1
00:00:00,000 --> 00:00:08,000
Herkese merhabalar yeni bir yayına da hoş geldiniz.

2
00:00:08,000 --> 00:00:14,280
İklim değişiminin önüne geçmek için çabalayan pek çok girişime bugüne kadar şahit olduk.

3
00:00:14,280 --> 00:00:27,560
Fakat Climeworks adlı girişim 1 milyar ton karbon kirliliğini ortadan kaldırma amacıyla bu alanda en iddialı firmalardan biri olma yolunda ilerliyor.

4
00:00:27,560 --> 00:00:33,560
Bu yayında Climeworks'un hikayesinden ve neler başardıklarından sizlere bahsedeceğim.

5
00:00:33,560 --> 00:00:38,560
İsterseniz daha fazla beklemeden buyurun hemen konunun detaylarına geçelim.

6
00:00:38,560 --> 00:00:42,560
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız,

7
00:00:42,560 --> 00:00:50,560
dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya patreun üzerinden bana destek olabilirsiniz.

8
00:00:50,560 --> 00:01:00,560
Christoph Gebald, Almanya'nın Bavarian bölgesinde doğmuş ve ardından 20 yılını İsviçre'nin harika doğasında geçirmiş.

9
00:01:00,560 --> 00:01:11,560
Bu yıllarda da İsviçredeki Karla ve Buzla kaplı dağlarda ve Zirveler'de iklim değişiminden ötürü bazı negatif değişimler meydana gelmiş.

10
00:01:11,560 --> 00:01:18,560
İlk olarak yamaçları tutunan buzların daha önce görülmediği bir hızla eridiği fark edilmiş.

11
00:01:18,560 --> 00:01:25,560
En iyimser senaryolarda bile Alplerdeki buzların 3'te 2'sinin erimesi de tahmin ediliyormuş.

12
00:01:25,560 --> 00:01:32,560
Christoph'r ilk olarak İsviçre'ye geldiğinde derslerinden arta kalan zamanda daha bisikleti bilmek,

13
00:01:32,560 --> 00:01:37,560
tırmanış yapmak ve kayak turuna katılmak gibi aktiviteleri zaman ayırıyormuş.

14
00:01:37,560 --> 00:01:45,560
Ancak zaman ilerledikçe iklim değişiminden ötürü İsviçre'nin doğası da her yıl daha ağır darbeler almaya devam etmiş.

15
00:01:45,560 --> 00:01:55,560
Bunun üzerine de Christoph çoğu insana bilim kurgu senaryolarını aratmayacak bir fikir ile yeni bir girişim başlatmaya karar vermiş.

16
00:01:55,560 --> 00:02:04,560
Bu fikirde devasal elektrikli vakum spürgeleri ile 2050 yılına kadar her yıl 1 milyar ton karbon kirliliğini ortadan kaldırmakmış.

17
00:02:04,560 --> 00:02:10,560
Çoğu insana çılgınca gelen bu fikir Christoph'r için hayatının en büyük girişimi ve hedefe olmuş.

18
00:02:10,560 --> 00:02:18,560
Bu hırs geçtiğimiz sene Christoph'u Time Hundred Next listesine girmesini dahi sağlamış.

19
00:02:18,560 --> 00:02:23,560
Geçen sene Climework 650 milyon dolarlık yatırım toplamayı başardı.

20
00:02:23,560 --> 00:02:33,560
Fakat Climework'z koyduğu bu hedefe ulaşabilmesi için şu ankinle çok daha büyük miktarlarda karbon dioksit toplaması gerekecek.

21
00:02:33,560 --> 00:02:41,560
Çünkü geçen yıl aktif olarak çalışan kamplarında yılda 4000 ton karbon dioksit toplayabilmişler.

22
00:02:41,560 --> 00:02:47,560
Şirketin amacı ise bu girişimi büyüterek bu rakamı yıllık 1 milyar tona çıkarabilmek.

23
00:02:47,560 --> 00:02:59,560
İsviçre Merkezi Climework'z şirketi uzay mekikleri ve deniz altlarından ilham alarak hava'yı temizlemek için karbon dioksit emici sistemler geliştirmeye odaklanmış.

24
00:02:59,560 --> 00:03:10,560
Christoph'r ITH Zurich'te doktora yaparken bu sistemlerden etkilenmiş ve hava'yı temizlemek için bu tekniklerin kullanılıp kullanılamayacağını görmek istemiş.

25
00:03:10,560 --> 00:03:20,560
2008 yılında da bu hedefle yola çıkan Christoph'r ve arkadaşı Huberbacher atmosferden karbon çekmek için bir yol geliştirmeyi amaçlamışlar.

26
00:03:20,560 --> 00:03:28,560
Başlangıçta atmosferden karbon dioksidi ucuz bir şekilde yakalayıp seragazlarını azaltmak için endüstriyel amaçlarla satmayı planlamışlar.

27
00:03:28,560 --> 00:03:32,560
Fakat zamanla Climework'z planları değişmeye başlamış.

28
00:03:32,560 --> 00:03:39,560
Atmosferden yakaladıkları karbonu yar altında kalıcı olarak depolamaya odaklanmışlar.

29
00:03:39,560 --> 00:03:49,560
Peki yılda 1 milyar ton karbon dioksidi havadan toplayabilirsek bu iklim değişimini biraz da olsa kontrol altına almamızı sağlayabilir mi?

30
00:03:49,560 --> 00:03:57,560
Bu rakamlar çok fazla gözükse ve dünyanın yılda 10 milyar tona kadar karbonu atmosferden temizlemesine ihtiyacı var.

31
00:03:57,560 --> 00:04:04,560
Ve bu gerçekleşse dahi bu 100 yılın ortasında küresel ısınmayı ancak 1,5 derece.

32
00:04:04,560 --> 00:04:14,560
İli sınırlandırmamıza olanak sağlıyormuş Climework'z'ün ilk oluşma sebebi olan dağları ve buzulları koruma amacından bu işe yaklaşacak olursak da

33
00:04:14,560 --> 00:04:19,560
şu an dağcılıkta en tehlikeli seviyelere ulaşmış durumdayız.

34
00:04:19,560 --> 00:04:27,560
Hatta dağların iklim değişiminden nasıl etkilendiğini anlatan oldukça detaylı bir rapor dahi geçenlerde yayınlandı.

35
00:04:27,560 --> 00:04:30,560
Bunun da linkine merak ederseniz sizler için bırakırım.

36
00:04:30,560 --> 00:04:40,560
Climework'z şu an itibariye tüm bu krizin önüne geçebilecek bir altyapıya ya da teknolojiye sahip olmasa da bu şirketin kurucusu olan Kristoff bununla alakalı

37
00:04:40,560 --> 00:04:44,560
kendisine yöneltilen sorulara şu şekilde cevap vermiş.

38
00:04:44,560 --> 00:04:53,560
Herkese bir dağın sadece zirvesine odaklanırsanız çok büyük bir hüsrana uğrarsınız çünkü dağın zirvesine ulaşana kadar

39
00:04:53,560 --> 00:05:00,560
5 hafta boyunca sizi hüsrana uğratacak pek çok zorlu koşula maruz kalırsınız demiş.

40
00:05:00,560 --> 00:05:10,560
Bizim için de önemli olan sadece dağın zirvesine ulaşmak değil, önümüzdeki adımları doğru ve kararlı bir biçimde planlayıp tek tek aşabilmek

41
00:05:10,560 --> 00:05:18,560
olduğundan yaptığı konuşma da bahsetmiş. Önümüzdeki 50 sene içerisinde aslında sadece özel şirketler değil pek çok ülke

42
00:05:18,560 --> 00:05:24,560
Türkiye'de bu ülkeleri dair olmak üzere net 0 emisyon projesi üzerinde uğraşıyorlar.

43
00:05:24,560 --> 00:05:34,560
2070 senesinde tüm dünyada net karbon dioksidin 0'a düşürülmesi projesi aslında 20 yıl kadar geç kalınmış bir proje diyebiliriz.

44
00:05:34,560 --> 00:05:40,560
Çünkü her geçen yıl iknim değişimiyle meydana gelen hasara onarmak çok daha zor bir hale geliyor.

45
00:05:40,560 --> 00:05:50,560
Aslında Climewords gibi daha pek çok şirket, CDR yani karbon dioksid removal denilen ortak bir hedef için çalışıyorlar.

46
00:05:50,560 --> 00:05:59,560
Bu alanda 2024 yılı itibarı ile apayr bir endüstri oluşmuş durumda karbon dioksidin yeryüzünden kaldırılması

47
00:05:59,560 --> 00:06:09,560
genellikle küvet metodolisi ile açıklanıyor. Küvetin içerisindeki su karbon dioksidi ve üzerindeki hava ise atmosferi temsil ediyor.

48
00:06:09,560 --> 00:06:18,560
Sahip olduğumuz doğa ve okyanuslar karbon dioksidin küvetten boşalmasına ve yerine temiz havanında olmasına olanak sağlıyorlar.

49
00:06:18,560 --> 00:06:27,560
Özellikle sanayide evriminden sonra sahip olduğumuz pek çok endüstri durdurak bilmeden bu küvete karbon dioksid doldurmaya devam ediyorlar.

50
00:06:27,560 --> 00:06:32,560
Bundan dolayı da yeryüzü sıcaklığı sürekli olarak artmaya devam ediyor.

51
00:06:32,560 --> 00:06:45,560
2015 senesinde pek çok ülke Paris'te bir araya gelerek iklim değişik diliğinden kaynaklanan sıcaklık artışının 2 derecenin altında tutulması için ortak bir karar aldılar.

52
00:06:45,560 --> 00:07:02,560
Bunu başarabilmenin de birkaç yolu var ve bu yollardan bir tanesi de Climeworks'un kullandığı Direct Air Karbon Dioxide Capture denilen yani Türk çeliştirecek olursak hava'dan direkt olarak karbon dioksidin yakalanması metodu diyebiliriz.

53
00:07:02,560 --> 00:07:10,560
Fakat bu teknolojilerin geliştirilmesi ve bu alanda faaliyet gösteren firmaların artmasıyla da ayrı bir tartışma konusu ortaya çıktı.

54
00:07:10,560 --> 00:07:25,560
Eğer bu tarz teknolojiler ileride daha da yaygınlaşır ve bizim havayı kirletmemize sebep olan her aktivitenin önüne geçilebilirse bu endüstürlerin aynı şekilde çalışmasına izin verilebilir mi?

55
00:07:25,560 --> 00:07:50,560
Bu sorunun cevabı oldukça tartışılsa da Amerika 2050 yılında 500 metrik ton karbon dioksidin atmosferden temizlenmesini hedeflemiş olsa dahi pek çok gelişmemiş ülkenin bu alanda uzun yıllarca faaliyet gösteremeyeceği hesaba katılınca 2050 senesinde dünyada 3.8 milyarlık karbon dioksidin kaldırılması gerekeceği öngörülüyor.

56
00:07:50,560 --> 00:07:58,560
Bu işe katılan diğer firmalar atmosferimizdeki kirli havayı temizlemek için aslında sadece Climeworks firması değil.

57
00:07:58,560 --> 00:08:09,560
Dünya devi pek çok şirkette. Bu işe yıtırım yapıyor. Microsoft, Meta, Apple, Shopify ve Mask Foundation gibi kuruluşlar, 0 emisyon hedefi için yıtırımlar yapıyorlar.

58
00:08:09,560 --> 00:08:20,560
Tabii bir de bu firmaların tüm dünyada bunca sene yaratmış oldukları çevre kirlilikleri de tarihtensilmiş değil.

59
00:08:20,560 --> 00:08:27,560
Varimboft'ın desteklediği Occidental Petroleum firması yüzden fazla karbon yakalama tesisi kuracaklarını söylediler, paylaştılar.

60
00:08:27,560 --> 00:08:35,560
Ancak yakalanan karbonun bir kısmını daha fazla petrol çıkarmak için de kullanmak istediklerini söylüyorlar.

61
00:08:35,560 --> 00:08:44,560
Bu da bu alanda çok büyük bir çelişki yaratıyor Nezi ki. Bu sektöre pek çok özel kuruluş ve devletler yatırım yapıyorlar.

62
00:08:44,560 --> 00:08:52,560
Amerikan başkanı Joe Biden bu sektör içinde 3.7 milyar dolarlık bir bütçe ayıracaklarını da duyurdu.

63
00:08:52,560 --> 00:08:55,560
Peki bundan sonraki adım tam olarak ne?

64
00:08:55,560 --> 00:09:02,560
Climework kurmuş oldukları tesisin çok daha büyütülmüş bir versiyonunu İzlanda da oluşturuyorlar.

65
00:09:02,560 --> 00:09:09,560
Bunun ardından da Amerika Birleşik Devletlerindeki ilk mega fabrikalarını kurmayı hedefliyorlarmış.

66
00:09:09,560 --> 00:09:13,560
Amerikan başkanı Biden ile de fikir birliği yapan Climework'luyuz.

67
00:09:13,560 --> 00:09:24,560
Louisiana'da bir test merkezi oluşturmaya karar kılmış ve Amerika'daki hedefleri ise 2030 yılına kadar 1 milyon ton karbon dioksidin toplanmasıymış.

68
00:09:24,560 --> 00:09:40,560
2018'de de Birleşmiş Milletlerin iklim raporu kuresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamak için önümüzdeki 10 yıllar boyunca milyarlarca ton karbonu gidermek gerektiğimizin şart olduğunu açıkladı.

69
00:09:40,560 --> 00:09:45,560
Şirket İzlanda'daki benzersiz jeolojik yapıyı kullanarak bu hedefe ulaşmayı amaçlıyormuş.

70
00:09:45,560 --> 00:09:53,560
Climework'un Mamut adı verdiği büyük ölçekli Direct Air Capture yani direkt hava yakalama tesisini.

71
00:09:53,560 --> 00:09:59,560
İzlanda'nın en büyük şevtermel enerji santrali olan Helis Hawaii'de kurmayı planlıyor.

72
00:09:59,560 --> 00:10:10,560
Climework'un geleceği özellikle ABD'de büyük müşterilerin bulunduğu ve hükümet teşviklerinin var olduğu yerlerde devam edecek gibi gözüküyor.

73
00:10:10,560 --> 00:10:22,560
Şirket bu sayede de farklı coğrafi koşullardan makinelerini test etmeyi ve indüstrinin büyümesi için gereksinimleri anlamayı başaracağını düşünüyormuş.

74
00:10:22,560 --> 00:10:26,560
Bu indüstrinin geleceğini ise talebin artışı belirleyecek.

75
00:10:26,560 --> 00:10:40,560
Araştırmacılar karbonu yoksiden bir tonunun yakalanması için maliyetin 100 dolara yani 100 dolar civarında düştüğünde ancak bu şekilde bu sektörün çok daha istikrarlı bir hale gelebileceğini söylüyorlar.

76
00:10:40,560 --> 00:10:54,560
Ama şu ana kadar maliyetler bu seviyenin çok daha üzerinde bu indüstrininle gelecekte çok fazla büyümeye kalıp her yere yayılıp yayılamayacağını ise bizlere zaman gösterecek.

77
00:10:54,560 --> 00:11:01,560
Bu bölümde atmosferdiği karbon duyoksidi temizlemek için çabalayan Climework'u girişmini inceledik.

78
00:11:01,560 --> 00:11:12,560
Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. Bu arada tüm yayının yazılım etnine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklama harbölümde yer alan link üzerinden ulaşabilirsiniz.

79
00:11:12,560 --> 00:11:32,560
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.