1
00:00:00,000 --> 00:00:05,480
Herkese merhaba, yeni bir yayına daha hoş geldiniz.

2
00:00:05,480 --> 00:00:13,200
Bugün aşırı düşünmenin bizlerin ne gibi zararlar verdiğinden ve bunu nasıl kontrol altında tutabileceğimizden bahsedeceğiz.

3
00:00:13,200 --> 00:00:15,020
İsterseniz buyurun.

4
00:00:15,020 --> 00:00:16,180
Hem en yayına geçelim.

5
00:00:16,180 --> 00:00:20,200
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız,

6
00:00:20,200 --> 00:00:28,080
dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya patreon üzerinden bana destek olabilirsiniz.

7
00:00:28,080 --> 00:00:33,760
Aşırı düşünmek çoğu kişi için kırılması zor bir alışkanlık olabilir.

8
00:00:33,760 --> 00:00:43,480
Hatta kendinizi bir şey hakkında gerçekten uzun süre düşünmenin en iyi çözümü geliştirmenin anahtarı olduğuna ikna etmiş olabilirsiniz.

9
00:00:43,480 --> 00:00:46,720
Ancak genellikle bu yaklaşım çok da doğru değil.

10
00:00:46,720 --> 00:00:56,960
Aslında bir şey hakkında ne kadar uzun süre düşünürseniz, harekete geçmek ve bir adım atmak için o kadar az zaman ve enerjiye sahip olursunuz.

11
00:00:56,960 --> 00:01:06,720
Ayrıca kararlarınızı ikinci kez gözden geçirmek ve sürekli olarak en kötü durum senaryolarını hayal etmek sizin için tahmin ettiğinizden daha yürüce olabilir.

12
00:01:06,720 --> 00:01:08,960
Peki nedir bu fazla düşünmek?

13
00:01:08,960 --> 00:01:20,960
Aşırı düşünme belirli bir konu veya durum hakkında gereğinden çok fazla ölçüde düşünmeyi ve aynı konuyu çok uzun süreler boyunca tekrar tekrar analiz etmeyi içerir.

14
00:01:20,960 --> 00:01:30,280
Fazla düşündüğünüzde zihniniz genellikle hiçbir şeye odaklanamaz, düşündüğünüz tek şey tarafından zihniniz sürekli meşgul edilir.

15
00:01:30,280 --> 00:01:43,720
Bazı insanlar bir konuya veya soruna neredeyse her açıdan bakmanın ve gelecekte ki olayları tahmin etmenin kendilerine yararlı olacağını düşündüklerinden dolayı bunun zararlı olduğunu düşünmezler.

16
00:01:43,720 --> 00:01:46,760
Fakat ne yazık ki bu çok sağlıklı bir yaklaşım değil.

17
00:01:46,760 --> 00:01:55,560
Araştırmalar, aşırı düşünmenin depresyon, kaygı ve travma sonrası stres bozukluğu gibi sorunlara yol açtığını keşfetmiş.

18
00:01:55,560 --> 00:01:59,760
Herkes bazen istemese dair bir konuyu gereğinden fazla düşünür.

19
00:01:59,760 --> 00:02:07,760
Belki gelecek hafta yapacağınız sunumu veya hazırlayacağınız projeyi tasarlarken ters gidebilecek her şeyi düşünürsünüz.

20
00:02:07,760 --> 00:02:16,760
Ya da yaklaşan bir iş görüşmesinde ne giyeceğinize karar vermek için tüm opsiyonları gözden geçirmek için saatlerinizi harcayabilirsiniz.

21
00:02:16,760 --> 00:02:25,080
Peki tüm bunlar aşırı düşünmenin belirtileri midir veya ne zaman sizin için zararlı olan düşünme seviyesine ulaşmış olursunuz.

22
00:02:25,080 --> 00:02:26,520
Bir de bu konuya bakalım.

23
00:02:26,520 --> 00:02:38,480
Eğer ki bir konu hariç, hiç bir şey düşünemiyorsanız ve bu konu sizi endişeli ve huzursuz hale getiriyorsa zinsel olarak daha da yorgun hissediyorsanız,

24
00:02:38,480 --> 00:02:42,080
olması gerekenden daha fazla düşünüyor olabilirsiniz.

25
00:02:42,080 --> 00:02:49,280
Aşırı düşünen kişiler genellikle kontrol edemeyecekleri şeyleri düşünmek için çok fazla zaman harcarlar,

26
00:02:49,280 --> 00:02:59,160
çok fazla olumsuz senaryoları kafalarında canlandırırlar, bir olayı defalarca kafaların içinde tekrar tekrar oynatırlar.

27
00:02:59,160 --> 00:03:03,360
Aşırı düşünmenizi tetikleyen bazı nedenler olabilir.

28
00:03:03,360 --> 00:03:06,640
Hatta bu nedenlerin farkında dahi olamayabilirsiniz.

29
00:03:06,640 --> 00:03:09,760
İsterseniz gelin bu nedenlere tek tek bir göz atalım.

30
00:03:09,760 --> 00:03:16,880
İlk olarak çözüm odaklı olmamak, aşırı düşünmek ve problem çözmeye çalışmak birbirinden tamamen farklıdır.

31
00:03:16,880 --> 00:03:27,120
Aşırı düşünmek sadece sorun üzerinde durmak için zaman harcamak anlamına gelirken problem çözmek bir çözüm üretebilmek için bu zamanı harcamak anlamına gelir.

32
00:03:27,120 --> 00:03:31,680
Örneğin bir fırtınanın sizin yaşadığınız alana geldiğini varsayalım.

33
00:03:31,680 --> 00:03:38,720
Aşırı düşünen kişiler genellikle şu şekilde yaklaşır, keşke fırtına gelmeseydi, kesin bir felaket olacak,

34
00:03:38,720 --> 00:03:48,160
umarım evime zarar gelmez, neden bunlar hep benim başıma geliyor şeklinde ya da bunların hepsi olursa ben ne yaparım şeklinde sorular sorarlar.

35
00:03:48,160 --> 00:03:53,480
Problem çözme odaklı insanlar ise dışarı çıkıp uçabilecek her şeyi toplayacağım,

36
00:03:53,480 --> 00:03:57,400
su baskınını önlemek için garaş kapısına kum torbası koyacağım,

37
00:03:57,400 --> 00:04:04,840
çok yağmur yağarsa pencereleri kapatabilmek için dükkana gidip bazı ekipmanlar alacağım şeklinde yaklaşırlar.

38
00:04:04,840 --> 00:04:14,120
İkinci neden ise tekrarlayan düşüncelerin içinde sıkışmak, uzun uzun düşünmek ya da aynı şeyleri defalarca tekrarlamak,

39
00:04:14,120 --> 00:04:25,160
çoğunlukla problemi çözmenize yaramaz, bunu ilavi olarak gereğinden fazla düşündüğünüzde kendinizi o durum için en kötü senaryoyu hayal ederken bulursunuz.

40
00:04:25,160 --> 00:04:37,000
Journal of abnormal psychology'de yayınlanan 2013 tarihli bir araştırmaya göre sorunlarınız, hatalarınız veya eksikleriniz üzerinde çok uzun süreler durmak,

41
00:04:37,000 --> 00:04:40,040
zinsel sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

42
00:04:40,040 --> 00:04:51,720
Ayrıca aşırı düşünme, uyku kalitenizde çok olumsuz etkiliyor çünkü aşırı düşündüğünüzde uykuya damlanız giderek zorlaşır ve daha kalitesiz bir uyku uymaya başlarsınız.

43
00:04:51,720 --> 00:05:03,320
Başka bir neden ise karar vermek zorunda olmak, önemli bir karar vermeniz gerektiğinde en iyi kararı verebilmek için kendinizi bu konu hakkında çok fazla düşünürken bulabilirsiniz.

44
00:05:03,320 --> 00:05:14,040
Herkes bir soruna mümkün olan her açıdan bakıp bunu ardından karar vermek ister, ancak bir konuyu aşırı analiz etmek bir saplantı haline gelebilir.

45
00:05:14,040 --> 00:05:20,360
Ayrıca araştırmalar çok fazla düşünmenin karar vermeyi de zorlaştırdığını keşfetmiş.

46
00:05:20,360 --> 00:05:26,440
Eğer ki çok fazla aşırı düşünüyorsanız bununla da başa çıkabilmenin bazı yöntemleri var.

47
00:05:26,440 --> 00:05:33,960
Beynimiz ne yazık ki bir kapama veya açma tuşuna sahip değil, bir anda istemediğimiz özelliklerimizi devredişi bırakamıyoruz.

48
00:05:33,960 --> 00:05:42,360
Bu tür şeyleri değiştirebilmek genellikle bazı davranışları ve alışkanlıkları değiştirmeye çalışarak anca mümkün olabiliyor.

49
00:05:43,320 --> 00:05:46,680
Bu esnada da kullanabileceğiniz bazı metotlar var.

50
00:05:46,680 --> 00:05:58,280
İsterseniz bu metotlara da teker teker göz atalım, ilk olarak dikkatinizi dağıtmak, oturup bir problem üzerinde sonsuz sayıda düşünmek yerine bir süreliğinize dikkatinizi dağıtabilirsiniz.

51
00:05:58,280 --> 00:06:08,680
Örneğin bir sorun hakkında evin içerisinde veya kapalı bir ortamda düşünmek yerine bir yürüyüşe çıkabilir veya bahçe işleriyle uğraşırken daha iyi çözümler bulabilirsiniz.

52
00:06:08,680 --> 00:06:19,400
Steve Jobs zor bir karar vermesi gerektiğinde uzun yürüyüşlere çıkmayı tercih edermiş ve her seferinde bunun kendisine yardımcı olduğunda yaptığı röportajlarda bahsediyordu.

53
00:06:19,400 --> 00:06:32,520
Kısa bir mola vermekte buna büyük katkılar sağlar, molaların ardından zihniniz daha üretken bir hale gelir, hatta siz sorunu düşünmeyi bıraktığınızda beyniniz sizin için belirli çözümleri geliştirmeye başlar.

54
00:06:32,520 --> 00:06:44,600
Diğer metod ise olumsuz düşünceleri anında tespit etmek, olumsuz düşüncelerin bizlere ne kadar zarar verdiği ile ilgili sürekli olarak bu yayınlarda bahsediyorum.

55
00:06:44,600 --> 00:06:48,440
Olumsuz düşünme, alkol ve sigara gibidir genellikle.

56
00:06:48,440 --> 00:06:55,720
Ayda yılda bir aklınıza gelsin sorun olmaz ama sürekli olarak bunları düşünürseniz sonu sizin için hiç de güzel bitmez.

57
00:06:55,720 --> 00:07:05,000
Olumsuz düşünceleri daha aklınıza geldiği anda tespit etmelisiniz ve kafanızın içinde bu tür düşünceleri mümkün mertebe bulundurmamalısınız.

58
00:07:05,000 --> 00:07:17,720
Eğer ki düşünceleriniz arasına böyle olumsuz düşünceler karışırsa da aslında bunların şu an gerçek olmadığını kendinize hatırlatın ve alternatif daha olumlu senaryoları çizmeye çalışın.

59
00:07:17,720 --> 00:07:35,480
Üçüncü yöntem ise çevrenize ve çevrenizdeki kişilere dikkat etmek bazen suç sizde olmayabilir. Eğer ki çevrenizde çok fazla olumsuz insan var ise sizin de olumsuz düşüncelere kapılmanız gayet normal veya çalıştığınız iş yerinde çok fazla baskı görüyorsunuz.

60
00:07:35,480 --> 00:07:38,680
Bu tür durumlarda sizi aşırı düşünmeye itebilir.

61
00:07:38,680 --> 00:07:43,960
Fakat bazen olumsuz kişileri anında hayatınızdan çıkarmak mümkün olmayabilir.

62
00:07:43,960 --> 00:07:53,080
Örneğim iş yerindeki yöneticilerinizi hayatınızdan yarın eleyemezsiniz ama biraz o ortamdan uzaklaşmak tamamen sizin elinizdedir.

63
00:07:53,080 --> 00:08:00,440
Finlandianın en zengin ülke olmasına rağmen nasıl en mutlu ülke olduklarına başka bir yayında incelemiştim.

64
00:08:00,440 --> 00:08:07,880
Finlilerin bu kadar mutlu olmalarını sağlayan en temel etkenlerden biri doğada çok fazla zaman geçirmeleriymiş.

65
00:08:07,880 --> 00:08:17,480
Bizler her ne kadar modern bir çağda yaşasakta doğadan kopmamız ne yazık ki mümkün değil, doğada zaman geçirmeye ve kendinizle baş başa kalabilmeye,

66
00:08:17,480 --> 00:08:23,080
zaman ayırın, iş yaşam arasındaki dengeyi korumak bugünlerde oldukça zor.

67
00:08:23,080 --> 00:08:29,320
Eğer bu denginin ayeti kaçtıysa bunu yeniden gözden geçirmenin zamanı gelmiş olabilir.

68
00:08:29,320 --> 00:08:36,920
Bu bölümde aşırı düşünmenin bizlere ne gibi zararlar verdiğinden ve bunun üstesinden nasıl gelinebileceği hakkında konuştuk.

69
00:08:36,920 --> 00:08:39,960
Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir.

70
00:08:39,960 --> 00:08:47,240
Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz.

71
00:08:47,240 --> 00:09:07,240
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.