerst over beginnen en dan kijken we van wat is jouw mening en
jouw ervaring.
Dus jij mag het alleen eens beginnen.
Ja, fijn om altijd aanwezig te zijn.
En dank de kijkers ook natuurlijk voor de positieve reacties.
Wat betreft corruptie?
Corruptie over het algemeen of corruptie op een bepaalde niveau?
Ik denk dat het beter is om eerst even uit te leggen van hoe corruptie precies wordt gezien
in Marokko.
En in vergelijking met hoe de wereld Marokkanen dat zien in hun eigen landen waar zij zitten.
Wat ik altijd, wij hadden daar waarschijnlijk allebei in het begin ook veel last van omdat
je het niet begreep.
Je komt uit een land waar het heel goed georganiseerd is.
Althans dat is wat je denkt.
We gaan niet zeggen dat er geen corruptie is in Europese landen of landen waar het gewoon
veel beter is georganiseerd.
Want als je ziet, dan ziet België die scoort ook 76 op 100.
Dus er is toch 24 punten waar wel corruptie op is.
Dat zijn waarschijnlijk dingen waar de gemiddelde bevolking eigenlijk bijna niet ziet.
In Marokko zie je dat het natuurlijk wel veel groter is.
Je ziet het al veel sneller terug.
Misschien op straat, in overheidsinstanties en zulke plekken.
Maar ik denk dat het belangrijk is, wat ik ook zelf had ervaren of ik zal beter is,
mijn mening uitleggen.
Wat ik zelf eerst, ik begreep het zelf ook niet.
Waarom het nou precies op deze manier ging.
Maar op een gegeven moment besefte ik van ja, het is wat het is.
En wat ik daarmee probeer uit te leggen is van, als je bijvoorbeeld kijkt, als je een
identiteitskaart moet aanvragen, of dan gaat het meestal via het politiebureau, etc.
Als je een voorrang wil krijgen of als je wilt dat het dossier sneller wordt behandeld,
dan moet je gewoon, zij zien dat als tip.
Niet als van smeergat.
Dat is hetzelfde als een bezorger zijn pizza komt bezorgen.
Je geeft hem, hij verwacht ook een tip.
Ben jij een pizza bezorger geweest in?
In Nederland?
Nee.
Nee, ik wel.
En ik verwacht wel altijd echt tips.
En zo zien zij dat hier ook.
Dus als hij jou hier een service verleent en hij bezorgt jouw dossier op de bovenkant van
de.
Op de grote hoop.
Hij houdt hem onderaan eruit en zet hem op de bovenkant.
Hij zet hem bovenin.
Daar verwacht hij gewoon dat hij daar dus een tip voor krijgt.
En dat is een beetje eigenlijk hoe hier alles werkt.
Dat kun je zien ook met politieagenten, de gendernerie.
En dat is gewoon hoe het werkt.
Je kan of zeggen van ik betaal gewoon die boete.
Maar je kan ook zeggen van weet je wat ik zie het door de vingers.
Maar hij verwacht wel een tip.
Hij heeft jou een service verleend.
En het wordt hier niet gezien dat hij smeeg geld aannept.
Dus het is hier dat cultuur.
Dat zit in het cultuur weet je.
Dat is wat je op een gegeven moment zou moeten begrijpen.
Het werkt zo op deze manier.
Alles werkt op deze manier.
Alles werkt zo op deze manier.
Maar de meeste Marokkanen die uit Nederland of Europa komen.
Die zien dat ze beter.
Nee die zien dat als corruptie.
Maar degene die net als jij of ik die hier langer geleefd hebben.
Die zien dat zo zoals jij dat nu gezegd hebt.
Snap je?
Ja maar ik zeg ook dat je het eigenlijk op deze manier zou moeten zien.
Zo zou je het ook moeten zien.
Ja toch?
Ja zo zou je het moeten zien.
Want echt corruptie is echt.
Mijn definitie van corruptie is bijvoorbeeld een geldbedrag of een bepaalde iets aanbieden
om jouw recht te krijgen waar je geen recht op hebt.
Snap je?
Dat is mijn definitie van corruptie.
Maar zoals jij dat net uitgelegd hebt dat is 80% hoe het hier in Marokko gaat.
Dus ze verwachten een tip.
We hebben hier een andere naam voor in Derry's.
Ik weet niet.
Taduera.
Dat is gewoon een zakcentje.
Dat is een soort van zakcentje.
Ja gewoon het is hoe je dat zei.
Je betaalt voor het extra service dat je krijgt.
Of je vraagt iets aan via de gemeente of via de politiebureau of welke overheid instancie
dan ook om het te versnellen.
Dan moet je een zakcentje betalen of een tip geven want anders wordt het niet versneld.
Of je kan ook gewoon zeggen ik ga wel wachten.
Maar ja dan kan je ook zeggen dat gaat wel heel lang duren.
Het is net als bij een restaurant.
Als je vaak bij hetzelfde restaurant komt en je bent een goede tipgever.
Dan zie je je met open armen ontvangen als je de volgende keer binnenkomt.
Dat is ook met als je uitgaat of als je dingen krijgt precies hetzelfde.
Precies.
Het is maar eigenlijk een beetje hoe je er naar kijkt.
Ik vind dat mensen als je voor de mensen die naar Marokko willen komen om te komen wonen,
werken of te investeren.
Hou je rekening mee en zorg er gewoon voor dat je dit accepteert.
Het is hoe het hier gaat.
Je kan niet zeggen dat je het beter weet omdat je in Nederland zat en je dacht van
ja daar zijn de politieagenten niet corrupt.
Schiet me eens te binnen daarom lach ik.
Wat wil je zeggen?
Schiet me echt iets te binnen.
Mijn eerste ervaring met zo'n voorbeeld was in 2006.
Toen was ik nog niet naar Marokko geremigreerd.
Toen werd ik aangehouden door de politie en mijn papieren allemaal ingeleverd.
Op een gegeven moment zegt hij van, was ik eens in Kahwa?
Ik zei, nee, niet in Kahwa.
Echt zo.
Het was gewoon een nia.
Ik zei, ik heb geen koffie.
Ik zei, echt, niet in Kahwa.
Toen wist ik niet eens wat kahwa betekende.
Maar dat zijn voorbeelden.
Dat zijn gewoon tips.
Bijvoorbeeld in de zomer.
Zonder Marie of de politie of de overheidse aanleg zien vakantiegangers als rijke mensen.
Als je dat vergelijkt met hoe zij zich presenteren als zij hier naar Marokko komen en hoe zij
hier leven, dan zien ze een verschil tussen rijk en arm.
Dan is het meer zo'n fooie of een tip wat jij zei.
Ze denken dat het daar allemaal beter is.
Op het moment als er zo'n vakantieganger binnenkomt, denkt hij van, ik heb een jebid.
Ik adviseer ook zeker, als je aan de kant wordt gezet door een politieagent.
De politieagent zit meestal in de stad binnen.
Jean de Meurie zit buiten de stad.
Op snelweg of op nationale wegen.
Zorg er gewoon altijd voor dat je wordt niet boos.
Altijd kalm blijven.
Het zijn super aardige mensen meestal.
Of je krijgt die bekeuring en je betaalt gewoon je bekeuring.
Als je vraagt, die vragen ze ook niet, maar die zal heel snel het gevoel hebben.
Ze gooien meestal een balletje op.
Dan begint je vragen te stellen.
Als je vragen begint te stellen, wat doe je of waar kom je vandaan?
Dan weet je hoe laat het is.
Wees gewoon aardig en vriendelijk.
Als je zich niet beheert met de boete zelf, dan weet je wel waar het om gaat.
Dit is een voorbeeld om op te noemen en daar rekening mee te houden.
Als je gewoon te hard hebt gereden, accepteer dat gewoon.
Ga niet zo agressief en bij de hand lopen.
In Nederland word je gewoon geflitsst.
Als je die brief in die brief beschrijft, ga je ook niet zo agressief lopen.
Zorg er gewoon voor dat je kalm blijft.
Altijd vriendelijk.
Dan zal hij ook altijd heel vriendelijk terug zijn.
Ik geloof me dat je in plaats van een boete betal je een broodje of een eten.
Ik zie het meestal altijd zo en ik denk dat de meesten het ook zo moeten zien.
Het is hoe het hier werkt.
Er zijn een heleboel landen waar ik ben geweest waar het precies hetzelfde is.
Waar het nog veel erger is.
Dit zijn de dingen waar je rekening mee moet houden en dan kom je terug op het feit van
gemeentehuis.
Als je echt aan het ondernemen bent en je moet vergunningen aanvragen.
Dit werkt eigenlijk allemaal op hetzelfde manier.
Dit is wat je moet uitvolgen.
Alhoewel, als ik terugkijk, 10 jaar geleden met vergunning aanvragen bij de gemeentehuis,
ging dat altijd via face to face.
Dat was een verantwoordelijk en dan gaat het via hem.
Tegenwoordig gaat het ook allemaal via online.
Het gaat ook allemaal richting digitaal.
Als je je vergunning wilt indienen dan dien je de nodige papier in.
Het gaat meestal via de mohendisch architect.
Die dient de juiste papier in en als de papieren in orde zijn dan is er een keer in de 15
dagen een commissie die bekijkt je dossier en dan krijg je gewoon je antwoord op de platform
of online.
Dus het gaat ook allemaal veel beter.
Het begint al veel minder te worden.
Maar het gaat ook anders nog.
Ja, het gaat nog steeds anders.
En wat belangrijk is, als je een goede architect inschakelt, misschien betaal je wel ietsjes
meer maar hij regelt wel de vergunning en gedoe.
Maar het gaat hier niet alleen maar om vergunningen.
Het kan van alles zijn.
Het was een goede tip, sorry om de bakje weer, het goede tip was wees kalm en wees aardig
en word niet boos.
Nee, moet je zeker niet doen.
Het maakt niet uit waar je komt.
We hadden het voorbeeld gegeven van een politieagent of een jadamurie.
Maar ik heb het ook echt over ambtenaren.
Zorg ervoor in alle tijden dat je altijd kalm bent.
Voel je je niet goed of voel je dat je snel agressief wordt, ga er ook niet heen.
Stuur iemand anders maar om het voor je te regelen.
En ik denk dat je zo dan het verste komt en je problemen kan oplossen.
En als we het dan over corruptie hebben, ja, dat denken meestal mensen dan waarschijnlijk
ook in het meest ergste gevallen.
Als je kijkt bijvoorbeeld naar rechtszaken ofzo, ik kan daar wel bijna in zeggen van ja,
we hebben nauw contact met mensen die voor de rechtbank werken.
Ja, daar is het gewoon veel minder.
Dus je moet niet denken van ja, je kan een moord plegen en je komt ermee weg.
Dus dat is echt niet zo.
Nee, het gaat allemaal via de vet.
Ja, dus knop dat goed in je oren.
Ik denk niet dat het hier zo erg is in corruptie.
Nee, als je een misdaad hebt gegaan dan hoorde de wet gewoon naar wat het toepast.
Dus dat zijn wel dingen waar je rekening mee moet houden eigenlijk.
Door te denken dat je niet zo allemaal alles kan doen hier.
Dus zo werkt dit weer niet.
Maar ik heb het echt over die kleinere dingen.
Dat zijn ook wel kleinere, maar ook wat grotere dingen zoals die vergunningen.
Vooral als je een ondernemer bent, zijn er wel dingen waar ze echt door de vingers kunnen zien.
En zoals ik al zei, als we terug gaan naar de andere landen toe,
die gewoon veel verder zijn in het organiseren van een overheidssysteem.
Ja, daar zit ook gewoon corruptie.
Amerika zit ook vol met corruptie.
Dus het is normaal.
Dus accepteer dat.
Ga gewoon mee met het flow.
En zoals ik al zei, blijf kalm.
En voor elke probleem is er een oplossing.
En overal zijn het maar mensen die op een instelling of ergens werken.
Dat zijn mensen.
Dus mensen kunnen alles doen met de wetten die er zijn.
Binnen de wetten.
Kunnen ze spelen.
Ja.
En dat is denk ik ook wel belangrijk om te zeggen,
ik denk nou niet dat hij voor jou de wet gaat omwijgen.
Of zodat hij jou een plezier gaat doen.
Al denk je dat je hem gaat betalen.
Dat is niet het geval.
Hij versnelt het alleen voor je.
Het is alleen het proces versnellen.
En nogmaals, sorry, als je het tegen gaat werken,
gaat hij het nog moeilijker voor je maken.
Dus dan gaat hij echt de wet toepassen.
Ja, dan pak je de wet toetsen en dan zet je hem nog helemaal onderaan.
Dan heb je het moeilijk.
En daarom zeg je, blijf in het probleem gewoon kalm te blijven.
Dat is het belangrijkste.
En die oplossing ga je vinden.
Maar die ga je alleen vinden als je gewoon vriendelijk blijft.
En dan komen zij vanzelf wel met de juiste oplossing.
En natuurlijk kun je altijd dingen bespreken.
Maar terugkomend op de Européane,
dus die in de zomers of andere vakantie er naartoe komen,
die komen het meeste in aanmerking met dit soort dingen.
Ja, zo'n kleinere dingen.
Dat is iets bijzonders.
Het is meer politie.
Ja, maar dat komt als agressief worden.
Dus er is wel de last nog over, toch?
Ja, en ik zie het bij heel veel Fransen.
Fransen denken soms dat ze alles kunnen maken.
Dus als ze in Marokko binnenkomen, dat ze denken dat het een boss is.
Een le raube.
Ja.
En dat is niet zo.
Absoluut.
En als je het inderdaad hebt alleen over politie.
Kijk hoe mooi je auto is.
Hoe vaak je hier aan de kant wordt gezet.
Dat is ook in Nederland ook zo.
Maar dat is niet omdat je je aan de kant zet om je in de keuring uit te schrijven.
Maar ja, het belangrijkste tip is blijf kalm.
Blijf kalm en er zijn oplossingen voor elke probleem.
En zulke voorbeelden die je net zei, politie of zandarmie, die probeert meestal te provoceren.
Meestal te provoceren.
Dus dan probeert hij je uit de dingen te halen.
Ja, door vragen te stellen.
En daardoor kan je soms boos worden.
Ja, weet ik wel.
Maar blijf gewoon kalm.
Ja, precies.
Blijf gewoon kalm.
Op het moment als je gewoon heel kalm blijft en ga ook niet smeken.
Ga ook niet vragen van nee, ik heb het niet gedaan of nee, het klopt niet.
Als je gewoon weet van ja, ik heb een fout begaan.
Je moet beter toegeven.
Ja, toegeven en dan vind je wel de oplossing.
Die oplossing zal nog veel minder erger zijn dan je denkt.
En dan gaan we naar het volgende.
Oké.
Dat is criminaliteit.
Ja, criminaliteit.
Hoe ik dat ervaar hier in Marokko.
Ja, criminaliteit.
Ik heb niet echt cijfers hoe dat is.
Ja, ik heb dat nog een beetje onderzocht.
Als je kijkt bijvoorbeeld, de laatste cijfers zijn van 2020.
Die zijn erbuiten gekomen via de ministerie van Binnenlandse Zaken van Marokko.
Dus toen waren er 440.000 misdaden gepleegd in het land.
Waarvan ongeveer 175.000 gewelddadige misdaden.
En er waren in 2020 939 gemoorden.
Dat was een daling van 4,7 procent ten opzichte van het jaar daarvoor.
Dus 440.000 misdaden en 939 gemoorden in 2020.
Maar als je kijkt naar Nederland, in 2020, dat is de CBS, Centraal Bureau voor Statistiek.
Die komt erbuiten met 790.000 misdaden.
En 100.000 gewelddadige misdaden.
En 381 gedoden in 2020.
En in België was het 960.000 misdaden in 2020.
En 170 gedoden.
Maar je moet iets niet vergeten, Marokko geeft hier wel aan van 939 gedoden.
Morden, sorry.
In 2020.
Niet vergeten, Marokko heeft plus of minus bijna 40 miljoen inwoners.
En Nederland gebruikt toch onvolgens het na 17-18 miljoen.
17-18 miljoen.
En België heeft 12 miljoen inwoners.
Dus ja.
Er zijn sowieso meer misdaden in Nederland in België dan in Marokko.
Buitenom de moordendag.
Maar om dat een beetje duidelijker te maken.
Om hier wat tips en advies over te geven.
Er zijn een aantal steden in Marokko waar je echt voor moet oppassen.
Dat is Vest.
En Casablanca.
En soms ook wel is in Tangere, maar dat is ook wel van minder.
Maar ik denk dat die drie steden het ergste zijn.
Maar ja, waar zijn ze erg in?
Ik denk in telefoontjes stelen, in debatjes stelen.
Maar ik adviseer als je bijvoorbeeld in Vest of Casablanca of Slezal komen te wonen.
Zocht er gewoon voor dat je ook een beetje je hersenen gebruikt.
Je gaat niet midden in de nacht en denkt ik ga eens even een rondje lopen in de wijk.
En vooral als je in de wijk woont waar het...
Weet je waar, de criminaliteit.
En laten we Vest als voorbeeld nemen.
Ik heb daar zelf bijna drie, vier jaar gewoond.
En drie jaar.
En ik kwam zelf nooit in het oude gedeelte van Vest.
Dat is een dienst.
Dat is daar ramp.
Maar zelfs dan is het nog steeds wel best wel veilig daar.
Er zijn camera's overal.
Want er gaan heel veel toeristen naar.
Maar het kan wel zijn dat je inderdaad als je daar als een gek...
Om 12 uur zavond denkt van ja, ik ga eens even een rondje lopen.
Je zit te bellen.
Dan moet je niet vanavond opkijken als er een motor langs komt en ik neem het telefoon voor je af.
Maar dat zijn de meeste delicten die hier plaatsvinden.
Zowel overdag als zavond.
En er zijn ook andere delicten die wel eens ter sprake komen of gebeuren.
Dat zijn mensen die gewoon onder invloed zijn.
En dan zijn ze onder invloed en dan weten ze niet meer wat ze doen.
En dan lopen ze met messen te zwaaien.
Dat zie je wel eens op video's.
Maar de mensen die ze gebruiken, die wordt het kapot.
Dus dat zijn de dingen die wel eens gebeuren.
Maar over het algemeen als ik mijn ervaring over afgelopen 15, 14 jaar bekijk.
Ja, het is echt redelijk veilig hoor.
Ja inderdaad, ik blijf het altijd zeggen.
Ik zei het nog laatst dat ik weer niet tegenblik dat zei.
Maar ik zei kijk, als je eigenlijk kijkt van ja, Marokko is in principe gewoon een hele veilige land hoor.
En als je een politieagent ziet met een pistool zonder kogels, dan weet je dat je goed zit.
Bankmaker, he?
Sommigen hebben niet eens een pistool in dat dondeltje.
Dat heb je niet gezien.
Dus dan weet je hoe veilig het eigenlijk is.
En ik zeg niet van ja, dat je overal niet op straat kan lopen zavond.
Nee, je kan altijd, als je in een wat netere wijk woont, zou je gewoon zavond zo buiten kunnen lopen.
En vanaf mijn hem hadden ze al echt niemand je lastig vonden.
Ik ben elke dag tot half 2, 2 uur, en de nacht ben ik buiten.
Dus ik zie heel veel dingen.
Maar over het algemeen is het echt veilig.
En het is wat je net zei over Medina Kadima van Ves.
Hier heb je dat in, in Gnitra.
Medina Kadima, dat zei je wel echt in het Nederlands.
Ja, Medina.
Maar waarom niet in Gnitra? Wat is Medina Kadima?
Heb je hier in Gnitra Sonterviel, dat is gewoon centrum.
En je hebt, ik hoor wat hier.
Heb je Sonterviel en dan heb je ook Gebezzet.
Gebezzet, daar gebeuren veel meer ergere dingen.
Maar in ieder geval Gebezzet is een ander sector.
Dat is ook de Medina Kadima van Gnitra.
Maar het komt ook, ik denk dat het ook door de armoede komt.
Daar is ook heel veel armoede.
Daar leven ook mensen met tien op één kamer.
Ja, wat ik wist is dat als je bijvoorbeeld kijkt naar Ves en Dujagtima.
Er zit daar een bevolking volgens mij van bijna een miljoen inwoners.
Alleen het oude gedeelte.
En die hebben daar alles, die komen er ook niet uit.
En het is ook gigantisch groot.
Ik denk dat het klein is.
En die blijven daardoor merendeels echt er zelfs om.
Volgens mij zijn die nooit eruit gekomen.
Die zijn altijd daar gebleven.
Weet je, ze komen ook niet echt in het nieuwe gedeelte.
Dus de advies daarvan is, als je in de Medina Kadima komt van een bepaalde stad.
En bijna elke stad heeft een Medina Kadima.
En elke stad heeft weer een Sonterviel of een centrum.
Maar als je daar overdag komt, wees gewoon op je hoede.
Net als als je in de Kalfstraat loopt.
Wees je op je hoede voor zakkenrollenrij.
En dan moet je daar ook zijn.
Dat je je spullen gewoon goed bij houdt.
Maar over het algemeen, 15 jaar ervaring, is het redelijk veilig.
Is het heel goed veilig.
Ja, zeker.
En buitenom wat we hebben aangegeven, buitenom dit probleem dat er is.
Maar ik heb dat in de afgelopen vijf, zes jaar eigenlijk nooit echt meegemaakt.
Vandaar dat ik iets heb gezien waar ik dacht van, dit is levensgevaarlijk.
Ik heb niks gezien.
Wat ik wel eens meemaak op straat, dan heb je van die zwervers.
Die rondlopen.
Die wel eens heel slecht gekleed zijn.
Of heel naar eruit zien.
Die kom je wel eens tegen.
Maar daar hebben ze hier nog niet echt een oplossing voor.
Want die zie je bijna in elke stad.
En soms worden ze van stad naar stad verhuisd.
Daar hebben ze nog niet echt een oplossing voor.
Maar die zie je nog wel eens af en toe op straat.
De zwervers.
Die gekken die ze hebben.
Ja, die gekken.
Die zijn de weg kwijt.
Maar die doen niks.
Nee, die doen geen vliegkwaad.
Die schoppen wel eens herrie of die maken geluid en denken dat het schrikbarend is.
Maar dat is helemaal niet zo.
Doet geen vliegkwaad.
En zoals ik al zei, ik houd toch wel een beetje rekening mee.
Als je bijvoorbeeld in een van deze steden zou wonen.
Ga niet zo denken dat je gewoon een rondje kan lopen.
Het zou best wel kunnen.
Maar...
Beter niet.
Waarom zou je het doen?
Dus doe het beter niet.
Maar in Nederland kan dat ook gewoon levensgevaarlijk zijn.
Of in België of in een andere land.
Ik was laatst in Amerika.
Daar is de criminaliteit gewoon veel erger.
Wat ik hoor daar is schrikbaar.
Dan wil je niet zomaar even rondlopen in de verkeerde wijken.
Of overdag zelfs.
Sommige wijken in Amerika komt de politie niet eens.
Nee, dat is waar.
En wat kunnen we nog meer zeggen over criminaliteit?
Als ik aan criminaliteit denk, dan denk ik ook automatisch...
...en een van de grootste problemen die in Marokko zijn, dat zijn van die oplichters.
Ja, dat wilde ik net zeggen.
Dat is het grootste probleem van Marokko.
Dat is denk ik waar je er bang voor moet zijn.
Dan voor die...
Dat kan je als normale mens gewoon je leven kosten.
Zo'n oplichterij.
Dus ik denk dat het allergrootste probleem is binnen criminaliteit in Marokko...
...zijn de oplichters.
En vooral als je...
Ik denk alleen als je een ondernemer zou zijn.
Dus alleen maar als je echt te veel in aanmerking komt met verschillende mensen.
Of te veel mensen.
Ja, dan kan je inderdaad...
Dan ga je hier een heleboel van tegenkomen.
En...
Maar...
Ik blijf het zeggen, kijk...
Je moet hier mensenkennis voor hebben om te weten...
...of het een serieus kerel is of een serieuze persoon.
Of niet.
En dit ga je wel zelf leren, maar dit hebben wij vorige keer ook al gezegd.
En ik zeg het nog één keer en dan sluiten we het erbij af.
Vertrouw mensen gewoon niet al te snel.
En dan doe je gewoon altijd een stapje terug.
En op alles wat hij zegt heb je altijd vermoedens.
Want...
Ja, ik denk dat je je zelf niet eens kan vertrouwen om nog eens uit vertrouwen te geven aan iemand die je nog niet kent.
Dus pas daarvoor op.
En ik denk, zoals ik al zei, voornamelijk alleen bij het ondernemen.
Weet je nog iets met toeval?
Ja, er zijn sommige...
Jij noemde het dat je mensenkennis...
Er zijn sommige handelingen die gewoon niet moeten gebeuren.
En hier in Marokko gaat het voornamelijk over seks.
Seks moet je gewoon...
Moet je er heel voorzichtig mee zijn.
Weet je wat je doet voordat je zoiets uitschrijft?
Seks is een gevaarlijke betaalmiddel.
Het is een cash-betaalmiddel alleen op papier.
Maar er wordt hier anders mee omgegaan.
Soms wordt het ook als garantie gegeven.
Mooi.
Hoe?
Je geeft soms een seks als garantie.
Een persoon zou een garantie geven of jij gegeven?
Nee, bijvoorbeeld je koopt iets en je betaalt het pas over drie maanden of over zes maanden.
Dan schrijf je die.
Maar dat is ook niet toegestaan.
Je doet dat als je het van een persoon zou krijgen.
Dat hij daarvoor moet oppassen.
Dat je die betaling niet kan ontvangen.
En daar is inderdaad ook een groot probleem.
Maar pas ermee op.
Het beste is...
Een heel groot onderwerp, die seks.
Dat is het meeste wat er in omloop gaat in Marokko.
Met handen.
Dat is ook een van de grootste problemen na huwelijk en na scheidingen.
Seks.
Daar komen de meeste mensen ook door in de gevangenis.
Of die zijn...
Noem je zoiets als je recherche bent.
Op het beheer gezogd.
Dat zijn de meeste grote problemen die je veroorzaken.
Dat zijn seksuitschrijven.
Maar dat kunnen we misschien in een andere podcast nog een keer wat dieper op in gaan.
Dat is een beter voorbeeld.
Maar oplichterij.
Dat is een van de grootste dingen die hier als toveren criminaliteit hebben.
Daar moet je echt voor oppassen.
Je moet mensenkennis hebben en wees voorzichtig.
En oplichters.
Dat blijven in mijn ogen altijd zwakkelingen.
Sowieso.
Dat is het zwakste wat je kan doen.
We kunnen je van alles meegeven.
Tips, adviezen.
Maar als je gaat ze tegenkomen en je gaat fouten maken.
Maar er is niks mis mee.
Leer er alleen van.
Doe het niet met te grote bedragen.
Pas vooral op als je het met grote bedragen hebt.
Doe het niet.
Zoals ik al zei.
Ik zou graag wel een podcast over ondernemen met checks.
Het zou wel een mooi podcast zijn.
Daar kunnen mensen ook heel veel informatie uit halen.
Dan gaan we naar het volgende.
Dat is er ook een beetje mee aan verbonden.
Dat zijn de sociale normen.
Daar had ik het net ook al over.
Toen zei ik pas op dat je ze niet snel vertrouwt.
Maar dan wil ik wel uitleggen waarom je ze niet snel moet vertrouwen.
Als je in Marokko aankomt.
Zullen jullie al heel snel merken dat de mensen hier heel nauw met elkaar verbonden zijn.
Dus ook het beste voorbeeld geven.
Weet je wat?
Oplichten zitten onderling koffie te drinken samen.
Terwijl de een en de andere aan de oplichten is.
Of aan het voorbereiden is.
Ja.
Dat was...
Ik weet niet of ik het heb gezegd.
Ik heb altijd in mijn hoofd deze kerel.
Hij zegt dat ik mijn beste oplichter is.
Of dat ik mijn beste mij is.
Hij is jou aan het analyseren.
Op welke moment en op welke manier.
Hij kan jou bereiken in die oplichterij.
Dat klopt.
Dat komt voornamelijk omdat je je op een gegeven moment...
Dat is voornamelijk omdat er...
Als we naar de sociale nomen gaan.
Dan zie je dat nauw betrokkenheid van de mensen in de stad zelf.
Vooral in de wijken.
De ene kent die, de andere kent die.
Ze kennen elkaar allemaal.
Er is altijd zo'n hele extreme beleefdheid.
Dan denk je van ja, oké.
Ik heb hier een broeder of een zuster die op één lijn staat.
Daar kun je wel eens van schrikken achteraf.
Daar kun je zeker van schrikken.
Pas daar alsjeblieft voor op.
Die texten zijn allemaal heel beleefd.
Echt extreem beleefd.
Maar het is niet wat het is.
Over dit onderwerp heb je het over sociale contacten.
Leen geen geld.
Leen absoluut geen geld uit.
Want hij komt met een hele mooie verhaal.
Waarvan jij denkt van deze moet ik helpen.
Die verhaal is gelogen.
Maar hij kan het zo mooi voorstellen.
Dat je denkt, ik moet dit doen.
Nee, dat kom je niet op.
Deze man moet ik helpen.
Dat zijn expertopvallende gesprekken.
Maar dat is ook wel echt een van de grootste problemen.
Laten we het gewoon houden.
Vertrouwen mensen niet te snel.
Als je vanuit de buitenland hier naartoe komt, komt hij te wonen.
Probeer een beetje wel de mentaliteit daar aan te houden.
Dat we gesloten zijn.
Je kent niet zo heel veel mensen.
Het buren is het, hallo hallo.
Als je het gewoon daarop ophoudt.
Als je het verser komt.
Ik probeer wel een relatie op te bouwen.
Maar doe het niet.
Voorzichtig.
Doe het beter gewoon niet.
Je hebt er niks aan.
We geven eigenlijk een advies als vertrouwen.
Vertrouwen in iemand.
Terwijl het in het leven andersom zou moeten zijn.
We vertellen nu wat de werkelijkste man is.
Wat wij hier ervaren hebben.
Wat jij ervaren hebt en wat ik ervaren heb.
Dat is hetzelfde.
Wij kennen het.
Het zou andersom moeten zijn.
Dat wil ik even duidelijk maken.
Het is niet zo dat we negatief zijn.
Maar het zou andersom moeten zijn.
We zouden elkaar moeten helpen.
We zouden elkaar moeten vertrouwen.
Er zijn wel goede mensen.
Ik heb het al gezegd.
Je kan jezelf niet eens vertrouwen.
Als je een afspraak maakt om iets te doen.
Je doet het niet.
Ik probeer het te zeggen.
Zorg ervoor dat je mensen minder snel vertrouwt.
Je hoeft ze niet te vertrouwen.
Ik denk dat we dat beter met bedoelen.
Dat heeft niks alleen met Morocco te maken.
Dit keer zou je het beste kunnen toepassen.
Ook in elk andere land waar je nu zit.
Vertrouw mensen niet altijd snel.
Je hebt het goed ervoor.
Dat is niet het probleem.
Je zal jezelf niet vertrouwen.
Je vertrouwt niemand meer.
Je bent ook gemeen.
Je gaat altijd naar het slechte uit.
Dat is niet waar we het over hebben.
Ik ga er goed uit.
Zorg ervoor dat je die vertrouwen niet geeft.
Vertrouwen is iets wat je opbouwt.
Ik wilde nog aan toevoegen dat je jouw intentie goed is.
Dat is belangrijk.
Als je intentie goed is en je houdt de deurtje op.
Dan ben je behoed van veel kwaad.
Dat is waar.
Als je intentie goed is, druk je op.
Allemaal het goede mee.
We gaan naar het volgende.
Gezondheidszorg.
Er zijn twee dingen waar ik veel heb gesproken.
Dat is de eerste.
Dat is dat er veel mensen hebben gezeten.
Dat er veel mensen hebben gezeten.
Of hier nog steeds zitten.
Dat is gezondheidszorg.
Dat is ook een probleem.
Wat is jouw mening?
Je hebt het hiervoor ook gezegd.
In de vorige podcast.
Je hebt het hiervoor ook gezegd.
In de vorige podcast.
Het is ook wat je eet.
Hoe je aan jezelf werkt.
Wat je aan je eigen lichaam geeft.
Dat is belangrijk.
Als je veel suiker eet, veel zout.
Slechte dingen.
Dan is het een mogelijkheid om eerder ziek te worden.
Over gezondheidszorg hier in Marokko.
Als je een erge ziekte hebt, dan is het moeilijk.
Dan moet je goed in de center zitten.
Dan is gezondheidszorgen hier ook goed.
Het is niet zo sociaal.
Als je in Nederland bent, dan wordt je opgevangen.
Dan kijken ze naar het geldbedrag.
Hier kom je er niet in.
Als je een grote operatie hebt, dan is het niet zo sociaal.
Dan is het niet zo sociaal.
Als je een grote operatie moet ondergaan, dan word je niet geholpen.
Zonder jouw check.
Ze vragen om je check en dan word je geholpen.
Het kan zijn dat je in erge situaties dood kan gaan.
In erge situaties heb ik het over.
Dat is het erge.
Als je ziek bent, of je hebt een gooch, of je hebt een koud huidje,
dan kan je in Nederland, als je naar de dokter gaat,
die betaalt je 200 of 250 dm.
Hij schrijft de dingen uit en je betaalt je eigen medicijnen.
Je hebt ook een toegemoetkomen, je hebt een ziekenfonds hier.
Dan krijg je ook 70% terug van je kosten van je medicatie.
Gezondheidszorgen is ook een heel groot onderwerp.
Over het algemeen, alleen in erge situaties kan het erg zijn
als je niet kan betalen.
Dat is het ergste wat er is.
Dus zorg ervoor dat je altijd een emergency budget hebt
voor worst-case scenario's.
Mocht er eventueel iets extreems gebeuren,
dan kun je je zelf beschermen.
En de service is ook niet echt het beste wat er is in ziekenhuizen.
Soms kom je met een klacht of een probleem naar een emergency
en dan moeten ze een dokter bellen.
Er is geen dokter aanwezig.
Dat zijn dingen die gebeuren in de service.
Dat kan ook irriteren.
Als je met een zieke moeder komt of een zieke kind,
en het gaat niet snel genoeg,
dan kan je je heel snel gaan irriteren.
Maar over het algemeen, kleine dingetjes,
het is net als in Nederland.
Dokter, medicatie.
Als je werkt bij een bedrijf,
of je staat geregistreerd bij de Seneces,
of er zijn er nog twee andere instanties,
dan krijg je 70 procent terug.
Nadat je het wel zelf betaald hebt, dan krijg je 70 procent terug.
En bij grote operaties is het ook hetzelfde,
maar dan moet je het eerst voorschieten en dan krijg je terug.
Maar je hebt ook een k-charge.
K-charge is dat je het van tevoren invult
en dat je alleen maar jouw kosten betaalt,
maar dat moet je van tevoren invullen.
Het is een systeem,
maar in het werkelijkheid gaat het niet zoals in Nederland,
als je het gaat vergelijken.
Dus ik ga alleen maar van de worst case scenario.
Als er erger dingen zijn, dan kan het een beetje moeilijk zijn en lastig.
Maar over het algemeen kan je gewoon prima geholpen worden.
Ja, zeker.
Ik heb daar niet veel bij toe te voegen,
want je hebt alles uitgelegd.
Kort samengevat, hè?
Ja, dit is kort samengevat.
We kunnen allemaal bepaalde scenarios op gaan noemen,
maar ik denk dat het niet veel zin heeft.
Het belangrijkste is,
als het om kleine dingen zijn,
zorg er gewoon voor dat je goed bent voor je gezondheid
door gewoon op je voeding te letten.
Sporten is ook belangrijk.
En de overheidshicabes,
dat is moeilijk.
Het is een ramp.
Maar er zijn een heleboel privéclinics
waar je gewoon terecht kan.
Of er zijn ook gewoon hele goede huisartsen en doktoren
waar je voor kleine behandelingen terecht kan.
Dus dat is niet het probleem.
Dus dat kan worden opgelost.
En zoals ik al zei,
worst case scenario, zorg voor dat je een budget hebt.
En dat je ook niet vergeet,
mocht er een erger geval zijn,
dat je altijd ook gewoon weer terecht kan in je eigen land,
of in België, of waar het ook is.
Bij overheidsinstellingen is het ook overheidssiekenhuizen.
Dat is ook zo het geval dat als je mensen kent,
dat je makkelijker geholpen wordt.
Dus die kent die, en die kent die.
Als je het via via vraagt,
en je hebt die mensen met mensenkennis,
niet die mensenkennis, maar je kent...
De netwerken.
Ja, die netwerken die daar dan in die ziekenhuizen
of in de overheidssiekenhuizen werken.
En je praat over mensen die hier niet toekomen,
die je kent.
Nee.
Dus dat heeft geen zin.
Dan gaan we naar onderwijs.
Onderwijs is eigenlijk...
Kijk, in mijn mening over onderwijs,
je hebt hier een hele goede onderwijs.
Dat betoelt die privéscholen.
Je betaalt je echt blauw.
Maar ik denk dat de onderwijs veel beter is
dan in Europa, als we het daarover hebben.
Maar de rest van de scholen,
dat is nog een heel groot probleem.
We hadden hier vorige week broeder Nieuwen.
Dat heeft een eigen privéschool.
En die gaf toen ook al aan
dat er een heleboel problemen zijn op het gebied van onderwijs.
Maar er zijn ook een heleboel problemen in Nederland
en België en Waarden ook.
Dus als je het daar niet erg vindt...
Ik weet niet zozeer waar het aan ligt.
Want Mieman had het over...
Ja, alsof het geen verantwoordelijkheidsgevoel is
bij de leraren op privéinstellingen
als wel de overheidsscholen.
Dat de leraren...
Ik denk dat het verantwoordelijkheidsgevoel heel laag is.
Ik zie dat ook als we terug gaan naar de ziekenhuis.
Je hebt niet dat gevoel dat die...
Weet je...
Empathie?
Dat die echt meelinkt met je.
En dat is waarom je het voorbeeld gaf.
Als je bijvoorbeeld in familieletouwen toe zou gaan,
dan heb je het gevoel dat het hen helemaal niks interesseert.
Maar dat is ook in het onderwijs, maar ook in de gemeentehuizen.
Het is overal... Dit is het mentaliteit hier.
Dus dat is iets wat je zou moeten begrijpen.
En als je dan toch in Nederland bent of in een andere Europese land,
zie je toch wel dat er een goede intentie...
Je hebt het gevoel dat ze meeleven met je.
Dat ze zo van betere service aanbieden.
En dat is ook een verantwoordelijkheidsgevoel.
Ik weet niet of dat precies de juiste benoeming is.
Ja, dat is er waarschijnlijk zeker wel.
Nalatigheid, verantwoordelijkheidsgevoel.
Maar niet allemaal zo.
Maar in de meeste gevallen heb ik altijd het gevoel dat het inderdaad...
Het interesseert er niet heel erg veel.
En dat is...
Dat had ik gewoon rekening mee.
Dan zie je ook heel veel mensen die gaan naar een privéschool of een overheidsschool.
En naast de school doen ze nog privélessen.
Doen ze nog extra privélessen.
Soms zitten ze op privéscholen.
En ouders zorgen er dan nog voor extra lessen voor hun kinderen...
Om extra bijlessen te krijgen in een vak waar ze zwak in zijn.
Ja, dat doe ik ook.
Dus die opties zijn er ook nog.
Maar alles tegen de gemoedkoming.
Ja. Maar er zijn wel gewoon ook wel privéscholen waar die gewoon wel betaalbaar zijn.
En waar ook wel gewoon redelijke goede onderwijs wordt gegeven.
Maar er zijn ook weer inderdaad de overheidsscholen.
Niet één van de beste.
Het is ook moeilijk om je kinderen daar neer te zetten.
Dit kan je gewoon heel goed onderzoeken.
Er zijn een heleboel. Alles is op internet terug te vinden.
Dus ga langs de scholen. Bestudeer het.
Check wat er wordt gedaan. Wat het programma eruit ziet.
Hoe de lesstoffen worden gegeven.
En als je daar wel de oplossing hebt, dat je een oplossing gaat vinden voor het onderwijs.
We praten in de podcast over punten die we nu allemaal besproken hebben.
Alleen werkelijkheid is toch anders.
Dat moeten mensen ook realiseren.
We geven wel ongeveer aan hoe het gaat. Maar als je het in werkelijkheid ziet, dan kan het anders zijn.
Niet anders zijn in dingen, maar te gevoelsmatig. Snap je?
En waarom doe je dat positief of negatief aan?
Ik weet niet, misschien kan het nog tegenvallen.
Ongeacht je deze tips geeft en deze uitleg geeft aan de mensen.
En als het in werkelijkheid is, dan kan het misschien nog tegenvallen.
Dus wees voorbereid en wees voorzichtig. Dat is het enige wat ik kan adviseren.
Ja. Onderzoek het gewoon goed. Je vindt er wel de oplossing.
Ik denk dat dat wel voldoende is op dit moment.
En scholen zoals je zei, het is maar net hoe je in je portemonnee zit.
En dan kan je het beste voor je kind. Maar er zijn ook scholen die minder kosten.
Zoals jij net zei. Die ook wel gewoon goede lessen geven.
Het ligt ook aan een kind. Soms ligt het ook aan een kind.
Want als een kind wil, en soms willen kinderen ook echt studeren.
En die doen daar hun best en die komen er ook.
Ook op overheidsscholen. Die komen er ook. Maar dat is de wil van een kind.
Maar over het algemeen is het waar het ontbreekt aan verantwoordelijkheidsgevoel.
Of meeleven met het kind.
Misschien kunnen we een beetje uitleggen wat ze kunnen verwachten als ze een kind hebben van 4, 5, 6, 7, 8.
Ja, praat je over 600, 700 drham.
Basis is er nu rond de 1000 drham gemiddeld.
Je hebt ze ook van 600 drham per maand. Maar je hebt ze ook van 1500 per maand.
Dat is 150 euro ongeveer. Dus het ligt tussen de 500 en 150 euro op de basis.
En hoe hoger je komt, hoe duurder het wordt.
Ja. En er zijn natuurlijk hele dure privéscholen die zelfs kunnen oplopen tot...
4000 drham per maand. Balzak.
Ja, maar je praat nu al heel veel over het.
Ik heb het over de basis nog.
Ik had geen informatie in het Casablanca. Er was een Eeuwse school.
Een Amerikaanse school. Dat was toch iets van 1000 euro per kind.
Per maand.
Ja, dat is heel erg duur. Maar het begint van ongeveer 600 drham.
En dan kan je het gewoon, zoals ik al zei, zo'n 20 euro blijven herhalen.
Onderzoek het gewoon heel erg goed. En je vindt uiteindelijk wel de oplossing ervoor.
Heb jij nog wat tips of dingen voor de kijkers?
Voor nu is het wel genoeg.
Ik vind het heel belangrijk als we nog een keer terug kunnen komen op die checks.
Want dat is echt het belangrijkste voor ondernemers.
Dat kunnen we zeker wel nog eens een keertje bespreken.
Ik denk dat het voldoen is.
Als er nog echt specifieke vragen zijn over de onderwerpen die we hebben besproken.
Dan kun je dat in de comments achterlaten.
Wij zullen dat allemaal bij elkaar verzamelen.
En in de toekomst gaan we hier nog eens een aflevering over doen.
Misschien zijn er nog wel andere onderwerpen waar we over moeten praten.
Ik hoop dat jullie hiervan hebben genoten.
En wat hebben geleerd vandaag.
Vergeet niet te abonneren en te liken.
Deel het met familie en vrienden.
En tot de volgende keer.
Yes.
Jij bedankt.
Dank je wel.