1
00:00:00,000 --> 00:00:05,380
Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz.

2
00:00:05,380 --> 00:00:11,760
Bugün Fransız Filozof Deniz Diderot ile ortaya çıkan Diderot etkisinden bahsedeceğim.

3
00:00:11,760 --> 00:00:16,820
Deniz Diderot tüm hayatını fakirlik içerisinde geçiren bir filozoftur.

4
00:00:16,820 --> 00:00:23,500
Fakat 1765 yılında yaşadığı bir gün tüm hayatını tamamen değiştirir.

5
00:00:23,500 --> 00:00:28,620
İsterseniz sizi daha fazla meraklandırmadan buyurun hemen yayına geçelim.

6
00:00:28,620 --> 00:00:35,340
Bu arada tüm yayınları veya istediğiniz kategorileri seçerek okuyabileceğiniz ve dinleyebileceğiniz içeriklere

7
00:00:35,340 --> 00:00:41,720
haftalık olarak paylaştığımız blog sayfamızda yayında göz atmak isterseniz linkin açıklamalar bölümüne bıraktın.

8
00:00:42,920 --> 00:00:49,880
Diderot'un kızı evlenmek üzeredir fakat Diderot'un evlilik masraflarını karşılayacak hiç parası yoktur.

9
00:00:49,880 --> 00:00:52,460
Kendisi oldukça yoksul bir filozoftur.

10
00:00:52,460 --> 00:01:02,180
Pek çok kişi bu ünlü filozofu Encyclopedia adıyla yayınladığı bilim ve sanat alanında sistematik bir sözlük olan eseriyle tanıyordur.

11
00:01:02,180 --> 00:01:10,140
O dönem Rusya İmparatorluğu'nun başındaki kraliçe Catherine the Great Diderot'un yaşadığı finansal zorlukları işitir

12
00:01:10,140 --> 00:01:12,640
ve kendisi de tam bir kitap severdir.

13
00:01:12,640 --> 00:01:17,100
Diderot'un yayınladığı Encyclopedia'yı da yakın zamanda keyifle okumuştur.

14
00:01:17,100 --> 00:01:25,600
Catherine the Great yani büyük Catherine, Diderot'un tüm kişisel kütüphanesini satın almak için tam tamına 1000 euro teklif eder.

15
00:01:25,600 --> 00:01:31,060
Bugün parasına çevirecek olursak yaklaşık 150.000 euro kadar bir para yapıyor diyebiliriz.

16
00:01:31,060 --> 00:01:35,920
Diderot bu teklifi duyar duymaz tabi ki hemen attılar ve kabul eder.

17
00:01:35,920 --> 00:01:38,140
Tüm düğün masraflarında karşılardır.

18
00:01:38,140 --> 00:01:44,240
Fakat cebinde hala harcayarak parası vardır ve kendisine güzel bir elbise almaya karar verir.

19
00:01:44,240 --> 00:01:47,320
Kırmızı renkte güzel yebini bir kıyafet alır.

20
00:01:48,580 --> 00:01:54,360
Diderot eve geri döndüğünde yaşadığı yerin sahip olduğu kıyafetle hiç uyuşmadığını fark eder.

21
00:01:54,360 --> 00:02:00,480
Kendisi çok şık ve elit gözükmesine rağmen çevresindeki tüm eşyalar bundan tamamen uzaktır.

22
00:02:00,480 --> 00:02:04,080
Diderot sahip olduğu eşyaları da yenileme kararı alır.

23
00:02:04,080 --> 00:02:10,920
İlk olarak yerdeki eski ve parçalanmış haldeki halısını Damaskus kilimiyle değiştirir.

24
00:02:10,920 --> 00:02:18,220
Bu kilim 16. ve 17. yüzyıllarda İran'da üretilen çok özel ve pahalı bir kilim çeşidi.

25
00:02:18,220 --> 00:02:21,040
Bakmak isterseniz de linkini bıraktım sizler için.

26
00:02:21,040 --> 00:02:29,560
Fakat Diderot bu kadar pahalı ve güzel duran bir kilime sahip olan bu odada diğer eşyalarında buna uyumlu olması gerektiğini düşünür.

27
00:02:29,560 --> 00:02:32,260
Pahalı heykel tıraşlar almaya karar verir.

28
00:02:32,260 --> 00:02:36,980
Harika bir kilime ve ihtişamlı duran heykel tıraşları vardır Diderot'un.

29
00:02:36,980 --> 00:02:41,380
Ama hala bu kendisini tatmin etmek için yeterli değildir.

30
00:02:41,380 --> 00:02:47,840
Bu seferde Sheminenin olduğu alan çok boş ve diğer eşyaları göre kalitesiz kalmıştır.

31
00:02:47,840 --> 00:02:51,480
Diderot güzel bir ayını alıp Sheminenin üstüne hasar.

32
00:02:51,480 --> 00:02:58,380
Sheminenin az ilerisinde yer alan mutfak masası bu kadar güzel eşyaların yanında çok sönük kalmıştır.

33
00:02:58,380 --> 00:03:03,320
Bu yüzden mutfak masasının daha kaliteli bir masayla değiştirmeye karar verir.

34
00:03:03,320 --> 00:03:06,320
Tabi sandalyelerde bununla değişmelidir.

35
00:03:06,320 --> 00:03:10,920
Hazır sandalyelerinden kurtulup yerine kaliteli deri sandalyeler alır.

36
00:03:10,920 --> 00:03:16,320
Diderot satın aldığı her ürün Diderot'un başka bir satın almaya yol açar.

37
00:03:16,320 --> 00:03:23,520
Tıpkı bir domina taşı gibi aslında sürekli olarak her satın alma diğerini tetikler bir hale gelmiştir.

38
00:03:23,520 --> 00:03:31,120
Diderot'un sergilediği bu özellik diğer insanlarında kulağını gittiğinde herkes buna Diderot etkisi demeye başlamış

39
00:03:31,120 --> 00:03:34,620
ve günümüze kadar bu hikaye ancak bu şekilde ulaşabilmiş.

40
00:03:34,620 --> 00:03:43,620
Çevremizdeki pek çok firmada aslında ürünlerine satarken bu tarz satın alma stratejilerine uygun bir pazarlama yapıyor.

41
00:03:43,620 --> 00:03:52,320
Sadece satış stratejileri değil aslında pek çok insan farkına bile varmadan alışverişe gittiğinde bu özelliği sergiliyor.

42
00:03:52,320 --> 00:03:59,420
Örneğin tıpkı Diderot gibi yeni bir elbise aldığınızda o elbiseye uyumlu bir ayakkabı almak istemeniz gibi

43
00:03:59,420 --> 00:04:08,720
veya salonunuzdaki sadece bir eşyağıyı değiştirince o eşyağıyı uyumlu olması için birden fazla eşyağı da değiştirme kararı almak

44
00:04:08,720 --> 00:04:13,420
pek çok insanın farkına bile varmadan Diderot etkisine kapılmasına yol açabiliyor.

45
00:04:13,420 --> 00:04:19,420
Bu hikaye okuduktan sonra da ben de aslında bazı satın almalarımda bu etkiye kapıldığımı fark ettim.

46
00:04:19,420 --> 00:04:22,920
Bu arada bu hikaye Atomic Abits kitabında yer alıyor.

47
00:04:22,920 --> 00:04:28,420
Eğer kitabı ulaşmak isterseniz de linkini bıraktım ve kesinlikle okumanızı tavsiye ettim.

48
00:04:28,420 --> 00:04:29,920
Bu kitap diyebilirim bu.

49
00:04:29,920 --> 00:04:40,420
Covid döneminde spor salonlarının kapatıldığı bir dönemde ev içinde bir takım uygulamalar ile spor yapıyordum ve kardiö yapamıyordum açıkçası.

50
00:04:40,420 --> 00:04:43,420
Kardiö yapabilmek için de bir bisiklet aldım.

51
00:04:43,420 --> 00:04:46,420
Fakat bisikletin zili ve aydınlatması yoktu.

52
00:04:46,420 --> 00:04:48,420
Öncelikle bunları aldım.

53
00:04:48,420 --> 00:04:52,420
Ardından da bisikleti kiliyebilmek için bir kilit aldım.

54
00:04:52,420 --> 00:04:56,420
Güvenlik için ardından bunu bir kask takip etti.

55
00:04:56,420 --> 00:05:03,920
Seleninde verdiği rahatsızlıktan dolayı bisiklet için dizayn edilmiş özel bir şortta bu listeyi takip etti.

56
00:05:03,920 --> 00:05:10,920
Özellikle elektronik cihazları üreten firmalar sizlere birden fazla ürünü satabilmek için bunu sıklıkla uyguluyor.

57
00:05:10,920 --> 00:05:18,920
Bir telefonu bir markadan alınca kulaklığı ve akıllı saati de aynı markadan satın almanız hiç şaşırtıcı değil tabii ki.

58
00:05:18,920 --> 00:05:29,920
Eğer ki bilgisayarınızı veya tabletinizi de yenineceksiniz yine aynı markının eğer ki bu cihazları mevcut ise cihazlarını tercih etme şansınız oldukça yüksek.

59
00:05:29,920 --> 00:05:40,920
Eminim sizlerde hiç farkına bile varmadan Diderot etkisine kapılıp bir eşya aldıktan sonra diğer başka harcamalarda islamsız bir biçimde bütçe ayırmışsınızdır.

60
00:05:40,920 --> 00:05:44,920
Peki bu etki alanına girmekten nasıl kurtulunabilir?

61
00:05:44,920 --> 00:05:46,920
Gelin isterseniz buna bir göz atalım.

62
00:05:46,920 --> 00:05:51,920
İlk olarak birbirini takip eden satın almalara dikkat etmenizi gerekiyor.

63
00:05:51,920 --> 00:06:00,920
Eğer ki sadece bir ürüne bakmaya çıkıp onlarca yeni ürünle eve dönüyorsanız Diderot etkisinin altındasınızdır demek oluyor.

64
00:06:00,920 --> 00:06:09,920
O yüzden bir şey satın almadan önce bir gün bir ara verin hemen gelen satın alma isteğinizi bastırabilmek konusunda bu size oldukça yardımcı olacaktır.

65
00:06:09,920 --> 00:06:18,920
Ayrıca sizi bu konu hakkında daha duyarlı bir hale getirecektir ve bir günün ardından o ürünü hala satın almak mantıklı ise o eşya satın alın.

66
00:06:18,920 --> 00:06:22,920
İkinci olarak süper indirim gibi pazarlama stratejilerine kanmayın.

67
00:06:22,920 --> 00:06:31,920
Pek çok firma kısa süreli süper indirimler gibi böyle pazarlama stratejileri ile insanlara daha fazla sayıda ürün satmayı hedefliyor.

68
00:06:31,920 --> 00:06:37,920
Limitli zaman sürekli olarak bir ürünü satın almayı daha da çekici hale getirir.

69
00:06:37,920 --> 00:06:41,920
O yüzden cidden o ürüne ihtiyacınız olup olmadığına karar verin.

70
00:06:41,920 --> 00:06:46,920
Üçüncü olarak satın almanın geçici mutluluğu için kazancınızı tük etmeyin.

71
00:06:46,920 --> 00:06:51,920
Satın alma her insana kısa süreli de olsa bir mutluluk duygusu yaşatıyor.

72
00:06:51,920 --> 00:06:54,920
Satın almak genellikle keyifli ve rahatlatıcı bir eylemdir.

73
00:06:54,920 --> 00:06:57,920
Fakat etkisi çok uzun sürmez.

74
00:06:57,920 --> 00:07:00,920
Çocukluğunuzdan böyle hayal ettiğiniz arabayı alırsınız.

75
00:07:00,920 --> 00:07:08,920
Birkaç ay sonra kapının önünde duran sıradan bir araç haline gelir. Verdiği mutluluk zamanla hızlı şekilde kaybolur.

76
00:07:08,920 --> 00:07:20,920
Zamanızı satarak para kazanıyorsunuz yani maaşlı işlerde çalışıyorsunuz eğer aldığınız her eşya için dünyadaki en önemli şeyi zamanı sattığınızı kendinizi hatırlatın.

77
00:07:20,920 --> 00:07:31,920
Ümit ediyorum ki bu yayını dinledikten sonra Diderot etkisiyle gelen satın almaların farkına varabilir ve takiben gelen harcamalara dur diyebilirsiniz.

78
00:07:31,920 --> 00:07:34,920
Ve bugün de böylece bu yayının sonuna gelmiş oluyoruz.

79
00:07:34,920 --> 00:07:37,920
Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir.

80
00:07:37,920 --> 00:07:44,920
Bu arada tüm yayının yazılım etine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümdekilink üzerinden ulaşabilirsiniz.

81
00:07:44,920 --> 00:07:47,920
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere.

82
00:07:47,920 --> 00:07:50,920
Kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

