Efendim herkese merhabalar. Yeni bir yayın oda.
Hoş geldiniz. 2026 yılının yepyeni, tam taze
bir yılın... ilk yayınını şimdi bugün yapacağız
bugün çok güzel bir konu seçtim çünkü çoğu insanın
tam bu zamanlar peşinden koştuğu bir şey hepimiz
yeni yıl başlarken bazı hedefler koyuyoruz yeni
yıl hedefleri koyuyoruz işte kimi zaman bu kilo
vermek olabiliyor kimi zaman kariyerinizi de
yükselmek olabiliyor yeni bir iş kurmak olabiliyor
ve hatta daha fazla kitap okumak olabiliyor bir
sürü hedefler konuldu biliyorum şimdi bugün de
bu hedeflere bu yıl ulaşabilmek için yapılmış
nasıl gerekenler neler bilimsel olarak araştırılmış
üniversitelerin yapmış olduğu böyle araştırmalar
var yeni yıl hedeflerine çok az insan ulaşabiliyor
nasıl oluyor da bu çok az kitle bu hedeflere
ulaşıyor bugün bunu inceleyeceğiz isterseniz
daha fazla beklemeden buyrun hemen konunun detaylarına
geçelim bu arada yaptığım yayınları beğeniyor
ve yeni yayınlar kaçmak istemiyorsanız dinlediğiniz
platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında
ulaşabilir veya patron üzerinden bana destek
olabilirsiniz MSU Denver Üniversitesinde bir
araştırma yapılmış. Yapılan bu araştırmaya göre
insanların %91 'i yeni yıl hedeflerini tutturamıyorlarmış
hatta Daha 1 Şubat tarihi geldiği an bu %91 'lik
kitle Yenil hedeflerinden vazgeçiyorlarmış. Sadece
ufacık %9 'luk bir kitle bu hedefe ulaşabiliyor.
Bu üniversitede %9 'luk kitlerin neyi nasıl farklı
yaptığını araştırmış. Ben de sizin için bu araştırmayı
baştan sona okudum ve bir yayın haline getirdim
isterseniz. Daha fazla beklemeyelim hemen detaylarına
geçelim. Neden başarısızlık oluyor? Hepimiz hedef
koyuyoruz. Nasıl oluyor da bu hedeflere ulaşılmıyor.
Birinci en önemli faktör ya hep ya hiç mantığı.
Yani burada profesör Smith bir araştırma yapmış.
Evet gerçekten söyledi Smith. Çok klasik olabilir.
İngilizcede all or nothing yani. hep ya da hiç
deyiminin insanların bu hayatında çok büyük bir
etkisi olduğunu düşünüyor. Yani mesela şeker
yememe karar aldınız. Eski 2026 yılı geldi yepyeni
bir yıl. Ben bu sene artık şeker tüketmiyorum
kardeşim. Şekerden uzak kalacağım. Çok güzel
gidiyorsunuz. İki hafta geçti, üç hafta geçti.
Neredeyse bir ayı devireceksiniz. Bir gün bir
yere çıktınız, ettiniz. Bir kahve söyleniniz.
Biride ısrarla size bir çikolata öneriyor. Diyor
ki ya bir tane çikolatadan bir şey olmaz. Ne
olacak diyor ya. Bak kahvenin yanında yenir yani
gider diyor. O çikolatayı yediğiniz an beyniniz
direkt şu komut veriyor. Ya zaten zinciri kırdık.
Zaten bozduk. artık ne fark eder yani o bir çikolata
bizim bütün o beynimizde kurmuş olduğumuz hedefin
kırılmasına sebebiyet verdi çoğu insan böyle
düşünüyor halbuki o bir çikolata veya o zincirde
kırılan ufacık bir şey o hedefin ulaşılmasına
engel değil ama beynimiz insanoğlunun beyni böyle
çalışmıyor direkt oradaki nöronlar diyor ki ya
tamam biz zaten hani bunu yapamayacaktık ufacıkta
bir şey bekliyorduk hemen gidiyor oradaki şartleri
anında kapatıyor yani o bir defalık başarısızlık
bir defalık ulaşan bir tane çikolata bir tane
bir şey spora bir defa kaçırma iki defa gidememe
bizim beynimize diyor ya zaten bu şey olmayacaktı
bak kırdın bırak diyor ya artık daha yapmana
falan gerek yok ikinci en büyük şey ise belirsizlik
tuzağı nedir bu belirsizlik tuzağı tam olarak
mesela diyorsunuz ki 2026 yılında ben çok sağlıklı
olacağım çok işte spora gideceğim ondan sonra
hiçbir şey aksatmayacağım bunları söylediğiniz
yaptığınız an eğer çok spesifik bir biçimde bunları
sıralamaz iseniz ne yapacağınızı saat kaçtan
ne aralıkta ne yazık ki bu hedeflerin tutulması
çok zor hemen bir örnek verelim spordan girdik
spora gideceksiniz birincisi hangi gün spora
gideceksiniz işte pazar ertesi günü gideceksiniz
saat kaçta gideceksiniz ne giyeceksiniz yanınıza
ne gibi bir yiyecek alacaksınız su alacak mısınız
kaçta bitecek çıktıktan sonra eve kaçta geleceksiniz
ertesi Ertesi güne hazırlık yapacaksanız, işte
üstünüzdeki kirliyi atacaksanız, ertesi güne
ne gelecek, spor çantanız nerede duracak, hangi
gün gittiğinizde sırt mı çalışacaksınız, kaç
kilogram kaldıracaksınız, kaç dakika duracaksınız,
işte bütün bunları spesifik bir biçimde belirlemez
iseniz yani ya spor yapacağım dendiğinde ne yazık
ki bu yapılan araştırmaya göre insanlar bu başarıya
ulaşamıyormuş hedefleri hemen ya zaten işte diyorum
yani beynin çalışma mekanizması buna tamamen
aykırı eğer beynin buna spesifik olarak a benim
bu saatte şunu yapmam gerekiyor komutu yok ise
beyin diyor ki ya zaten bize çok böyle spesifik
bir komut gelmedi o yüzden çok da önemli değil
hani bugün yapmasak da şu gün yapmasak da olur
ve o zincir kopa kopa kopa artık tamamen siz
o hedefden uzaklaşmış oluyorsunuz diğer bir etken
ise çok fazla hedef koymak sanırım bu benim en
çok mağdur olduğum konu hatta ben yayınlara da
bunu taşıyorum çok fazla tavşi aynı anda kovalamak
ne oluyor çok fazla tavşanı aynı anda kovalamaya
çalışırsanız hem onun peşinden diğer tavşanın
peşinden bir anda öbürünün peşinden koşuyorsunuz
emeğiniz zamanınız boşa gidiyor çok fazla efor
sarf ediyorsunuz ve hiç bir tavşanı yakalayamıyorsunuz
o yüzden çok fazla hedefin peşinden koşmakta
yanlış. Bu araştırmaya göre insanlar çok fazla
hedef koyuyormuş. Yani hem bunu yapacağım, hem
karayelinde yükseleceğim, şunu da yapacağım,
bunu da yapacağım, bunu da yapacağım deyince
beyin neziki bundan mağdur oluyor. Beyni diyor
ki ya bir dakika benim bu kadar enerjim yok zaten
benim çok az bir enerjim var. Daha önceki bir
yayınlarda bahsetmiştik yüzde altı diye bir yayın
yapmıştım. Tam oradaki şey aslında beyninin çalışma
mekanizması beyin enerjisini mümkün mertebe korumak
isteyen bir yapı yani Yani siz sabah evden kalkıp
çıktığınızda bir yere gittiğinizde her gün aynı
yolu takip etseniz, aynı işi yapsanız al beyin
bir enerji harcıyor ve sürekli bu enerji koruma
peşinde düşüyor. Bütün bunları yaptıktan sonra
çok az kalan enerjiyi siz ya yeni bir hedef koyup
yeni bir hobi edinip yeni bir şeye başlayınca
o beyin diyor ki ya bak zaten enerji çok az bir
de sen başımıza bunları çıkarıyorsun. O yüzden
mümkün mertebe çok fazla hedef koymak yerine
ulaşılabilir. çok daha basit adımlarla başlanabilir
hedefler koymak buradaki başarı oranını arttırıyormuş.
Peki çözüm ne? Tamam sorunları anladık. İnsanlar
çok fazla hedefler koyuyor. Spesifik olmuyorlar.
Hazırsızlık, hazırsız bir biçimde hazırlanmadan
bunları spesifikleştirmeden başlıyorlar. Bu kadar
hedefin peşinden koşmaya çalışıyorlar. Bir de
en ufak bir şey de işte en ufak ya sporu kaçırdım
veya şunu yapamadım bugün zaten hemen bunu kırıyorlar
ve diyorlar tamam zaten biz bunu yapmayacaktık
buraya kadarmış deyip bu işi bırakıyorlar çözüm
tam olarak ne bunların hepsini yıkmanın birer
çözümü var bilimsel olarak araştırılmış kanıtlanmış
çözümler var bir de onlardan bahsedelim birincisi
küçük adımlar yani hiçbir görevde işte bu kilo
vermek olabilir kararinizi yükselen belki podcast
başlatmak olabilir şu an benim yapmıyorum yapmış
olduğum işe siz de bir adım atmak istiyor olabilirsiniz.
Çok çok ufak adımlara bölmeye ihtiyacımız var.
Çünkü beyin o kazanma mekanizmasıyla çalışıyor.
Çünkü mesela bir ufacık bir şey yaptınız. Diyelim
ki ya spordan başlık ama ve hatta podcast'ten
gidelim. Bir tane yayın çekeceksiniz. O yayının
ilgili metnen bir paragrafını yazmak mesela o
günkü hedef o olabilir ama derseniz ki Bu hafta
ben podcast çekeceğim, daha önce hiç yapmadım.
Bu çok büyük bir hükümlülük geliyor beynime.
Kazanılmayınca öne diyor ki bu bir başarısızlık
oldu. Bak biz denedik. Demek ki bu iş bize göre
değil. Ama bir paragraf, bir metin yazmak size
hemen artı bir kazanım sağlıyor. Beyin sizin
motive olmanızı sağlıyor. Aa bir dakika bak bunu
yapmayacaktık ama yaptık. Ve şimdi ikinci adım,
demek ki ikinci adımı da yapabiliriz diye daha
fazla motive oluyorsunuz. Ama böyle çok büyük
adımlar, çok büyük hedefer koyduğunuza bunu...
parçalamadığınızda neziki beyniniz insan olduğunun
temel çalışma mekanizması böyle size dur biz
bunu yapamıyoruz boşuna uğraşma zaten enerjimiz
de kısıtlı zaten yorulduk en başından bu işi
bırakalım diyor o yüzden küçük adımlara bu işleri
bölebilmek en önemli altın kural diyebiliriz
bir de bir şeylerin ikinci en büyük yapılması
gereken adım bu doktor simetin yaptığı araştırmaya
göre kaçınma mekanizması değil ödül mekanizması
ne demek bu mesela bugün şeker yemeyeceğim bugün
şunu yapmayacağım yani olumsuz hedef koyun olumsuz
cümlelerin geçtiği şeyler yerine şunları değiştirmek
bugün elma yiyeceğim bugün işte saat ve işte
şu yemeği hazırlayıp bunu yiyeceğim bugün şu
kadar dakika yürüyeceğim gibi olumlu şeylerle
çevrildiğinde beyniniz hemen bu negatif şeyleri
eleyip olumlu şeylere ulaşabildiğini düşünüyor
ve nörünler arasında bu bayağı insanlar bunu
yaptıklarında beyinlerine birer bu sinyallerin
takip edilebilmesi için bazı cihazlar takılmış
bu şekilde yaklaşımlar yapıldığında bu İletimin
çok daha fazla olduğu görülmüş. Çünkü olumsuz
bir şey hayatımızda hep öyledir. Sizin direkt
o alandaki şalterinizi gidip hemen beyniniz indirir,
kapatır, o yolu böler. Daha da o yoldan yürümenize
izin vermez. Ama olumlu şeyler yapmak, olumlu
şeyler söylemek. Bir dakika, ben bu sene 20 kilo
kaybedeceğim. Demek yerine, ya ben bu sene daha...
güzel görüneceğim. Daha fiziğimi daha iyi geliştireceğim.
Bunu yaparken iki kilogram verseniz dahil bir
kilogram dahil verseniz bu sizi daha fazla motive
edecektir. Olumsuz şeyleri söylemenin ne kadar
zararlı olduğunu aslında ben pek çok yayında
söylüyorum. Peki bu kolay bir şey mi? Bence hiç
kolay bir şey değil. O yüzden de insanlara pek
çok başarısız oluyor. Yani hayatımızda sürekli
olumlu şeylere odaklanabilmek, görebilmek şu
an yaşadığımız dünyada en zor ama en zor şeylerden
bir tanesi o yüzden bu araştırmanın bir parçasında
diyor ki büyük kısım yani %90 'lık kısım şu an
dünyada yaşayan insanların %90 'ı hayatı böyle
pozitif göremiyor negatif kısımlar çünkü bu da
insanoğlunun doğası gereği negatif kısımlar daha
fazla beynimiz tarafından yakalanıyor ve sürekli
orada tutuluyor aslında bunun Burada yapılan
araştırmada bir ismi var. Zegarnik etkisi diye
geçiyor. Ne demek bu etki? Ben size hemen biraz
açayım. Beynimiz tamamlanmamış işleri bize hatırlatmada
inanılmaz çalışıyor. Ama başardığımız işleri
hatırlatmada hiç de öyle değil. Hemen bir örnekle
açıklayalım. Çok uzun süredir peşinde koştuğumuz
bir hedef olsun. Mesela bu belki üniversite bitirmek
olabilir. Böyle bir hedefiniz olsun. Bitirdiğiniz
çok mutlu bir gün. sonrasında bir arkadaşınızla
tartıştınız ailenizden bir şeyle tartıştınız
bakın şimdi ikisini kıyasla üniversiteyi bitirmek
ne kadar büyük bir şey ne kadar uzun yıllar süren
bir başarı ama istemediğiniz bir olay yaşadınız
belki biri size istemediğiniz bir şey söyledi
yıllar geçtiğinde size sorular sorulduğunda üniversite
başarısını hatırlamıyorsunuz bakın ikisini kıyasladığımızda
ne kadar büyük bir başarı var diğerinde çok ufak
bir olay ama beyin sürekli olumsuz şeyleri önce
ortaya çıkarıyor hatta bunu işte bu medya sektörü
çok iyi bildiği çok iyi analiz ettiği için şu
an televizyonu açın haberlerin 10 haberin 8 olumsuzdur
Türkiye'de de böyle Amerika'da da böyle Meksika'da
da böyle başka bir ülkede de böyle çünkü insan
oğlu negatif olan şeylere hemen ilgisini verir
beynin çalışma yapısı ne yazık ki böyle o yüzden
bu da nereden geliyor ilk insan doğada var olduğunda
kendini hayatta tutabilmek için olumsuz şeylere
inanılmaz ötesi dikkat veriyormuş yani işte kurtumu
geldi bir şey mi oldu sel baskını mı oldu hani
onu hayatına mal olacak şeyleri önleyebilmek
için o günden bugüne aslında bu mekanizma bizde
değişmemiş biz hala tehlike olarak yani o tehlikelerin
bize neler yapabileceğini ön görebilmek adına
negatif şeylere beynimiz daha fazla odaklanıyor
ama pozitif şeyler bizim için o kadar anlam ifade
etmiyor. Çok kısa bir süre sonra aman ne ki deyip
geçiyoruz. Bunun da bilimsel olarak yapılmış
araştırmadaki ismi Zegarnik etkisiymiş. Son olarak
bahsedeceğim ve bu hedefleri gerçekleşme olasılığınızı
iki katına çıkaracak bir tane de madde var. Bu
beni şaşırtan bir madde oldu. Ohio State Üniversitesinde
yapılmış bu araştırma. Bu da şunu gösterebiliyor.
Sosyal bir desteğinizin olması ne demek biliyor
musunuz? Ama bu kişi sizi asla yargılamayacak
biri olması gerekiyor. Eğer ki bu hedefe ulaşır,
ulaşmaya çalışır iken sizin yanınızda destek
olacak ve bu süreci anlatabileceğiniz, paylaşabileceğiniz
ve tüm bu sürecin içerisinde size sürekli destek
olacak ama asla bir yargılama yapmayacak bir
kişi hayatınızda var ise bu hedefi gerçekleştirme
oranınız iki kat daha fazla oluyormuş. Gerçekten
şaşırtıcı. Tabii ki hiç sizi yargılamayacak birini
bulmak çok önemli, çok değerli. Eğer böyle bir
arkadaşınız, hayat arkadaşınız, iş yerinden bir
arkadaşınız, çok yakın bir dostunuz varsa bu
dostluk gerçekten çok değerli. Çünkü onlar sizi
yargılamadan size hep destek olacak. Size hep
yine aynı şeye geliyoruz. Pozitif şekilde geri
dönüşler verecek. Ya bak... bugün spora gidemedin
ama olsun bak yarın yine gidersin çok iyi ilerliyorsun
böyle geri dönüşleri aldığınızda yine beynimiz
ödül mekanizması görüyor burada diyor ki harbiden
yani yapıyormuşuz biz bak bir kaç gün belki sekteye
uğradığı bir şeyler oldu ama ya o kadar da kötü
değil yani devam ediyor ve çevrenizden eğer böyle
bir şey duyduğunuzda bu sizi çok olumlu etkiliyor
Ancak gidip buna mesela şöyle bir ilgi çekici
bir bölüm daha var ki bu araştırma hepsini bahsetmeyeceğim.
Sosyal medyada paylaştınız, çok fazla insanla
paylaştınız. Yani sizi de destekleyecek değil
ama çevredeniz ki işte sıpara başlıyorum, şunu
yapıyorum, bunu yapacağım, bu sene bunlara ulaşacağım
görürsünüz falan dendiğinde daha gerçekleştirilmemiş
elde edilmemiş bir başarının sonucuna odaklı
bir paylaşım yaptığınız için eğer ki bu sonuca
ulaşırken en ufak bir sekteye uğrarsanız beyniniz
direkt olarak bunu inanılmaz bir hızla kesiyor.
Çok büyük bir pişmanlık duyuyormuş. O yüzden
bunu bütün çevrenizde, herkes de... paylaşmak
değil sizi destekleyeceksin her zaman yanınızda
olacak biriyle paylaşırsanız çok daha büyük ilerleme
kaydedeceğinizi bu araştırma bizlere gösteriyor
bugünkü konumuzu toparlayacak olursak yeni yıl
harika başladı çok güzel bir yıla adım attık
umarım hepimiz hedeflerimize ben de bir sürü
hedef koydum ulaşmak için bu metotları hayatımızda
uygulayabiliriz belki benim ekleyeceğim bu araştırmada
yer almayan ama benim çok faydalı buldum çok
ufak bir şey var ben bütün bu hedef bir yere
yazıyorum, not alıyorum ama dijital hiçbir yere
değil. kağıt kalemle yazıyorum, tutuyorum ve
her senenin sonunda geri dönüp başardıklarımı
çiziyorum. İnanılmaz büyük bir etkisi var. Hatta
aynada başarmak istediğim hedefleri, hatta eşimle
beraber, hedeflerimizi biz aynaya böyle yapışkan
notlarla yapıştırıyoruz ve her sabah ben bunu
sesle okuyorum. Ama sadece iki hedef var şu an
orada. Başka bir hedef koymadım. O iki hedefe
ulaşmak bu sene benim için çok önemli. Bunu da
belki bu yılın sonunda paylaşırız çünkü herkese
paylaşmak dediğim üzere onunsuz bir etki yapıyor.
ve ben hayatımda birine en çok destekler eşim
olduğu için onunla paylaşıyorum. O da bende paylaşıyor.
Öbürbirimize hep böyle pozitif şekilde geri dönüşler
vermeye çalışıyoruz. Bunu da ben şahsi olarak
tavsiye ederim. Bilimsel bir araştırma değil
ama not almanın gücü gerçi bilimsel bir araştırma.
Onunla da ayrı bir yayın yapmıştık. Bunun baya
etkili olduğunu düşünüyorum. Bugün yeni yıl hedeflerimize
ulaşabilmek için neler yapılabilmesi gerektiğinden
bahsettik. Ben inanıyorum ki bu podcasti dinleyen
böyle kendini geliştirmek isteyen insanlar ağırlıklı
olarak eğer bu podcasti dinliyorsanız içinizde
kesinlikle böyle bir şey var bu hedefe ulaşabilecek
bir gücünüz var çünkü bu şunu gösteriyor kendinizi
ilerletmek istiyorsunuz daha ileri taşımak istiyorsunuz
daha fazla şey başarmak istiyorsunuz kesinlikle
bu yolda durmayın sadece ufak hatırlatmalar yapın
hedefinizi her zaman küçültün çok büyük Ulaşılacak
çok büyük bir şey olabilir ama bunu küçük parçalara
bölün. Bundan bahsetmiştik. Yapamayacağım asla...
Asla demeyin. Onun yerine şunu yapacağım. Şunu
başaracağım. Belki şunla bir adım atacağım. O
adım bitince belki bunu yapacağım deyin. Asla
negatif şeyleri hayatınıza katmayın. Çok zor
bir şeydir yaşadığımız dünyada. Ama bu biraz,
biraz da baya bir efor ister. Asla ve asla bundan
vazgeçmeyin. Hep olumlu şeyleri hayatınızda katmayı,
olumlu hedefler beyninize göndermeye çalışın.
Ve bir aksilik olursa, bir Şubat günü unutmayın
ki yüzde 91 dünya nüf - %91 'i bu hedeflerin
peşinden koşmayı bırakacak. Aksilikler olabilir.
Hayattır. İstediğiniz şekilde ilerlemeyebilir.
Siz yeniden devam edin. Sizi yargılamayacak birini
yanınızda tutmaya özen gösterin. Böyle biri yoksa
dahi kendinize sürekli kendinizle konuşarak destek
olun. Bir iki gün bir şeyler aksayabilir, yerinde
olmayabilir. Ama asla ve asla durmayın. O küçük
hedeflere böldüğünüz işlerin peşini asla bırakmayın.
Bugünlük de bu kadar diyelim. En kısa sürede
yeni yayınlarda görüşmek üzere. Kendinize çok
iyi bakın. Hoşçakalın.