1
00:00:00,000 --> 00:00:07,960
Herkese merhabalar yeni bir yayına daha hoş geldiniz.

2
00:00:07,960 --> 00:00:12,680
Elektronik sigaralar her geçen gün daha da popüler hale geliyorlar.

3
00:00:12,680 --> 00:00:20,040
Özellikle Z-Generasyonunun çok fazla ilgi gösterdiği bu cihazlar artık zararsız hale

4
00:00:20,040 --> 00:00:22,840
gelebilmeyi gerçekten başardılar mı?

5
00:00:22,840 --> 00:00:27,560
İsterseniz daha fazla beklemeden buyurun hemen konunun detaylarına geçelim.

6
00:00:27,560 --> 00:00:31,440
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız

7
00:00:31,440 --> 00:00:36,680
dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında olayabilir veya

8
00:00:36,680 --> 00:00:39,520
patroen üzerinden bana destek olabilirsiniz.

9
00:00:39,520 --> 00:00:45,480
Teknoloji her geçen gün hayatımızdaki problemleri bir bir çözmeye devam ediyor.

10
00:00:45,480 --> 00:00:53,680
Eskiden böyle çok basit işlemler için dahi bankaya gidip bütün günümüzü sırada bekleyerek harcamamız gerekiyordu.

11
00:00:53,680 --> 00:00:59,840
Şimdi ise teknolojin yardımıyla bütün bir günümüzü alacak işlemleri telefonumuzdaki sadece

12
00:00:59,840 --> 00:01:04,880
birkaç ufak uygulama ile saniyeler içerisinde çözebiliyoruz.

13
00:01:04,880 --> 00:01:09,600
Teknoloji hayatımızı kolaylaştırmak için sürekli yardımımıza koşuyor.

14
00:01:09,600 --> 00:01:17,680
Ancak bazen inanılmaz yararlar sağlarken bazen de inanılmaz zararlara yol açabiliyor.

15
00:01:17,680 --> 00:01:26,080
Sigara bağımlılığından kurtulmak isteyenler genellikle teknolojinin sunduğu bu araçlardan yararlanmaya çalışırlar.

16
00:01:26,080 --> 00:01:32,400
Ben benim hatırladığım bildiğim Nikotin Bantları, işte bu sigara içmeyi önleyen sakızlar.

17
00:01:32,400 --> 00:01:37,400
Son yıllarda çok popular hale gelen elektronik sigaralar.

18
00:01:37,400 --> 00:01:42,280
Geçenlerde Netflix'te yayınlanan Big Vape adında bir belgesel izledim.

19
00:01:42,280 --> 00:01:51,160
Elektronik sigara alanında bu en popüler olan cihazlar hakkında da benim çok fazla bir fikrim yoktu açıkçası.

20
00:01:51,160 --> 00:01:58,160
Bu belgeselde silikon vadisinde kurulan Jule adı verilen bir girişim anlatılıyor, ele alınıyor.

21
00:01:58,160 --> 00:02:04,040
2000 yılı ve sonrasında doğan kişiler eğer fark ettiyseniz doya karşı çok daha duyardılar,

22
00:02:04,040 --> 00:02:13,560
iklim değişimine önem veren topluma etkileyen pek çok konuda eski nesillere göre gerçekten çok daha fazla oranda duyardılar.

23
00:02:13,560 --> 00:02:18,120
Sigara kullanımında pek çok genç benim gördüğüm kadarıyla desteklemiyor.

24
00:02:18,120 --> 00:02:28,280
Ve bunun arkasında Nikotin ürünlerinin pazarlanmasını ilişkin alınan önlemlerin oldukça büyük bir katkızı kesinlikle var.

25
00:02:28,280 --> 00:02:34,880
Örneğin kapalı ortamlara getirilen sigara içme yasakları, sigara paketlerine konan bu görseller,

26
00:02:34,880 --> 00:02:42,640
kamu spotları, genç generasyonun sigara kullanımına olan bakışını oldukça değiştirdi.

27
00:02:42,640 --> 00:02:49,720
Şu an itibariyle hiçbir sigara firması televizyonda veya büyük medya platformlarında reklamlar yapamıyorlar.

28
00:02:49,720 --> 00:02:55,320
Ancak elektronik sigaralar bu oyuna çok daha sonradan dahil oldukları için

29
00:02:55,320 --> 00:03:00,200
pek çoğunun böyle katı kuralları takip etmesi zorunduluğu yok.

30
00:03:00,200 --> 00:03:08,360
Keza Joule firması da bundan oldukça büyük avantaj elde ederek milyar dolarlık reklam kampanyaları ile

31
00:03:08,360 --> 00:03:14,200
kendi ürünlerini bütün medya platformlarında pazarlamayı başardılar.

32
00:03:14,200 --> 00:03:21,880
Yeni nesil elektronik sigaraların dizaynı Joule firması sayesinde çok daha estetik bir hale geldi.

33
00:03:21,880 --> 00:03:27,960
Hatta Pekto Kinsan Joule firmasını elektronik sigaraların Apple'ı olarak atlandırıyormuş.

34
00:03:27,960 --> 00:03:34,680
Çünkü tasarladıkları sigara, elektronik sigara Apple'ın iPod tasarımına oldukça benziyor.

35
00:03:34,680 --> 00:03:40,520
Bu filmanın yola çıkış amacı sigara bağımlı olan yetişkinlerin bu cihazları kullanarak

36
00:03:40,520 --> 00:03:47,040
sigara kullanımlarını azaltmaları ve en sonunda da sigarayı tamamen bırakmalarıymış.

37
00:03:47,040 --> 00:03:56,320
Fakat kullandıkları pazarlama metotlarının genç nesilleri direkt olarak hedef alması işin rengini tamamen değiştirmiş.

38
00:03:56,320 --> 00:04:05,520
Reklamlarda kullandıkları kişiler ve ürünleri gönderdikleri ünlü isimlerin genellikle toplum tarafından en tarz görünen

39
00:04:05,520 --> 00:04:12,640
bu İngilizce'de cool olarak tanımlanan bireylerin bu elektronik sigarayı kullanması

40
00:04:12,640 --> 00:04:21,200
lise ve üniversite çağında olan kişilerin bu ürünleri inanılmaz şekilde ilgi göstermesine neden olmuş.

41
00:04:21,200 --> 00:04:26,000
Pazarlımıyla ilgili yaptığım yayınlarda aslında ben bu konuya hep değiniyorum.

42
00:04:26,000 --> 00:04:31,840
Pazarlama firmaların elindeki en ama en güçlü silahtır.

43
00:04:31,840 --> 00:04:39,360
Elinizdeki ürünün topluma yararlıya da zararlı olmasının önemi olmadan pazarlama stratejileri ile

44
00:04:39,360 --> 00:04:44,400
bu negatif yönder çok kolay bir şekilde üstü örtülüp geçilir.

45
00:04:44,400 --> 00:04:50,320
Keza, alkol ve nicotin ürünlerinde kullanılan pazarlamalar tam da bu şekilde

46
00:04:50,320 --> 00:04:59,680
bu belgeselde yaralan röportajların birinde lise öğrencileri bu ürünü bir nevi parti aksesuarı olarak gördüklerinden bahsediyorlardı.

47
00:04:59,680 --> 00:05:06,080
Yani daha cool gözükmek için bu ürün olmazsa olmazlar arasına girmiş durumda.

48
00:05:06,080 --> 00:05:10,160
Alkol ve tütün ürünleri bu tarz taktikleri yıllardır kullanırlar.

49
00:05:10,160 --> 00:05:16,960
Yani direkt pazarlama yapamadıkları için bu yasak olduğu için indirek pazarlama yapmayı tercih eder.

50
00:05:16,960 --> 00:05:24,640
Filmlerde, dizilerde, sosyal medyada her zaman en tarz olan kişiler alkol kullanır ve sigara içerler.

51
00:05:24,640 --> 00:05:28,480
Bu harekette karizmalarına daha da karizma katar.

52
00:05:28,480 --> 00:05:32,960
Bilinç altımız ister istemez bundan etkilenir.

53
00:05:32,960 --> 00:05:37,920
Yani alkoli ilk defa tüketen hiç kimse alkolun tadını sevmez.

54
00:05:37,920 --> 00:05:47,600
Aynı şekilde ilk defa tütün ürünlerini deneyen kişiler de bu ister nargile olsun, ister normal bir sigara veya da elektronik sigara olsun.

55
00:05:47,600 --> 00:05:49,280
Hiç fark etmek sizin.

56
00:05:49,280 --> 00:05:53,920
Hiçbir birey bu ürünlerin tadını ilk denemede beğenmez.

57
00:05:53,920 --> 00:05:56,320
Ama kullanmaya devam eder.

58
00:05:56,320 --> 00:06:01,120
Çünkü biz insanlar bulunduğumuz ortama her zaman ayı kuydurmak isteriz.

59
00:06:01,120 --> 00:06:06,240
Doğamız gereği çevremiz tarafından onaylanmak ve sırada işe olmak istemeyiz.

60
00:06:06,240 --> 00:06:16,240
Ama öyle bir yemeği ilk defa denediğinizde ve tadını beğenmediğinizde kolay kolay gidip aynı yemeği tekrardan sipariş etmezsiniz.

61
00:06:16,240 --> 00:06:21,840
Alkol ve tütün ürünlerinde ise insanlar duygu bazlı bu ürünleri kullanırlar.

62
00:06:21,840 --> 00:06:24,080
İşte eğlenmeye gidince alkol içmek.

63
00:06:24,080 --> 00:06:31,280
Fark ettiyseniz eğer otobüste seyahat edenler sigara tiriyakileri bu molalarda hemen bir sigara yakarlar.

64
00:06:31,280 --> 00:06:37,680
Stres hissedince, üzülünce bazen çok mutlu hissedince bu ürünleri kullanma.

65
00:06:37,680 --> 00:06:44,240
İsteyi tetiklenir ve bu duygular bizim hayatımızın sonuna kadar boy gösterecek olan duygular.

66
00:06:44,240 --> 00:06:46,400
Yani hiçbir zaman bunlar yok olmayacaklar.

67
00:06:46,400 --> 00:06:51,680
Bu yüzden de bu ürünlerin kullanımından vazgeçmek hiç de kolay olmuyor.

68
00:06:51,680 --> 00:07:01,200
Elektronik sigaraların tamamı Nikut'un içeriyor ve kullanan her bir bireye geri dönüşü olmayacak şekilde zararlar veriyor.

69
00:07:01,200 --> 00:07:06,960
Ciğerlerimize hava dışında hiçbir maddenin girmemesi gerekli.

70
00:07:06,960 --> 00:07:11,200
Bunun şu an için başka bir olur, asla yok.

71
00:07:11,200 --> 00:07:24,800
Bu belgeselde Jun Markets'ının piyasaya çıkması ile elektronik sigara kullanmaya başlayan lise çağındaki gençlerin akciğer ameliyatı olmak zorunda kaldıkları sahneleri görünce

72
00:07:24,800 --> 00:07:31,920
Yani gerçekten bu cihazlara olan bakışınız eminim tamamen farklı bir boyta geçecektir.

73
00:07:31,920 --> 00:07:39,600
Aslında bunların da fotoğrafında ben ekleyecektim ama çok kanlı ve dehşet verici görüntüler olduğu için bu yerinde kullanmak istemedim.

74
00:07:39,600 --> 00:07:52,400
2017 senesinde elektronik sigara marketinin patlama yaşaması ile okul çağında bu cihazları kullanmaya başlayan bireylerin sayısında da resmen bir patlama yaşanmış.

75
00:07:52,400 --> 00:08:07,760
Amerika'da yer alan N.I.H yani National Institute on Drug Abuse yaptığı bir araştırmaya göre 8. sınıfta e-sigara kullanmaya başlayanların sayısı %17.6 oranında artmış.

76
00:08:07,760 --> 00:08:11,120
Yani üstünü yeniden çizmek istiyorum. 8. sınıf.

77
00:08:11,120 --> 00:08:17,760
Nikotin kullanımının başladığı yaşların bu derece gerilemesi gerçekten duda kucuklatıyor.

78
00:08:17,760 --> 00:08:21,360
10. sınıflarda ise bu rakam %32.3.

79
00:08:21,360 --> 00:08:26,480
12. sınıflarda ise %37.3 oranında artmış.

80
00:08:26,480 --> 00:08:38,880
Çocuk yaşta Nikotin kullanmaya başlamanın arkasındaki en büyük etkilerden bir tanesi ise elektronik sigaraların bazı aromalar ile pazarlanması.

81
00:08:38,880 --> 00:08:50,400
Aynı nargiledeki gibi bedelli aromalar karıştırıldığında üstünüze sigara daki gibi böyle kötü kokular geçmiyor ve oldukça o koku bütün gün taşımak zorunda kalmıyorsunuz.

82
00:08:50,400 --> 00:08:57,600
Bunun yerine aromalar aldığında sanki söz konusu yan etkiler ortadan kalkıyormuş gibi algılanıyor.

83
00:08:57,600 --> 00:09:00,960
Ancak bu ürünler sigaradan dahi daha zararlı.

84
00:09:00,960 --> 00:09:06,880
Çünkü sigarayı bir adet içtiğimizde bitiyor ve yenisini yakıncaya kadar bir süre zarfı geçmesi gerekiyor.

85
00:09:06,880 --> 00:09:12,640
Fakat elektronik sigaraları herkes uykuya dalmadan önce şarjıda takıyormuş.

86
00:09:12,640 --> 00:09:14,240
Yani resmen cep telefonu gibi.

87
00:09:14,240 --> 00:09:21,680
Ve bu sayede tüm gün aralıksız olarak bu gençler özellikle gençler bu cihazları kullanmaya devam ediyorlar.

88
00:09:21,680 --> 00:09:27,840
Elektronik sigara kullananların normal sigara içen insanlara göre kıyaslaması yapılmış.

89
00:09:27,840 --> 00:09:31,520
Bu da bir günde üç pakete denk geliyormuş.

90
00:09:31,520 --> 00:09:36,480
Peki elektronik sigara karşı alınan herhangi bir önlem var mı?

91
00:09:36,480 --> 00:09:43,600
Yani şu an için pek çok alandı sigara yasağı bulunsa da elektronik sigara yasağı henüz yeni uygulanmaya başladı.

92
00:09:43,600 --> 00:09:48,080
Pek çok uçakta fark ettiyseniz sadece sigara içilmez logosu var.

93
00:09:48,080 --> 00:09:52,080
Ama elektronik sigara içilmez logosu diye bir şey şu an için yok.

94
00:09:52,080 --> 00:09:58,320
Uçuştan önce hostess elektronik sigaraların da yasak olduğunu sadece ufak bir anons geçiyor.

95
00:09:58,320 --> 00:10:00,800
Ve bazen bu anons dahi geçilmiyor.

96
00:10:00,800 --> 00:10:09,920
Çoğu kaffetarya, restoran, sinema ve tiyatro alanlarında henüz elektronik sigara kullanımına ilişkin bir düzenleme mevcut değil.

97
00:10:09,920 --> 00:10:17,600
Amerika'da yaralan FDA Food and Drug Administration, Jule firmasının bu marketi domine etmesinden sonra

98
00:10:17,600 --> 00:10:27,920
daha henüz yeni düzenlemeler getirmeye başladı ve bu düzenlemelerin pek çoğu bütün işletmeler tarafından henüz hayata geçirilmedi.

99
00:10:27,920 --> 00:10:38,480
Elektronik sigaralar tam olarak tütün kategorisinde değerlendirilmediği için tütün firmalarının pazarlama yasaklarına şu an itibariyle uymak zorunda değiller.

100
00:10:38,480 --> 00:10:49,360
Durum böyle olunca henüz ortaokulçalında olan çocuklar, gençler bu ürünleri sigara olarak algılamayıp denemek isteyebiliyorlar.

101
00:10:49,360 --> 00:11:00,240
Şu an Jule firmasının da dünyanın en büyük tütün üreticisi olan Malbora firması satın aldığı açıkçası işler şu an için daha iyiye gidebilecek gibi durmuyor.

102
00:11:00,240 --> 00:11:16,400
Fakat en azından bu ürünlerin ne kadar bağımlılık yapıcı kansere direkt olarak yol açan bir insan sağlığını çok önemli ölçüde tehdit eden ürünler olduğunu ben bu yayında herkesiyle paylaşmak istedim.

103
00:11:16,400 --> 00:11:26,560
Ben 1990 doğumluyum ve benim liseye gittiğim dönemde tüm lisede sigara kullanan ben açıkçası 5 ya da 6 kişi dışında kimseyi tanımıyordum.

104
00:11:26,560 --> 00:11:33,760
Ve sigara kullanma alışkanlığı genellikle üniversite çağında başlayan bir alışkanlıktı.

105
00:11:33,760 --> 00:11:50,720
Fakat artık teknolojinin bu işe adım atması ile güzel bir tasarım, aramalı kimyasallar ve bilinç altını hedef alan reklamlar ile çok erken çağlarındaki bireyler bu ürünlerin bağımlılığı olmaya başladılar.

106
00:11:50,720 --> 00:11:58,400
Bugün ki konuyu toparlayacak olursak ne yazık ki her zaman teknoloji hayatımıza güzellikleri getirmiyor.

107
00:11:58,400 --> 00:12:02,880
Nikotin içeren bütün ürünler sizlere zarar verir.

108
00:12:02,880 --> 00:12:18,720
Hele ki elektronik sigaralar daha yüksek bağımlılığa sahip oldukları için 4-5 sene içerisinde akciğerinizin rahatsızlanmasına ve ameliyata ihtiyaç duyacak seviyeye gelmenize sebep olabilirler.

109
00:12:18,720 --> 00:12:23,920
Lütfen bu ürünleri kullanmaya başlamadan önce tekrardan bu bir gözden geçirin.

110
00:12:23,920 --> 00:12:31,840
Bu bölümde elektronik sigaraların ne gibi zararları olduğunu ve teknoloji sayesinde bu ürünlerin nasıl zirve yaptığını konuştuk.

111
00:12:31,840 --> 00:12:34,880
Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir.

112
00:12:34,880 --> 00:12:43,600
Bu arada tüm yayının yazılı metnine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümündeki link üzerinden ulaşabilirsiniz.

113
00:12:43,600 --> 00:12:49,360
En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.