1
00:00:00,000 --> 00:00:05,280
Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz.

2
00:00:05,280 --> 00:00:11,800
Bugün belki de çoğu kişinin daha önce işitmediği bir terimden Dopler etkisinden konuşacağız.

3
00:00:11,800 --> 00:00:16,520
Dopler etkisi yaratıcılığı bir nevi bir trene benzeten bir yaklaşım.

4
00:00:16,520 --> 00:00:20,560
Treni ilk başta uzaktı iken çok az bir gürültüyle size yaklaşırken,

5
00:00:20,560 --> 00:00:24,720
tam sizi ulaştığı esnada gürültü en üst seviyeye ulaşır.

6
00:00:24,720 --> 00:00:30,040
Fakat sizi geride bıraktıktan sonra bu gürültü yavaş yavaş ortadan kaybolur.

7
00:00:30,040 --> 00:00:34,240
İsterseniz daha fazla sizi meraklandırmadan konunun detaylarına geçelim.

8
00:00:34,240 --> 00:00:38,040
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız,

9
00:00:38,040 --> 00:00:42,320
dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlar ağanında oluşabilir

10
00:00:42,320 --> 00:00:45,720
veya Patreon üzerinden bana destek olabilirsiniz.

11
00:00:46,720 --> 00:00:52,160
Dopler etkisi aslında fizikti, hareket eden ve bir ses dalgası yaratan cisimlerin

12
00:00:52,160 --> 00:00:58,320
gözlemcide meydana getirdiği ses dalgalarından kuvvetine hesaplamak için kullanılan bir terim.

13
00:00:58,320 --> 00:01:03,080
Dopler etkisini Google'da aratırsanız bununla ilgili fizik formüllerinde

14
00:01:03,080 --> 00:01:04,800
kolaylıkla bulabilirsiniz.

15
00:01:04,800 --> 00:01:09,720
İlk olarak da Australia'lı fizikçi Christian Dopler tarafından bu terim bulunduğu için de

16
00:01:09,720 --> 00:01:12,000
ismine Dopler etkisi denilmiş.

17
00:01:12,000 --> 00:01:16,400
Fakat bugünkü konumuz fizik veya sesinde alımıyla alakalı değil.

18
00:01:16,400 --> 00:01:22,640
Yaratıcılık ve girişimcilik aslında Dopler etkisinin çok benzeri bir yaklaşım sergeliyor.

19
00:01:22,640 --> 00:01:27,080
Aklınızı bir fikir geldiğinde ilk olarak bunu çok fazla detaylı düşünmezsiniz.

20
00:01:27,080 --> 00:01:31,240
Ardından bu fikir giderek daha da cazip hale gelmeye başlar.

21
00:01:31,240 --> 00:01:38,960
Fakat bu ne yazık ki çok uzun sürmez ve ben kimi kandırıyorum ki veya bu zaten olacak iş değil gibi

22
00:01:38,960 --> 00:01:41,000
düşünceler kafanızda belirir.

23
00:01:41,000 --> 00:01:47,600
Ardından da giderek bu düşünceye verdiğiniz değer azalır ve en sonunda tamamen ortadan yok olur.

24
00:01:47,600 --> 00:01:50,600
Bir de herkesin oluşturduğu Dopler projeleri vardır.

25
00:01:50,600 --> 00:01:56,080
Genellikle yeni bir projeye başladığınız zaman o proje için bazı malzemelere ihtiyacınız olur.

26
00:01:56,080 --> 00:02:02,680
O malzemeleri bir araya getirmek için araştırmalar yaparsınız, aramadık yer bırakmazsınız belki de

27
00:02:02,680 --> 00:02:09,560
zamanınızı, enerjinizi ve paranızı sadece bu malzemeleri bir araya getirmek için harcarsınız.

28
00:02:09,560 --> 00:02:17,560
Bahçıvan olmak isteyen birinin çapa, tırmık, çiçek saksısı, tuhum arayışı hiçbir zaman bitmez genelde.

29
00:02:17,560 --> 00:02:25,040
Her zaman daha iyi bir tırmık vardır çünkü bir yazır içinde yazacağı romandaki karakter arayışı böyledir.

30
00:02:25,040 --> 00:02:32,000
Karakterlerin geçmişini toparlamak, uygun isimler yaratmak gibi konulara o kadar çok zaman harcarlar ki

31
00:02:32,000 --> 00:02:35,000
en sonunda hikaye yazacak güçleri kalmaz.

32
00:02:35,000 --> 00:02:38,520
Bir şef için de en taze malzemeleri bulmak çok önemlidir.

33
00:02:38,520 --> 00:02:46,160
Yerel marketleri, organik ürün satan satıcıları, didik didik ararlar ancak bir hafta sonra taze kıvırcık,

34
00:02:46,160 --> 00:02:53,360
maydanoz gibi şeyler taze kalmaz ve çöpe gider veya bir müzisyen çalacağı ensturmanın en iyisini aramaya,

35
00:02:53,360 --> 00:02:59,320
konserde kullanacağı en iyi mikrofonu veya kabloyu araştırmaya o kadar çok vakit harcar ki

36
00:02:59,320 --> 00:03:03,520
en sonunda ensturmanı ile pratik yapmaya enerjisi kalmaz.

37
00:03:03,520 --> 00:03:11,200
Doplu retkisiyle ortaya çıkan bazı şeylere de hemen ısınıp ardından çok hızlı unuttuğumuz olur.

38
00:03:11,200 --> 00:03:19,800
Eskiden Adidas'a şopmanlar, Nike'ın Total 90 ayakkabıları bir anda herkes tarafından sevilen eşyalar haline gelmişti.

39
00:03:19,800 --> 00:03:23,280
Fakat çok kısa bir süre sonra ortadan kayboldular.

40
00:03:23,280 --> 00:03:30,200
Müzik dünyası da bir anda herkes tarafından sevilip ardından tarihe karışan yüzlerce isimle doludur.

41
00:03:30,200 --> 00:03:33,640
Belki benim yaş grubumdan olanlar hatırlayacaktır.

42
00:03:33,640 --> 00:03:39,280
Biri bizi gözetliyor programından sonra Off Deli Gönlüş Erkisi ile meşhur olan Tarık,

43
00:03:39,280 --> 00:03:44,880
o sene Tarık'ın karma albümünden sonra en çok satan albümü yapmıştı.

44
00:03:44,880 --> 00:03:47,720
Fakat sonrasında hafızalardan silindi.

45
00:03:47,720 --> 00:03:54,720
Dikkat çekmek, sevilen biri şu ortaya koymak, belki yine çok az insanın ulaşabildiği bir başarı olsa da

46
00:03:54,720 --> 00:04:00,360
Dopler etkisine kapılmadan başarıyı koruyabilmek bundan kat ve kat daha zor.

47
00:04:00,360 --> 00:04:03,520
Bir de Dopler etkisi kariyerleri var.

48
00:04:03,520 --> 00:04:08,400
Ortalama bir insan hayatı boyunca ortalama 12 adet farklı işte çalışıyormuş.

49
00:04:08,400 --> 00:04:12,000
Bu istatistliği duyunca kendi çalışma geçmişime baktım ve

50
00:04:12,000 --> 00:04:17,040
iriliği ufaklı şu ana kadar toplam 6 adet farklı işte çalıştığımı fark ettim.

51
00:04:17,040 --> 00:04:24,480
Aslında üniversiteden mezun olunca ilk girdiğin firmada bir ömür çalışacağımı ve emekli olacağımı düşünmüştüm.

52
00:04:24,480 --> 00:04:29,800
Fakat sonradan anladım ki işler pek de öyle, dışarıdan göründü gibi olmuyormuş.

53
00:04:29,800 --> 00:04:35,920
İlk defa mühendislik yaptığım için kafamda o barret olduğu sürece her işte çalışırım diye düşünüyordum.

54
00:04:35,920 --> 00:04:42,200
Ama her işte olduğu gibi benim işinde zor kısımları sonradan belirmeye başladı.

55
00:04:42,200 --> 00:04:47,560
Dopler etkisiyle kariyerimizde bu tarz adımları çok sık atabiliyoruz.

56
00:04:47,560 --> 00:04:52,600
Çünkü işi ilk duyduğumuzda bizi heyecanlandırıyor, bir merak duygusu yaratıyor.

57
00:04:52,600 --> 00:04:56,560
İşin ilk günleri genelde çoğu kişi daha istekli ve hevesli oluyor.

58
00:04:56,560 --> 00:05:00,120
Pek çok sorumluluğu almak ve kendini göstermek istiyor.

59
00:05:00,120 --> 00:05:09,280
Fakat ilerleyen zamanlarda bu ilgi giderek azalıyor ve gürültüsü kesilen tren gibi bizlerin isteği ortadan yavaş yavaş kaybolabiliyor.

60
00:05:09,280 --> 00:05:16,080
İnanılmaz bir hevesli girdiğiniz o iş sizin için çekilmez bir işkenceye zamanla bu şekilde de dönüşebilir.

61
00:05:16,080 --> 00:05:25,360
Muhtemelen pek çok insan istemediği işte arasında gidip geliyor ve anlamadan 12-13 adet iş değiştirmiş hâlde kendini bulabiliyor.

62
00:05:25,360 --> 00:05:32,120
Eğer ki Dopler etkisinde seçimler yapmak istemiyorsanız bazı önlemler almak hâlâ mümkün.

63
00:05:32,120 --> 00:05:46,040
Hayal kurmak örneğin her zaman çok güzeldir, bize yeni hedefler verir, hayal kurarken 1-300'e çalışırken veya iş ararken Dopler etkisine yakalanmış olup olmayacağınızı sorgulamak sizin faytanızı olacaktır.

64
00:05:46,040 --> 00:05:50,360
Ve unutmayın ki Dopler etkisi her zaman yıkıcı sonuçlar ortaya çıkarmaz.

65
00:05:50,360 --> 00:05:54,920
Milyarlarca insan gibi siz de bu etkiye kapılan bir birey olabilirsiniz.

66
00:05:54,920 --> 00:06:04,040
Tiren yaklaşırken ve uzaklaşırken sesin değişeceğine kendinizi hatırlatın bu esnada sadece yaratıcılığınızı kullandığınız bir işte.

67
00:06:04,040 --> 00:06:17,480
Proje de veya bir hayalde bunların popületesinin artıp ardından kaybolup gidecek bir değer mi yoksa kalıcı olma ihtimali olan bir değer mi olduğunu ölçmek sizin faydanızı olacaktır.

68
00:06:17,480 --> 00:06:22,600
Ayrıca her zaman en kötü senaryoyu da gözden geçirmek oldukça önemli.

69
00:06:22,600 --> 00:06:28,920
Belki de o en kötü durumun olması halinde bu başa çıkamayacağınız bir şey de olabilir.

70
00:06:28,920 --> 00:06:38,360
Yeni şeyler denemek her zaman keyiflidir ve size heyecan verir. Kafanızda oluşan düşünceleri hiç denemezseniz bir ömür keşke diyebilirsiniz.

71
00:06:38,360 --> 00:06:48,840
Onun yerine bir şans verip başarısız dahi olsanız başarısızlığın üzüntüsü çok hızlı ortadan kaybolurken keşkenin pişmanlığı bir ömür sizle yaşar.

72
00:06:48,840 --> 00:07:02,440
Ancak burada en kötü şartları gözden geçirmek oldukça önemli gerçeklikten uzaklaşmamak için de bu fikrin veya değişikliğin Doppler etkisi olup olmadığını kendi başınıza analiz etmelisiniz.

73
00:07:02,440 --> 00:07:08,600
Bu bölümde her insanın farkına bile varmadan kapıldığı Doppler etkisinden konuştuk.

74
00:07:08,600 --> 00:07:19,160
Umarım siz herif haydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz.

75
00:07:19,160 --> 00:07:39,160
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.