Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz.
Bugün 9-5 işlerin nasıl hayatımıza dahil olduğundan ve artık yaşadığımız çağ itibariyle neden çoğu kişi için oldukça verimsiz olduklarından konuşacağız.
İsterseniz buyurun hemen yayına geçelim.
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız,
dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında olay alabilir veya patroon üzerinden bana destek olabilirsiniz.
İlk olarak bu 9-5 çalışma saati nasıl ortaya çıktı bunu daha önce hiç düşünmemiş olabilirsiniz.
Dünya tarafından standart haline gelmiş olan günlük 8 saat haftalık 40 saat çalışma modeli
aslında 1900'lerin başında Henry Ford'un kurduğu otomobil imparatorluğu için fabrika işçilerine ön görülen çalışma süresiydi.
Yaklaşık 123 sene önce günde 8 saat çalışmak inanılmaz yenilikçi ve çekeceğiydi.
Çünkü o dönemde işçiler günde ortalama 12 saat çalışıyorlardı.
Henry Ford'un fabrikasında sadece 8 saat çalışmak muhtemelen çoğu işçiye bir tatil gibi hissettirdi
ve işçilerin performanslarını inanılmaz arttırdı.
123 sene önce bilgisayarların, internetin, telefonların hatta elektriğin dahi çoğu yeri ulaşmadığı bir dönemde
fiziksel olarak bir iş yerinde çalışmak para kazanmak için tek şansınızdı.
Özellikle 2020 yılı arasında teknolojide yaşanan devrimler hayatlarımızı apayrı bir yere getirdi
fakat çalışma saatlerimiz hala 120 sene öncekiyle aynı.
İsterseniz gelin 9'dan 5'e kadar çalışmanın bugün yaşamak için neden ideal olmadığına 5 farklı kategoride göz atalım.
İlk kategorimiz insanlar makine değildir.
Ford'un zamanında maksimum oranda araba üreti bilmek başarının tek anahtarıydı
ve bir vardıya esnasında herkesin fiziksel olarak yerine getirmesi gereken görevler vardı.
Fakat artık işler apayrı bir boyuta geldi.
Hepimiz 100 binlerce yardımcı ile donatıldık.
Örneğin şu an bu yayını dinlediğiniz podcastı yapabilmek için eskiden profesyonel bir stüdyo ortamına ihtiyaç duyulurken
şu an odamdan sahip olduğum elektronik yardımcılarım ile bunu yapabiliyorum.
Bilgisayarlarımız, internet, yapay zeka ve daha adını sayarak bitiremeyeceğimiz 100 binlerce eşya bizlere günlük işlerimizde yardımcı oluyorlar.
Eskiden insanların üretimde yaptığı pek çok işi artık makineler devralmış durumda.
Çünkü makineler hasta olmuyor, uykuya ihtiyaç duymuyor ve performansları asla düşmüyor.
Bizler ise bu makineleri yöneten bireyler haline geldik.
Fakat bizler ne yazık ki bu makinelerin ürettiği şekilde üretimler yapamıyoruz.
İnsanlar makineler gibi sürekli %100 performansı da çalışamıyorlar ve insanların üretken olması için bazı koşullara sahip olmaları gerekiyor.
Artık eskisi gibi tüm gün boyunca Ford'un otomobil fabrikasındaki Civat alırı sıkmak gibi tamamen fiziksel üretme dayalı işlerimiz yok.
Çok fazla teknolojik araçla çalıştığımız için doğru kararlar verebilmek, araştırma yapabilmek, i-postaları okuyup, düzgün ve mantıklı yanıtlar vermek gibi artık yüzlerce karmaşık görevimiz var.
Belki beyaz yaka çalışan da olmayabilirsiniz.
Fakat fiziksel üretme dayalı işlerde dahi teknoloji işimizin bir parçası olduğu için eskiye nazaran artık işlerimiz kat ve kat daha kompleks ve zor.
Bu esnada da tüm bunları düzgün bir biçimde getirebilmeniz için üretken olmanız gerekiyor ve tüm odanızı bu işlere vermeniz gerekiyor.
Gel gelelim ki 2023 yılında yapılan bir araştırmaya göre dünya genelinde günde 8 saat mesaiyle çalışanların sadece 2 saat 53 dakika üretken oldukları keşfedilmiş.
Yani bizler her ne kadar tüm gün bir şeyler üretmek ve odaklanmak istesek de 3. saatin sonunda enerjimiz tamamen bitiyor ve kalan zamanın sadece mesai doldurmak için harcıyoruz.
İkinci kategorimiz ise esnek çalışma saatleri üretkenliği arttırıyor.
Çok katı çalışma saatlerine sahip iş yerlerinde çalışanların üretkenliği sürekli olarak zamanla indeksibir biçimde azalır.
Sizin enerjiniz bittiği zamanlarda sadece mesai saatlerine sadık kalmak için çalıştığınız zamanlar ne kadar üretkendiniz veya hayatın o dönemlerinde ne kadar mutluydunuz,
kendinize dürüst olursanız o saatlerde işinizi gerçekten ne kadar iyi yaptınız, büyük ihtimal o anlarda bir tükenmişlik hissi yaşamışsınızdır ve bu aynı zamanda çalıştığınız firma içinde çok yararlı olmamıştır.
Ne kadar uzun saatler çalışırsanız üretkenliğiniz buna endekside olarak azalır ve daha çok stres yaşamaya başlar ve genel olarak sahip olduğunuz yaşam koşullarından dolayı daha mutsuz hissetmeye başlarsınız.
Öte yandan işini en iyi yapan kişiler en mutlu olan çalışanlardır.
Yapılan araştırmalara göre yaptığınız işten keyif alır ve mutlu hissederseniz beyniniz daha üretken olmanızı destekliyor.
Daha üretken olmak için de kişisel yaşamınıza zaman ayırabilmek, hobilerinize vakit bulabilmek, ilişkilerinize vakit ayırmak ve iyi bir gece uykusu uyumanız kesinlikle gerekli hangi işi yaparsanız yapın eğer ki sahip olduğunuz hayat koşulları bunları yapmanıza izin vermiyor ise performansınız ve üretkenliğiniz azalır.
Üçüncü kategorimiz ise katı çalışma kurallarının verimi azalttığı, yapılan araştırmalara göre çalışanlar kendi programlarını kendileri belirlediklerinde daha üretken oluyorlar.
Nasıl ve ne zaman çalışacağınızı sizin yerinize yöneticiniz veya firmanız belirlediği zaman bu katı kurallara bağlı çalışmak zorunda olduğunuzdan dolayı üretkenliğiniz azalıyor.
Halbuki çalışma saatlerini belirleme konusunda daha fazla özelliğe sahip olan kişiler daha mutlu, daha tatmin olmuş hissediyorlar ve yaptıkları işe de daha fazla ilgi gösteriyorlar.
Bazı insanlar için ideal çalışma saatleri akşam yediğiyle gece yarısı olabilir.
Eğer ki bu süre zarfında görevlerini yerine getiriyorlarsa ve neden bunu yapmaları için ofise gelmelerinde diritiliyor veya en azından bunu yapabilmeleri için neden böyle bir deneme süresi sunulmuyor?
Belki covid salgınından sonra evde çalışmaya başlayıp hala bunu sürdürüyor olabilirsiniz.
Fakat tamamen uzaktan çalışmak farklı zorlukları da beraberinde getiriyor.
Bir sonraki madde de bundan bahsedeceğiz.
Yapılan araştırmalara göre en üretken çalışma modelinin Hibrid yani karma çalışma modeli olduğu keşfedilmiş.
Çünkü aynı ekipte çalışanların belirli aralıklarla bir araya gelmeleri sorunları daha hızlı çözmelerini sağlıyor.
Ayrıca ne zaman bir araya geleceklerini kendileri belirler ve yalnız çalışacakları zamanları da aynı şekilde istedikleri yerde ve zamanda seçme hakkına sahip olurlarsa üretkenlik seviyesi en üst düzeye çıkıyor.
Ama tüm bu veriler rağmen çoğu firma hala 123 sene önceki çalışma modelini takip etmekte ısrar ediyor.
4. kategorimiz ise evden çalışanlar farklı dikkat danıklıklarına maruz kalıyorlar. Covid döneminden sonra uzaktan çalışma modeline geçmiş olup hala bunu sürdürenler olabilir.
Fakat evden çalışmanında farklı zorlukları var.
Belki bu sayede 9-5 çalışma sayetlerine sahip olmayabilirsiniz.
Ama evdeki ortamda sizin dikkatinizi dağıtacak çok fazla şey mevcut. Örneğin evdeki diğer bireyler, evcil hayvanlarınız veya kanepede tatlı bir öğlen uykusu uyumak gibi dikkatli atıcı unsurlar üretkenliğinizi önemli ölçüde azaltabiliyor.
Ayrıca bu çalışma modelinden sonra ofise döner kişilerinde artık çalışma ortamından beklentileri tamamen farklı bir boyuta geldi.
Bedirli zamanlarda ofiste olmaları gerekirken bazen de sadece şirket kuralları nedeniyle iş yerinde sıkışıp kalmayı çoğu çalışan artık mantıklı bulmuyor.
Yıllar öncesinden belirlenmiş çalışma kurallarını Covid salgını oluncaya kadar hiç sorgulamadan takip ediyorduk.
Eğer ki Covid bir 10-15 sene önce olsaydı sahip olduğumuz teknoloji işlerimizi evden yapmamıza çok da olanak vermeyecekti ama artık teknolojinin bizlere sunduğu avantajlar sayesinde dünyanın başka bir ucundan dahi sorunluklarımızı yerine getirme şansımız var.
Son ve en önemli kategorimiz ise 9-5 çalışmak para kazanmanın en zor biçimidir. 9-5 çalışmak dünyadaki en zor para kazanma biçimlerinden bir tanesidir.
Belirli sürelerde ofiste veya iş yerinde olmak sadece çalıştığınız saatin karşılığında para kazanmak ve bunu sürekli olarak devam ettirip elde ettiğiniz parayla hayatta kalmak oldukça zor bir yaşam biçimidir.
Ayrıca olur da işe gidemezseniz kazancınız anında kesidir.
Tabi ki bu arada kimse yarın gidin işinizden istifa edin demiyorum asla.
Genelde bu motivasyon konuşmalarında hayat çok kısa işte başkasını zengin etmek için hayatınızı harcamayın.
Halelerinizin peşinden gidin gibi arkası bomboş gerçeklikten uzak fikirlere yaptığım bu yayınlarda asla yer vermiyorum.
Çünkü ev kredisi olan, araba kredisi olan, belki çocuğunun okul taksiti olan ve hayatında hiç iş kurmamış bir bireyin yarın her şeyi bir kenara atıp bir iş kurması çok da gerçekçi bir yaklaşım değil.
Ayrıca yeni kurulan işletmelerin %90'ını ilk 3 yıl içerisinde batıyor.
O yüzden insanları da böyle tehlikelerin içine sürükleyecek tavsiyeleri çok mantıklı bulmuyorum.
Fakat teknolojiyle artık o kadar çok imkana sahip olduk ki hobi olarak yaptığınız bir şeyin bir işe dönüşmesi artık mümkün.
Örneğin şu an dinlediğiniz bu podcast dahi bunlardan bir tanesi Spotify 2007 yılında piyasaya sürüldü ve o zaman podcast ile alakalı hiçbir kategori mevcut değildi.
2010 yılında yapılan bir sokak röportajında insanlara podcastin ne olduğu sorulduğunda kimse podcastin ne olduğunu dahi bilmiyordu.
Aynı şekilde YouTube 2005 yılında piyasaya sürüldü fakat benim üniversiteye başladığım dönemlerde yani 2009-2010 yıllarında bir tane dahi YouTuber ben duymamıştım.
Pek çok kişi sadece müzik kliplerini izlemek amacıyla YouTube'u kullanıyordu.
Tabii ki sadece yazılım sal devrimler olmadı bu esnada eskiden kameralar, mikrofonlar ve diğer ekipmanları ulaşmak çok sordu.
Bu cihazlar çok pahalıydı ve çok fazla da seçeniğiniz de yoktu açıkçası.
Ama artık bunlar çok daha rahat ulaşılabilir düzeye geldi.
Ayrıca bu ekipmanları kullanarak ürettiğiniz içerikleri düzenlemek, video ve ses içerikleri üzerinde çalışmayı öğrenmek için eğitim kurumlarına gitmeniz ve yüksek bedeller ödemeniz gerekiyordu.
Ama artık bunlar tamamen ücretsiz ve herkesi açık.
Başka bir örnek 10 yıl öncesine kadar kimse evinde 3 boyutlu yazıcıya sahip olmalı yüksene sahip değildi.
Artık bunlar herkes tarafından ulaşılabilir duruma geldi.
Yine 10-15 sene öncesine kadar internetten alışveriş yaygın değildi.
Fiziksel dükkan açmadan bir şeyler satmak neredeyse imkansızdı.
Fakat şimdi dijital dükkanlardan bir şey satın almak herkesin birinci tercihi haline geldi.
Sonuca gelecek olursak demek istediğim belki işiniz yarın bırakamayabilirsiniz ve 9-5 döngüsünden yarın çıkamayabilirsiniz.
Fakat sahip olduğunuz teknolojiyi sadece eğlence amaçlı kullanmaktansa kendinizi bu döngüden çıkarmak için bu teknolojiyi kullanabilirsiniz.
10-15 sene önce hayal dağıyı edemeyeceğiniz teknolojiler ve araçlar hayatlarımıza girdiler.
Her geçen gün bu araçlar genişlemeye ve daha ulaşılabilir olmaya devam ediyorlar ve yeni iş olanaklarında hayatımıza getiriyorlar.
Fark ettiyseniz artık herkes dijital bir içerik üretmenin veya bir ürün tasarlayıp bunu satmanın peşinde koşuyor.
Çünkü burada bu ürünü teknoloji veya sistemi tasarlarken çok fazla emek harcıyorsunuz.
Ama ardından o işin başında durmanıza ve büyük emekler harcamınıza dahi gerek yok ve buna rağmen de para kazanmaya devam ediyorsunuz.
Bir film yıldızının çok para kazanması filmi çekerken harcadığı süreden değil üretilmiş olan MP4 dosyasına ulaşmak isteyen
milyarlarca kişinin ödediği bedel sayesinde bu parayı kazanmasıdır.
Öte yandan çoluk işi zengin olmanın ana amaç olduğunu düşünüyor. Fakat işin aslında şu ki 9-5 çalışıp işten geldikten sonra dinlenmekten başka hiçbir şeye zamanınız kalmıyor.
Çok fazla para dahi kazansanız enerjiniz tamamen bittiği için başka hiçbir şey üretmeye veya başka bir aktiviteye zaman ayıramıyorsunuz.
İnsanın eğlenmesi için dahi bir enerjye sahip olması gerekiyor. Örneğin 12-13 saat çalıştıktan sonra arkadaşlarınızla eğlenmek için dahi dışarıya çıkacak gücünüz kalmaz.
Aslında kendinize sormanız gereken soru şu şu ankinden daha az para kazanacak ama tüm zamanınızı kontrol edebilecek bir işiniz olmasını mı?
Yoksa 9-5 çalışıp daha fazla para kazanacak ama hiç kişisel vaktiniz olmayacak bir işiniz olmasını mı tercih ederdiniz?
Bu sorunun cevabı her insanda farklı olabilir fakat hayattaki zamanımız çok kısıtlı ve yerinin doldurulması ne yazık ki mümkün değil.
Peki çok insan bu döngünün içerisinden çıkmak istese de eminim ki bu yayını dinleyenlerin %90'ını bunu değiştirmek için hiçbir şey yapmayacak. Leo Tolstoy'un da söylediği gibi herkes dünyayı değiştirmek ister ama kimse kendini değiştirmek istemez.
Umarım bu yayından sonra değişmeyecek olan %90'lı kısımda değil %10'lı kısımda olmayı tercih edersiniz.
Bu bölümde 9-5 işlerin neden verimsiz olduğundan konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümdeki link üzerinden ulaşabilirsiniz.
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.